Morgunblaðið - 04.05.1986, Side 56

Morgunblaðið - 04.05.1986, Side 56
56 MORGUNBLAlÐIÐ, SUNNUDAGUR 4. MAÍ1986 FYRIRHU G AÐ AR HVALARANNSOKNIR: Athuga m.a. litninga, kynhormón, kólesteról og saltbúskap * Rætt viðArna Kolbeinsson og Matthías Kjeld Undanfarnar vikur hefur verið töluvert fjallað um endurskoðun áætlunar Hafrannsóknastofnunar um rannsókn á hvölum við ísland. Fjallað var um áætlunina á fundi Alþjóðahvalveiðiráðsins í júní í fyrra og var hún umdeiid en að sögn Árna Kolbeinssonar ráðuneytisstjóra í Sjávarútvegsráðuneyti var máiinu ekki þannig varið að henni hafi verið hafnað. Grænfriðungar hafa haft í hótunum við íslendinga síðan áætlunin var kynnt. Þeir haf a m.a. sent mótmæli til sendiráða Islands en engar aðgerðir hafa þeir haft í frammi. I áætluninni er m.a. gert ráð fyrir að telja hvali úr skipum og fiugvélum, setja í þá radíómerki og þeir ljósmyndaðir og fylgst með þeim úr gervitungli. Auk þess hafa farið fram ýmiskonar , rannsóknir á líffræði hvalanna. Um veiðar á stórhvölum var gerður samningur við Hval h.f. sem tók endanlega gildi um síðustu áramót en allur hagnaður sem af þessum veiðum verður rennur í sérstakan sjóð sem á að standa undir rannsóknunum í heild. I samtali við blaðamann Morgunbiaðsins sagði Árni Kolbeinsson að það væri enginn bilbugur á íslendingum, veiðunum yrði haldið áfram. Ætlunin er að fræðast meira um lifnaðarhætti hvala Gindavaða við Rif á Snæfellsnesi. En hvað er það sem verið er að rannsaka í lífræði hvalanna? Það eru ýmis atriði, má þar nefna litn- ingarannsóknir, hvernig saltbúskap er háttað í hvölum, kólesterólmagn er mælt í blóði þeirra, kynhormónar þeirra eru skoðaðir og svo mætti lengi telja. En áður en við snúum okkur að líffræðirann- sóknunum væri ekki úr vegi að virða fyrir okkur hvalinn sem skepnu. Hvernig hagar hann sér og hvað er vitað um hann. Því er til að svara að það er lítið vitað um hvalinn, hvenær hann t.d. sefur, hvernig matarvenjur hans eru, það er einnig lítið vitað um hvern- ig hann eyðir deginum. Þetta væri ef til vill hægt að finna út með miklu meiri rann- sóknum en nú eru stundaðar. Stærsta landdýr fyrr og síðar Steypireyður sem nú er alveg friðuð, er langstærsta spendýr jarðar fyrr og síðar. Stærri en nokkrar risaeðlur fortíðarinnar. Það er vitað að sumar stórar hvalategundir eiga unga sína suður í höfum. Langreyður er sú hvalategund sem umfangsmestu rann- sóknirnar hafa farið fram á. Þær eru yfir- leitt um 50 til 60 tonn á þyngd, steypireyður er tvöfalt stærri. Langreyðarkálfar eru um 15 fet þegar þeir fæðast og um það bil 1 til 3 tonn á þyngd. Hve lengi þeir eru á spena er ekki vitað. Það skal tekið fram að það er stranglega bannað að skjóta hval með unga. Búrhvalur sem er tannahvalur er friðaður eins og steypireyðurin. Búr- hvalurinn lifir í fjölkvæni við Spánarstrend- ur. Þau karldýr sem verða undir í barátt- unnni um kvendýrin leita norður í höf. Allir búrhvalir sem hér hafa veiðst hafa verið karldýr. Búrhvalir voru áður veiddir mikið vegna efnis sem er í höfðum þeirra og notað var í ilmsmyrsl. Skíðishvalir eins og t.d. langreyðar veiðast hins vegar nokkuð jafnt hér við land, þó ívið meira af kvenhvölum, því þeir eru stærri. Lífsvenjur skíðishvala eru töluveit öðruvísi en tannhvala og matar- venjur gjörólíkar. Skíðishvalir lifa mikið á litlum krabbadýrum og sía þá sjóinn frá en éta innihaldið. Geta verið í kafi í eina klukkustund Vitað er að hvalir eru útbúnir þannig að þeir geta tekið mjög mikið súrefni með sér bundið í vefi, þegar þeir fara í kaf. Búr- hvalir geta verið í kafí úm eina klukkustund Innilegar þakkir fceri ég öllum þeim vinum og vandamönnum sem meÖ heimsóknum, heilla- skeyíum, hlómum og gjöfum gerðu mér ógleymanlegan 90 ára afmœlisdaginn minn 26. apríl sl. GuÖ blessi ykkur öll. Snæbjörg Aöalmundardóttir. T T Ákveðið hefur verið að síðari hluti tamningamannaprófs verði haldið á félagssvæði Fáks 7. maí nk. £>eir félag- ar F.T. sem rétt hafa á próftöku til- kynni þátttöku sína til Ragnheiðar í SÍma 99-3267. Félag tamningaœanna Málverkasýning’ í Hótel Ljósbrá Hverajferiii. MAGNÚS Guðnason, listmálari, húsameistari og bóndi í Kirkju- lækjarkoti í Fljótshlíð, opnar sina sjöttu einkasýningu kl. 14, sunnu- daginn 4. maí í Hótel Ljósbrá í Hveragerði. Á sýningunni verða 35 verk, unnin með olíu og verða myndirnar allar til sölu. Sýningin mun standa í tvær til þrjár vikur. Fyrri sýningar Magnúsar hafa verið mjög vel sóttar og myndirnar selst vel. Hann sagðist hafa mest gaman af að mála fallegt landslag, einnig dýra- og mannamyndir, það sé mikil en ánægjuleg vinna að koma upp sýningu og ævinlega mikil tilhlökkun að hitta þá vini og kunningja sem aldrei láti sig vanta á sýningamar og einnig nýju andlit- ÍU finrn sífóljt V»ír»tn«:t f V»ór>ínr« Magnús telur sýningaraðstöðuna í Ljósbrá nokkuð góða og segir að ekki spilli að þar séu á boðstólum þinnr áorfntuctn vnitiuprpr nllnn daginn, en sýningin er opin á opn- unartíma hótelsins frá kl. 9 á morgnana til kl. 21 á kvöldin. Sionin

x

Morgunblaðið

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.