Morgunblaðið - 29.09.1968, Síða 22

Morgunblaðið - 29.09.1968, Síða 22
22 MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 29. SEPT. 190« Sigríöur Zoéga Ijósmyndari - Minningarorð Á MORGUN verður gerð útför Sigríðar Zoega, ljósmyndara, frá Dómkirkjunni í Reykjavík. Sigríður Zoéga var fædd 14. apríl 1889 og skorti því misseri í áttrætt, er hún lézt. Var hún dóttir Geirs T. Zoéga, rektors Menntaskólans og konu hans Bryndísar Zoéga. Faðir Sigríðar var bróðurson- ur Geirs kaupmanns Zoéga, en afi hans, er var ættfaðir Zoéga- ættarinnar hér á landi, fluttist hingað seint á 18. öld frá Dan- mörku. í>ar hafði ættin þá dval- izt um 300 ára skeið, en hún er talin af ítölskum uppruna. Bryndís, móðir Sigríðar, var dóttir Sigurðar Johnsens, kaup- manns í Flatey, og Sigríðar dótt- ur Brynjólfs Benedictsens, kaupmanns í Flatey, en hann var sonur Boga Benediktssonar óðalsbónda á Staðarfelli, höfund- ar sýslumainnsæfanna. Böm þeirra Bryndísar og Geirs rektors voru sex. Elztur þeirra var Geir vegamálastjóri, er kvæntist Hólmfríði Zoéga, þá Ingileif, er dó um þrítugt úr spönsku veikinni, Guðrún, er giftist Þorsteini hagstofustjóra Þorsteinssyni, Sigríður ljósmynd ari, Áslaug, er giftist Hallgrími Benediktssyni, stórkaupmanni, og Jófríður Ragnheiður dó á bezta aldri í Danmörku, meðan á seinni styrjöldinni stóð. Sigríður fellur nú frá síðust systkina sinna og náði þeirra hæstum aldri, en með þeim öli- um var óvenjulegt samlyndi. Var það veganesti úr foreldra- húsum, og entist öllum systkin- unum til æviloka. Margs annars naut Sigríður ásamt systkinum sínum í frá- bærum foreldrahúsum og þar á meðal góðrar menntunar, þótt í tíð eldri systranna kæmi ekki t Eygló María Guðmundsdóttir Dalbæ við Breiðholtsveg, andaðist í Landakotsspítalan- um 28. þ.m. Eiginmaður, móðir, börn og tengdahörn. t Maðurinn minn og faðir okkar, tengdafaðir og afi, Ólafur Jónsson Túngötu 47, lézt að heimili sínu fimmtu- daginn 27. þ.m. Jarþrúður Jónsdóttir, börn, tengdabörn og bamabörn. t Móðir mín, tengdamóðir mín og amma okkar, Sigríður Zoéga ljósmyndari, verður jarðsungin frá Dóm- kirkjunni í Reykjavík mánu- daginn 30. þ.m. kl. 2. Þeim sem vildu minnast hennar er vinsamlega bent á Bama- spítalasjóð Hringsins. Bryndís Jónsdóttir, Snæbjöm Jónasson, Sigríður Soæbjömsdóttir, Jónas Snæbjömsson, Herdís Snæbjörnsdóttir. til mála fyrir kennaradætur frekar en aðrar stúlkur að verða stúdentar eins og yngri syst- urnar urðu síðar. Um tvítugt tekst Sigríður ferð á hendur til Þýzkalands og dvelst þar í nokkur ár og nam þar ljósmyndagerð í Köln hjá þekktum listatnanni í þeirri grein á þeim tíma, August Sander að nafni. Hún minntist ávallt ára sinna í Þýzkalandi með sérstakri ánægju og batt þar mörg vin- áttubönd, þ.á.m. við fjölskyldu lærimeistara síns og fjölskyldu ísiandsvinarins Heinrich Erkez, sem enzt hafa til þessa dags. í Þýzkalandi lærði Sigríður ekki eingöngu listiðn þá, er hún átti eftir að gera að ævistarfi, og þýzka tungu svo vel, að orð var á haft, heldur notaði hún einnig tímann til þess að kynn- ast list menningarþjóða megin- landsins og var mikill listunn- andi alla tíð, m.a. einn stofn- andi Listvinafélagsins á sinum tíma. Á öðrum tug aldarinnar var það undantekning, að ung stúlka hasiaði sér völl með sjálfstæð- um atvinnurekstri, en Sigríður réðst í það 1914 að koma á fót Ijósmyndastofu, þegar heim kom. Var hún til húsa í Austurstræti 14, en húsið brann í hinum mikla eldsvoða 1915, þegar 10 hús brunnu til kaldra kola, Var þá hafizt handa á ný í félagi með Steinunni (Steingrímsdóttur) Thorsteinsson. Hafa þær vin- konurnar rekið ljósmyndastof- una Sigr. Zoéga & Co. alla tíð síðan, fyrst á Hverfisgötu 4 og svo í Austurstraeti 10, og ávallt átt samleið í samvizkusemi, snyrtimennsku og fallegri og vandaðri viimu, er skipaði fyrir- tæki þeirra í fremstu röð sinnar tegundar hér á landi. Um það vitna ekki eingöngu vinsældir hjá viðskiptamönnum heldur og óvenjuleg trúmennska og tryggð starfsliðs, er þær vinkonur hatfa átt því láni að fagna að njóta um áratuga skeið. Árið 1923 hófu þær rekstur Ijósprentunar ásamt ljósmyndun t Þökkum innilega auðsýnda samúð og vináttu við andlát, Pálínu Sigurveigar Jónsdóttur. Sér í lagi þökkum vfð lækn- um og hjúkrunarfólki í Land- spítalanum fyrir frábæra um- önmm í hennar löngu legu. Vanðamenn. ___________________________ t Innilegustu þakkir færum við öllum þeim er sýndu okkur vináttu og samúð við andlát og jarðarför móður okkar, Valgerðar Kristínar Jónsdóttur. Geirlaug Guðmundsdóttir, Sigríður Guðmundsdóttir, Jón E. Guðmundsson. t Við þökkum ai alhug auð- sýnda vináttu við andlát og útför, Þorkels Hjálmarssonar. Jóna Sveinsdóttir, börn og tengdabörn, Hjálmar Jónsson. og hefur Ijósprentunin síðustu árin verið nær eingöngu við- fangsefni fyrirtækisins. Sigríður Zoéga var ein af stofnendum Ljósmyndarafélags íslands. Hún sat um árabil í stjóm félagsins og var gerður heiðursfélagi þess 1961. Sigríður var einnig ávallt vönd að virðingu Ijósmyndara- stéttarinnar, en mestar kröf ir gerði hún þó til sjálfrar sín sem ljósmyndara. Man ég af eigin reynslu að ungum frændmönn- um Sigríðar fannst sem fyrir- sætum stundum nákvæmnin keyra úr hófi fram, en lag og glaðlyndi ljósmyndarans stytti þó svo stundir, að árangurinn varð oftast betri en fyrirmyndin gaf tilefni tiL Þrátt fyrir glaðlyndi sitt, þá var alvaran og ábyrgðartilfinn- ingin þó ríkjandi í fari Sigríðar, og áhuginn á viðfangsefnum svo ríkur, að hann virtist oft bera hana hálfa leið að settu marki. Þau Sigríður og Jón Stefáns- son, listmálari, eignuðust dóttur, er skirð var Bryndís í höfuðið á ömmu sinni. Reyndist það mesta lífslán Sigríðar. Sigríður var dóttur sinni mikil móðir, þótt hún hefði störfum að gegna úti við. Og Sigríður hlaut að laun- um, ekki sízt í ströngum veik- indum síðasta árið, umhyggju og umönnun dóttur sinnar og tengdasonar, Snæbjarnar Jónas- sonar, yfirverkfræðings, en þau voru ásamt efnilegum börnum sínum ljósgeislar Sigríðar við lífsfierilslok. Þeim og einlægri vinkonu og félaga, Steinunni Thorsteinsson, eru nú fluttar samúðarkveðjur. Frændur og vinir geyma minn- ingu Sigríðar Zoéga í þakklátum huga. Geir Hallgrímsson. SIGRÍÐUR lézt 24. þ. m. í Borg- arspítalanum og verður borin til moldar á morgun, mánudag og kvödd frá Dómkirkjunni. Með Sigríði er fallin í valinn mæt kona og góður Ijósmyndari. Mér og öðrum starfsfélögum inn- an ljósmyndarastéttarinnar er einnig ljúft að minnast hennar sem góðs félaga. Mjög ung að árum hóf Sigríð- Ur nám í Ijósmyndasmíði hjá Pétri Leifssyni. Er námi hennar þar lauk, fór hún strax til Þýzka lands til frekara náms, og annað- hvort var hún mjög vönd á val- ið eða mjög 'heppin, því þar hóf hún framhaldsnám hjá August Sander ljósmyndara í Köln og var hjá honum í nærri 3 ár. Aug- ust Sander átti eftir að verða einn þekktasti ljósmyndari Þýzka lands, og hafa verk hans verið gefin út í vönduðum útgáfum, þvi myndir hans eru taldar sýna á sannari hátt manninn eins og hann var og lifði fyrir fyrri heimsstyrjöldina en flest annað. Um álit Sanders á Sigríði má marka á því, að hann skírði dótt- ur sína í höfuð Sigríðar. Dvöl Sigríðar hjá Sanders var henni þó ekki nóg. Á leið sinni heim dvaldi hún nærri ár í Kaup- mannahöfn, og nam enn iðn sína við fagskólann þar. Með þetta veganesti kemur hún heim um vorið 1914 og stofn setur strax ljósmyndastofu, og vinnur þá hjá 'henni Guðrún syst ir hennar. Þessi ljósmyndastofa lenti í brunanum mi'kla þegar Hótel Reykjavik brann ásamt mörgum öðrum 'húsum um vorið 1915 og varð engu bjargað úr stofunni. Fátt sýnir betur dugn- að og kraft Sigríðar en það, að mánuði siðan hefur hún starf- semi sína á ný, og nú með félaga í fyrirtækinu, Steinunni Thor- steinsson, en þær keyptu ljós- myndastofu Péturs Brynjólfsson- ar. Þær stöllur Sigríður og Stein unn hafa síðan alla tíð rekið Ijósmyndastofuna saman, sem síðan 1934 hefur verið staðsett í Austurstræti. öllum, sem hafa unnið hjá þeim á stofunni ber saman um að betri húsbændur gat ekki, enda hafa sumar stúlk- urnar unnið hjá þeim áratugum saman. Sigríður hefur alla daga eitthvað unnið á stofu sinni, allt Þar til að 'hún kenndi þess sjúk- dóms fyrir tæpu ári, sem dró hana til dauða. Þær Sigriður og Steinunn ráku ekki aðeins stofu sína saman, þær urðu nánari lífs- förunautar, því í meira en 30 ár hafa þær haldið hús saman og deilt kjörum sínum í blíðu og stríðu. Sigríður kom með ferskan anda í ljósmyndafagið og lét aldrei frá sér annað en vandaða vinnu. — Andlitsmyndin eða „portretið" er ekki á allra færi, þar eru margir kallaðir en fáir útvaldir. Sigríð- ur var meðal þeirra útvöldu. Há- ir og láir, fátækir og ríkir létu áratugum saman mynda sig á stofu þeirra Sigríðar og Stein- unnar og andlitsmyndasafn þeirra er dýrmætt. enda vel geymt. Sigríður var meðal stofnenda Ljósmyndarafélags íslands 1926 og sat um tíma í stjórn félagsins og prófnefnd og er undirrituðum ljúft að minnast athugasemdar hennar á prófi hans, sem hljóð- aði eitthvað á þessa leið er hann var að mynda barn: „Gleðin verð ur að koma frá hjartanu ef 'hún á að vera sönn“. Þannig var Sig- ríður og þannig minnumst við hennar, ávallt reiðubúin að rétta hjálparihönd og ávallt kát og uppörfandL Er Listvinafélagið var stofnað á sínum tíma var Sigríður einn af stofnendum þess og sat í stjórn þess, en það var stofnað í því skyni að koma verkum lista- manna á framfæri. Listvinahús- ið, sem lengi stóð á Skólavörðu- holti var árangur þeirrar félags- stofnunar og vettvangur listkynn ingar á þeim tíma. Sigríður eignaðist eina dóttur bama, Bryndísi. Hún eignaðist Fædd 29.september 1887 Dáin 8. maí 1968 Kveðja. Ég horfi á eftir þér með sökn- uði, kæra vinkona, ég ætla ekki að skrifa um þig neina minning- argrein, aðeins nokkur kveðju- orð. Þann 6. maí kom ég á heimili þitt, þú varst þá glöð og kát eft- ir ástæðum, ég borðaði hjá þér kvöldverð, en að morgni þ. 8. LOKflÐ vegna jarðarfarar eftir hádegi mánudaginn 30. sept. Ljósprentunarstofa Sigríðar Zoéga & Co., Austurstræti 10. hana með JKni Stefánssyni list- málara. Bryndís ólst upp hjá móð ur sinni í ástúð og naut alls 'hins bezta, sem völ var á. Hún er gift Snæbimi Jónassyni yfirverkfræð ingi hjá vegagerð ríkisins. Við í Ljósmyndarafélagi ís- lands þökkum Sigríði fyrir sam- veruna og minnumst hennar með 'hlýjum hug. Við vottum aðstand- endum hennar samúð okkar. ÖH eigum við góðar endurminningar um samveruna. Guðmundur Haiinesson. „Enn þá s'kortir mig orðin, er á ég þig að kveðja of margs er að minnasit of mikið að þakka.“ (R. J.) ÉG RENNI huganum aftur í tím ann þá kom ég með móður minni á myndastofu Sigríðar Zoéga & Co. Við erum að athuga mögu- leika með vinnu fyrir mig. Á móti o'kkur tekur 'hress og lífleg kona, jú, það er ekki úr vegi að telpan fái vinnu, reynslutíminn er 3 mánuðir, en síðan eru liðin 26 ár. Það eru oft undarleg atvik sem ráða örlögum okkar, ég varð fyrir því mikla láni að fá vinnu hjá þeim góðu konum Sigríði Zoéga, sem við nú erum að kveðja og meðeiganda hennar, Steinunni Thorsteinsson. Sigríð- ur Zoéga var mikil listakona við sína vinnu, það var raunar sama hvað hún tók sér fyrir hendur, það ein'kenndist allt af fádæma smekkvísi og vandvirkni. Þetta á ekki að vera ættartala Sigr.íðar sem hér er ritað, aðeins nokkur kveðju- og þakkarorð til þeirrar ’konu, sem ég hef verið samferða meira en helming ævi minnar og þeirrar koniu er ég mat næst móður minni. Betri vinnuveitanda er vart hægt að hugsa sér, meiri vin vina sinna, ekki heldur. öll þau ár er ég hafði hana fyrir minn yfirmann voru full af kærleika og velvilja til mín. Þegar erfiðleika bar að 'höndum hjá mér þá miðlaði hún mér ríkulega af sínum kærleika, alltaf létt í lund, 'hress og skemmtileg í viðmóti. Við stúlk- urnar sem búnar erum að vinna í öll þessi ár hjá henmi munum aldrei gleyma þeim stundum, sem við áttum saman, bæði á vinnustað og heimili þeirra Sig- ríðar og Steinunnar. Það er svo margt sem rifjast upp þegar lit- ið er til baka og ótal margt að þakka. Ég ætla að kveðja þig kæra Sigríður með virðingu og trega, bið Guð að blessa þá, sem þér voru kærastir hér á jörðu, dótt- urina og hennar 'heimili, þína ein lægu vinkonu Steinunni, með von um að hitta þig, 'handan móðunn- ar miklu. maí var hringt til mfn og mér sagt, að þú værir dáin. Mig setti hljóða og ég hugsaði um lögmál lífsins, eitt sinn skal hver deyja. í daglegri framkomu Guð- bjargar vil ég segja, að tryggð- in, áreiðanleikinn og velvildin hafi verið hennar aðalsmerki. Svo sannarlega var hún sómi sinnar stéttar í hvívetna. Áhuga mál okkar voru þau sömu, þvl sigldum við oft saman til Eng- lands til vörukaupa. Við töluð- um oft um þá daga, það eru Ijúfar endurminningar, sem ég geymi. Hún var sérstök hjálparhella öllu sínu skyldfó'lki, það var ég oft vör við á ferðalögum okkar. Ég kveð þig svo í síðasta sinn. Friður Guðs þig blessi, og hafðu þökk fyrir allt og allt. Sigríðnr Jónsdóttir. M. H. G. Guðbjörg Bergþórs- dóttir — Minningarorð

x

Morgunblaðið

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.