Morgunblaðið - 20.07.1982, Síða 20

Morgunblaðið - 20.07.1982, Síða 20
32 MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 20. JÚLÍ 1982 Fyrir skömmu var sýndur í sjón- varpinu þáttur um japanskt efna- hagslíf og inn í það fléttaöist að sjálfsögðu daglegt líf íbúanna og aðbúnaður heima og á vinnustað. I sunnudagsútgáfu Morgun- blaðsins 20. júní sl. birtist athyglis- verð grein með fyrirsögninni: „Japanir eru heimsins mestu gáfnaljós“, og var þar sýnt fram á, að með rannsóknum hafi fram komið, að gáfnavísitala japanskra ungmenna fari ört vaxandi. Kn Japani er að finna á fleiri stöðum en i upprunalegu heima- landi. l*eir fluttust unnvörpum til annarra heimsálfa í leit að betri lífskjörum, eins og margir aðrir gerðu á tímum umróts og mann- flutninga. Þeir eiga sér líka merki- lega sögu í nýjum heimkynnum. Islendingar, sem lögðu land undir fót snemma síðastliðinn vetur og fóru alla leið til Brasilíu til að skoða þar mannlíf undir styrkri stjórn Ferðaskrifstof- unnar Útsýnar með sjálfan Ing- ólf Guðbrandsson í fararbroddi; sáu örlítið af Japan í ferðinni. I borginni Sao Paulo var farið í skoðunarferð og þá meðal ann- ars ekið í gegnum hverfi, sem eingöngu er byggt Japönum. Þar voru allar áletranir á þeirra máli og uppi héngu skreytingar frá nýafstöðnum hátíðahöldum frábrugðið því, sem innflytjend- urnir höfðu átt von á. Þeirra beið erfið vinna á kaffiekrunum og sultarlaun. En þessi vonbrigði urðu menn að sætta sig við á þeim tímum og erfiði þessa frumherja í nýrri álfu hefur bor- ið ríkulegan ávöxt. Nú er um ein milljón manna af japönskum uppruna í Brasilíu og þar af búa 750.000 í Sao Paulo. Japanir eru um 3% af íbúum Sao Paulo- héraðs, sem alls eru 26,5 milljón- ir manna. ist víðar í heiminum, og er ekki laust við að sumir eigi erfitt með að gleyma því, svo og að þá var skólum þeirra lokað og dagblöð bönnuð. En Japanir hafa sann- arlega orðið góðir þegnar Bras- ilíu og skarað fram úr á mörgum sviðum. Má þar til dæmis nefna, að við hagfræðideild Sao Paulo- háskólans eru það nemar af jap- önskum uppruna sem eru alltaf, ár eftir ár, með hæstar einkunn- ir. Síðan árið 1969 hefur japönsk- Japanirnir í Brasilíu þessa þjóðarbrots. Við fengum að vita að hvergi væri að finna jafn marga Japani samankomna utan heimalandsins eins og ein- mitt í Sao Paulo. Upphafið Það var í upphafi þessarar aldar, að plantekrueigendur í Sao Paulo-héraði voru i vand- ræðum með að fá verkamenn til að vinna á ekrunum, og gripu til þess ráðs að koma boðum til Jap- an þess efnis að menn gætu skjótt orðið ríkir í Brasilíu, þar væri óendanlegt rými til land- búnaðar. I júnímánuði árið 1908 fór 781 japanskur bóndi um borð í skip sem flutti hópinn til Sant- os, hafnarborgar Sao Paulo. Ævintýralandið var að vísu Er skemmst frá að segja, að menn af japönskum uppruna hafa orðið nýjum heimkynnum sínum mikil lyftistöng og hafa haft áhrif í langtum ríkara mæli en fjöldinn gefur til kynna. Sem dæmi má nefna, að „nisei" (önn- ur kynslóð Japana) ráða yfir öll- um mikilvægustu landbúnaðar- fyrirtækjunum, ráða yfir stórum hluta fjármagnsins, eru um 13% stúdentanna við háskólann í Sao Paulo, gefa út þrjú dagblöð i borginni og samanlagt í 75.000 eintökum. Þeir eiga ótaldar veit- ingastofur og nokkur af bestu hótelunum þar sem japanska er aðalmálið. Það var erfitt að vera Japani í Brasilíu í seinni heimsstyrjöld- inni. Þá þurftu þeir að flytjast frá strandhéruðum, eins og gerð- um fyrirtækjum í Brasiliu fjölg- að úr 97 í 537, og eru þar nú starfandi fyrirtækin Sanyo, Matsushita, Hitachi og Sony, svo einhver séu nefnd. Áhrifamenn Þegar Akihito, krónprins í Japan, kom í opinbera heimsókn til Brasilíu árið 1978, birtust þau ummæli í blaði um japanska þjóðarbrotið, að af framtaki þeirra hefði öll brasilíska þjóðin notið góðs. Af þátttöku í stjórn- málum og þvi sem þeim fylgir, má nefna, að frá árinu 1954 hafa átta brasilískir Japanir verið kosnir á þing, nokkrir hafa orðið ráðherrar og allmargir komist til áhrifa í ráðuneytum, þar sem farið er með mikilvæg mál allrar þjóðarinnar. Japanska þjóðarbrotið í Bras- ilíu hefur haldið einkennum sín- um og heldur hvarvetna vel sam- an. Nú orðið eru til blönduð hjónabönd hjá „nisei" og „sans- ei“ (þriðju kynslóð Japana), sem var nær óhugsandi meðal fyrstu kynslóðar innflytjenda. í Sao Paulo og næsta umhverfi eru áhrif þessara innflytjenda greinilegust. Þar er í heiðri höfð hin þekkta blómaskreytingarlist, þar er hægt að drekka te með pompi og pragt og komast í heimspekilegar umræður við Búddamunka í einhverju hofinu. Sagt er, að alltaf megi þekkja úr landskika Japana í landbún- aðarhéruðum, þar séu alltaf margar tegundir grænmetis í ræktun, ásamt blómum, and- stætt þeirri venju að hafa aðeins eina tegund á hverjum stað. Jap- anirnir í Brasilíu rækta helming þess grænmetis sem ræktað er í landinu, 60% af tómötunum, 70% af kartöflunum og 60% sojabaunanna, sem eru aðalút- flutningsvara Brasilíu. Þess má að lokum geta, svona af því að heimsmeistarakeppni í knattspyrnu fer nú fram á Spáni, að japanska þjóðarbrotið í Brasilíu hefur ekki enn „smit- ast“ af hinum mikla áhuga alls almennings á þjóðaríþróttinni. Japanir spila i staðinn „base- ball“, hornabolta, og hvarvetna þar sem þeir eru búsettir er allt- af hægt að finna „baseball“-völl í næstð nágrenni. (B.I. — Þýtt og endursagt.) ísænskir ferðalangar neyttu hádegisverðar á efstu hæð ítalska turnsins í Sao Paulo dag einn i vetur leið. Það mátti sjá víða yfir hina stóru iðnaðarborg úr gluggum veitingastaðarins. Stofnendur borgarinnar eru taldir Jesúítamunkar sem settu á stofn skóla til að kristna Indíánana árið 1554. íslandsmótið í svifflugi: LeifurMagn- ússon meistari í fimmta sinn ÍSLANDSMÓTINU í SvifHugi, sem Flugmálafélag íslands hélt á Hellu-flugvelli í sl. viku, lauk um helgina, og náöustu fjórir gildir keppnisdagar. Islandsmeistari varð Leifur Magn- ússon verkfr., og er þetta í fimmta sinn sem hann vinnur mótið. Þetta var 11. Islandsmótið í svifflugi, og voru skráðir til þátttöku 9 keppendur. Stigafjöldi fyrstu fimm keppenda var sem hér segir: 1. Leifur Magnússon 3428 stig, 2. Höskuldur Frímannsson 3216 stig, 3. Sigmundur Andrésson 3142 stig, 4. Garðar Gísl- ason 2512 stig og 5. Þorgeir Arnason 2351 stig. Fyrsti gildi keppnisdagurinn náðist strax á fyrsta mótsdegi, laugardaginn 10. júlí, en þá áttu keppendur að fljúga frá Hellu að Hruna og til baka, samtals 68,4 km. Sex keppendum tókst að ljúka þessu verkefni, og bestum hraða 68,4 km/klst., náði Þorgeir Arnas- on, og fékk hann 1000 stig. Fast á hæla honum var Leifur Magnússon með 953 stig. Þorgeir keppti nú í fyrsta sinn á amerískri BG-12/16 svifflugu, sem hann ásamt Herði Hjálmarssyni hafa smíðað hér. Daginn eftir voru veðurskilyrði verulega lakari, en samt ákveðið að reyna að fljúga 59,5 km þrí- hyrningsflug, Hella — Breiðab- ólsstaður — Kross — Hella. Best- um árangri náði Leifur Magnúss- on, 32,4 km, en í öðru sæti varð Garðar Gíslason, 30,6 km. Eftir tveggja daga rigningarhlé náðist þriðji gildi keppnisdagur- inn. Verkefnið var fjarlægðarflug um 6 tiltekna staði. Sigmundur Andrésson náði besta fluginu, 52,9 km, og Garðar varð aftur í öðru sæti með 44,6 km flug. Fjórði og síðasti keppnisdagur- inn náðist fimmtudaginn 15. júlí. Guðmundur Hafsteinsson veður- fræðingur kom fljúgandi frá Reykjavik til Hellu og lagði fram ítarlega svifflugveðurspá, sem síð- ar stóðst í öllum atriðum. Þorgeir Pálsson tilkynnti verkefni við hæfi, 121 km þríhyrningsflug, Hella — Búrfellsvirkjun — Tor- fastaðir — Hella. Tveim keppend- um, þeim Baldri Jónssyni og Si- gmundi Andréssyni tókst að kom- ast alla leiðina, og var í fyrstu tal- ið að Sigmundur hefði unnið þann Heimilt að veiða 805 hreindýr í ár Óheimilt er að Menntamálaráðuneytiö hefur nú heimilað veiðar á 805 hreindýrum á Austurlandi á tímabilinu 1. ágúst til 20. september. Er þá miðað við að stofnstærð sé sú sama og á siðasta ári eða rúmlega þrjú þúsund dýr. Árleg talning hreindýra hefur þegar farið fram og virðist svipað- ur fjöldi dýra á aðalsvæði þeirra og síðastliðið ár. í fyrra var heim- ilað að veiða 655 dýr en 505 veidd- ust. Það er 31 sveitarfélag, sem hlutdeild fær í veiðinni, allt frá 4 dýrum upp í 75 hvert. I hverju þessara sveitarfélaga er hrein- dýraeftirlitsmaður, sem annast selja veiðileyfi veiðarnar ásamt aðstoðar- mönnum, sem þeir velja, og verða þeir að búa yfir nægri skotfimi og kunnáttu í meðferð skotvopna að dómi hlutaðeigandi lögreglustjóra og fullnægja ákvæðum um leyfi til að eiga og nota skotvopn. Þá er Morgunblaðinu kunnugt um, að Jökuldælingar hafa lýst því yfir að þeir vildu gefa veiðina frjálsa þannig að landeigendum væri heimilt að selja veiðileyfi opinberlega og auka þannig tekjur sínar. Samkvæmt frétt mennta- málaráðuneytisins um hreindýra- veiðarnar er óheimilt að selja veiðileyfi. i

x

Morgunblaðið

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.