Morgunblaðið - 02.09.1979, Page 17

Morgunblaðið - 02.09.1979, Page 17
MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 2. SEPTEMBER 1979 17 Gusugangur í sjónvarpi Breska sjónvarpsmyndin um pá Green-peacomenn aö vinna fraakileg afrek hér á íslandsmiöum í byrjun hvalvertíöar í vor er dæmi- gerö um pá tegund svo- nefndra heimildamynda par sem flestu er skotiö undan sem veröa mætti „söku- dólginum" til málsbótar. Raunar er paö ekki nýtt aö sjónvarpsvélin eins og hall- ist á sveif meö peim mönn- um sem stjórna henni, en pá er baö samt ávallt til bóta ef hreinskilnislega er gengið til verks og menn eru ekkert aö pukrast meö paö hverja peir telja synd- lausa og hverja bersynd- uga. í myndinni um svonefnda baráttu peirra Green- peace-manna fyrir almenn- um hvalréttindum streitast höfundarnir viö aö sýnaat sanngjarnir og fordóma- lausir en tekst hvoru- tveggja óhönduglega. Lýs- ing peirra á atburöum hér er aö pví leyti vandiega fölsuð að textinn aö minnsta kosti er morandi í lævíslegum aödróttunum sem eiga pví miöur áreiö- anlega eftir aö hitta í mark hjá peim aragrúa erlendra sakleysingja sem pekkja naumast hvalbein frá fiör- ildísvæng. í myndinni er aö minnsta kosti tvívegis gefiö í skyn aö peir hjá Hval h.f. séu í grunsamlega nánum tengslum viö ríkisstjórn okkar („close to the government"), rétt eins og Olafur, Svavar og allir hinir greifarnir séu leynilegir hluthafar í útgeröinni og hagnist peim mun betur sem fleiri hvölum sé slátr- aö. Hrekklaus breskur borgari sem meötekur pennan fróöleik par sem hann er aö sötra f sig kvöld- teið hlýtur aö skipa okkur á bekk meö örmustu prælum priöja flokks bananalýð- veldis par sem einræöis- herra stundarinnar er pegar búinn aö sölsa undir sig framleiöslutækin. Þá er mönnum boöiö uppá aö trúa pví að viö Íslendíngar drepum hval- skepnuna hömlulaust og án pess aö skeyta hiö minnsta um afleiöingarnar. Þetta er aö vísu ekki fremur en endranær sagt berum orö- um. En eftir aö snöggvast hefur verið impraö á kvóta, pá eru pær upplýsingar snarlega bornar á borö fyrir hlustendur aö á samri stundu sem hvalveiðivertíð- in hefjist hér viö ströndina séu hinir illskeyttu íslend- ingar roknir af staö „aö veiða eins mikiö og peir geta“, eins og segir orörétt í myndinni. Sitthvaö er samt spaugi- legt í pessari framleiöslu, aö minnsta kosti frá bæjar- dyrum íslendings séö. Viö- skipti Greenpeace-manna viö íslenska dómsvaldiö eru færö í næsta billegan dramatískan búning. Kem- ur semsagt í Ijós aö íslend- ingar eru ekki aldeilis á peim buxunum aö fara aö landslögum pegar hinir in- dælu Greenpeace-menn eiga hlut aö máli. í mynd- inni er óspart látíö aö pví liggja aö réttvísin hér á Fróni sé lítiö beysnari en gerist meö spilltustu ein- ræöisstjórnum. Til dæmis gæti mönnum skilist aö paö hafi eiginlega verið fyrir einskæra tilviljun (ef ekki yfirnáttúrlega for- sjón) aö nokkur löglæröur maöur hérlendur fékkst til aö gerast málsvari erlendu krossfaranna frammi fyrir íslenskum dómstólum. Og pegar hann finnst, pá gæti paö rétt eins stafaö af pví aö konan hans er meðlimur í íslenskum hvalverndar- samtökuml Þaö er aö minnsta kosti skýrt tekið fram. „Fortunately they found a sympathetic lawyer," tónar Þulurinn hræröur, svona rétt eins og mennirnir heföu ella verið teknír og hengdir, án dóms og laga. Ég er hræddur um aö íslenski lögmaöurinn, sem ég veit ekki betur en sé sómakær maður, fari fremur illa útúr viöskiptum sínum viö bresku sjón- varpsmennina. Ég Þykist viss um aö hann hafi ekki ætlað aö lýsa yfir fyrir al- heimi aö jafnvel virðuleg- ustu hæstaréttardómarar okkar gefi skít í lögin ef Þaö falli í kramiö hjá hvalveiöi- köllunum, en Þannig skilar Þetta sér nú samt í mynd- inni. Mig grunar að höfund- arnir hafi klippt nokkuð djarft Þegar peir voru aö reka endahnútinn á verkiö. Ég talaöi um spaugilegu hliðarnar á Þessari áróöurs- mynd; svo eru aörar ótrú- lega barnalegar. island, upplýsir Þulurinn, „is a rich country", og ialendingum væri pví í lófa lagiö aö Þyrma hvalnum og greiöa Því fólki einfaldlega at- vinnuleysisbætur sem par meö stæöi uppi atvinnu- laustl Svona eru hlutirnir einfaldir Þegar menn eru múraðir. Auk Þess Þarfnast fólkið sem vinnur viö hval- inn alis ekki Þessara aura, er Þulurinn látinn bæta viö. Þetta er bara námsfólk og kennarar aö fóöra pyngjuna fyrir veturinnl Nú væri gaman aö manna bátpung á Bretann og sjóöa aö svo búnu saman sjón- varpsmynd par sem pulur meö huggulega rödd skor- aöi á Þá aö leggja niöur svosem eina atvinnugrein af veglyndi sínu, eins og til dæmis Þann angann af breskum landbúnaöi sem nefndur er Því afleita oröi „verksmiöju-landbúnaöur". Við Þá iöju er gengiö Þann- ig frá skepnunum aö Þær geta naumast hreyft legg né liö allt frá Því Þær eru bornar í Þennan heim og Þar til slátrarinn kveður Þær hinstu kveöjunni: viö Þvílíkar pyndíngar gefa Þær nefnilega mestan arö. Þegar ég var í London á dögunum og sá fyrrnefnda Greenpeacemynd var ungt fólk einmitt á feröinni Þar á götunum meö flugrit par sem heitiö var á almenning að berjast gegn Þessum Þrauthugsaöa viöbjóöi. Ég á ekki von á Því, satt er Það, aö Bretinn telji sig hafa efni á Því (eins og hinir vellríku íslendingar) aö friömælast viö erlenda upp- hlaupsmenn meö pví ein- faldlega aö loka vinnustöö- um og setja verkafólkið á hreppinn. En í fullri vin- semd mætti samt benda Þessum grönnum okkar á að Þeir Þurfa ekki aö vera meö gusugang í annarra manna húsum til Þess aö gera góöverk á málleysingj- um. Gísli J. Ástþórsson. stjórnað eru einfaldlega óhæfir til að stjórna, og eiga ekki að gera tilraun til þess. En núverandi stjórnarherra skortir líka mann- dóm til að viðurkenna þessa aug- ljósu staðreynd fyrir sér og öðr- um. Gengisfallið Sú var tíðin, að Alþýðubanda- lagið hamaðist á móti hverri einustu gengislækkun, sem fram- kvæmd var. Það var stöðugt við- kvæði Alþýðubandalagsins, að gengislækkun væri ekki leiðin til þess að ráða við efnahagsvanda þjóðarinnar, að gengislækkun væri aðferð kapítalistanna í land- inu til þess að ræna launþega og flytja fjármuni yfir til atvinnufyr- irtækjanna. Enginn getur neitað því, að andstaða við gengislækkun hefur verið rauður þráður í öllum málflutningi Alþýðubandalagsins alla tíð. Hvað er orðið um þessa afstöðu Alþýðubandalagsins að liðnu ári í núverandi ríkisstjórn? Gengi krónunnar hefur lækkað stöðugt frá því að núverandi ríkisstjórn tók við. Fyrir einu ári kostaði dollar 260 krónur. Nú kostar hann á fimmta hundrað krónur. Hver veitir heimild til gengislækkunar og gengissigs? Það er Svavar Gestsson, við- skiptaráðherra Alþýðubandalags- ins. Seðlabankinn getur ekki framkvæmt gengissig nema með leyfi viðskiptaráðherra. Reglu- lega skrifar Svavar Gestsson Seðlabankanum bréf, þar sem hann veitir heimild til að fella gengi krónunnar. Svavar Gestsson er í dag aðal gengisfellingarpost- ulinn meðal íslenzkra stjórnmála- manna. Fáir hafa fellt gengið jafn mikið og á jafn stuttum tíma og Svavar Gestsson. Aðrir ráðherrar Alþýðubandalagsins eru ekki betri. Ef nokkuð er, hefur Hjör- leifur Guttormsson verið óánægð- ur með, að gengið hefur ekki verið fellt enn meir en raun ber vitni um. Hinar heilögu kýr Alþýðu- bandalagsins hafa fallið hver af annarri. í eina tíð mátti sá flokkur ekki heyra það nefnt, að komið væri nálægt kjarasamningum með lögum. Nú hafa þeir hamast við að setja lög í 12 mánuði til þess að skerða kjarasamninga. í eina tíð mátti Álþýðubandalagið ekki heyra minnst á gengisfellingu. Nú hamast það við að fella gengi krónunnar. Alþýðubandalagið er bersýnilega ekki sami flokkur og það var fyrir 12 mánuðum. Það er meira að segja búið að sitja heilt ár í ríkisstjórn án þess svo mikið sem nefna það á nafn að banda- ríska varnarliðið eigi að hverfa af landi brott. Einhver mundi kom- ast að þeirri niðurstöðu, að Al- þýðubandalagið væri á góðri leið með að verða samstarfshæft í ríkisstjórn. Skatta- lækkanir Alþýðuflokkurinn hefur lengi barizt fyrir skattalækkunum. Al- þýðuflokkurinn hafði lækkun skatta á stefnuskrá sinni fyrir kosningar og lofaði kjósendum því að lækka skatta. Hvað hefur þessi flokkur gert í ríkisstjórn? Hann hefur að sjálfsögðu staðið fyrir því að stórhækka skatta. Eitt fyrsta verk núverandi ríkisstjórnar var að hækka skatta mjög verulega á einstaklingum og fyrirtækjum. Enn muna menn viðbótarskatt- ana, sem lagðir voru á, þegar stjórnin tók við völdum. Þá var sagt, að þessi skattahækkun væri nauðsynleg til þess að leysa þann vanda, sem fyrrverandi ríkis- stjórn hafði skilið eftir sig. Skattahækkanir voru notaðar til að auka mjög verulega niður- greiðslur á búvörum og með þeim hætti var vísitalan fölsuð um skeið. Nú hefur ríkisstjórnin smátt og smátt verið að lækka niðurgreiðsl- ur þannig að búvöruverðið hefur hækkað mjög stíft. En hafa skatt- ar þá verið lækkaðir? Ekki aldeil- is. Fyrst eru skattar hækkaðir til þess að hægt sé að lækka verð á nauðsynjum. Síðan er verð á nauðsynjum hækkað á ný en skattar eru ekki lækkaðir á móti. Undanfarnar vikur hefur ríkis- stjórnin þvert á móti verið að rífast um það, hvað hún ætti að hækka skatta mikið til viðbótar við það, sem áður hefur verið gert. I hvert skipti, sem þingmenn Alþýðuflokksins hafa rétt upp höndina til þess að greiða atkvæði með skattahækkunum hafa þeir í orði krafizt skattalækkana. Sjálf- sagt hafa einhverjir látið blekkj- ast af þessu fyrst í stað en ekki lengur. Þingmenn Alþýðuflokks- ins ættu að hafa það í huga næst þegar þeir rétta upp höndina til þess að greiða atkvæði með skattahækkunum, að það færi betur á því að þeir krefðust ekki skattalækkana í sömu andrá. Það eru mannasiðir, sem nauðsynlegt er að þeir fari að læra. Hver verður framtíð þessarar stjórnar? Þegar ár er liðið frá því, að þessi ríkisstjórn var mynduð er svo komið fyrir henni, að menn velta því ekki fyrir sér, hvort hún muni halda út kjörtímabilið, heldur hvenær hún fari frá. Verður það í haust, um áramót eða næsta vor? Hér skal engu um það spáð, hvenær ráðherrarnir hafa mann- dóm til að horfast í augu við sjálfa sig og viðurkenna, að þeim hafi mistekizt. Hitt er alveg ljóst, að þessi stjórn vinnur engin afrek úr þessu. Hið eina, sem hún getur gert er að koma efnahagsmálum þjóðarinnar í enn meira öngþveiti en þegar er orðið, þannig að það verði þeim mun erfiðara fyrir þá, sem við taka að loknum nýjum kosningum að hreinsa til. Þessi vinstri stjórn hefur verið mun fljótari en hinar fyrri vinstri stjórnir, sem myndaðar hafa verið frá lýðveldisstofnun til þess að sýna það og sanna, að hún er einskis megnug. Þegar Hermanni Jónassyni varð það ljóst í árslok 1958 hafði hann manndóm til að segja af sér. Ólafur Jóhannesson sýndi það hins vegar vorið 1974, að henn þorir ekki að horfast í augu við staðreyndir. Þess vegna er engin ástæða til að ætla, að hann sýni nú sömu karlmennsku og Hermann í árslok 1958. Þvert á móti má ætla, að þjóðinni verði ekki þyrmt við því að horfa á langvarandi dauðateygjur þessar- ar ríkisstjórnar.

x

Morgunblaðið

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.