Tímarit Hins íslenzka bókmentafélags - 01.01.1897, Qupperneq 6

Tímarit Hins íslenzka bókmentafélags - 01.01.1897, Qupperneq 6
6 Eptir Platon liggur eingin heimspekisheild, ekk- ert samanhángandi rit, í fleiri eða færri portum, um heimspeki hans, heldur sérstakar ritgjörðir í sam- ræðuformi (dialogar), hver um sitt efni. Lætur hann jafnan Sókrates koma þar fram, einsog vandi bans var í lifanda lífi, spyrjandi og leitandi sannleikans á þennan hátt. En minnst af þvi, sem hann þann- ig leggur Sókratesi í munn, stafar frá Sókratesi sjálfum, — enda er haft eptir Sókratesi, er Platon, i áheyrn hans, las upp díalóginn Lysir. »Það er fall- eg meðferð, sem þessi únglíngur hefur ámér, aðhafa eptir mér það, sem jeg hefl aldrei talað«! — Þará- móti hefur Platon frá Sókratesi, auk siðfræðinnar að mestu leyti, spurníngalistina, sonnunaraðferðina (díalektíkina), og þá sannleiksleit, sem í þvi var fólsrin, fyrst að leita af sér allan grun um hver sannleikurinn væri eigi, og því næst á uppferðinni frá þvi sérstaka og einstaka, því tilviljanda og breyti- lega, því hversdagslega og hverfula til hins almenna og eilifa að flnna sannleikann, að svo miklu leyti, sem hann er dauðlegu auga sýnilegur. Þótt því kenningar Platos eigi séu ein heild (system), sem aptur, einsog siður var i fornöld og jafnvel að nokkru leyti á vorum tlmum, þrískiptist í edlisfrœði (fysik) og upp yfir eða d eptir henni upphafsfrœði (jj.s~á xá tp'jci'/á, metafysik), hugsunarfrœði (logik) og nðfræði (Eþik) og upp af henni aptur stjnrnfræði (pólitík), þá eru þó allar þessar spekigreinar kenndar og skfrðar í samræðum Platons, eðlis og upphafsfræð- in sérflagi í Tímaios, hugsunarfræðin í sofistanum (hártogaranum) og Parmenides, siðafræðin viða, svo sem í Kritón, Faidón, Faidros o. m. fl. og stjórn- fræðin í Politeia, Politikus, Nomoi, Minos o. s. frv I siðfræðinni hefur Platon einkum skirt og út-
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120
Qupperneq 121
Qupperneq 122
Qupperneq 123
Qupperneq 124
Qupperneq 125
Qupperneq 126
Qupperneq 127
Qupperneq 128
Qupperneq 129
Qupperneq 130
Qupperneq 131
Qupperneq 132
Qupperneq 133
Qupperneq 134
Qupperneq 135
Qupperneq 136
Qupperneq 137
Qupperneq 138
Qupperneq 139
Qupperneq 140
Qupperneq 141
Qupperneq 142
Qupperneq 143
Qupperneq 144
Qupperneq 145
Qupperneq 146
Qupperneq 147
Qupperneq 148
Qupperneq 149
Qupperneq 150
Qupperneq 151
Qupperneq 152
Qupperneq 153
Qupperneq 154
Qupperneq 155
Qupperneq 156
Qupperneq 157
Qupperneq 158
Qupperneq 159
Qupperneq 160
Qupperneq 161
Qupperneq 162
Qupperneq 163
Qupperneq 164
Qupperneq 165
Qupperneq 166
Qupperneq 167
Qupperneq 168
Qupperneq 169
Qupperneq 170
Qupperneq 171
Qupperneq 172
Qupperneq 173
Qupperneq 174
Qupperneq 175
Qupperneq 176
Qupperneq 177
Qupperneq 178
Qupperneq 179
Qupperneq 180
Qupperneq 181
Qupperneq 182
Qupperneq 183
Qupperneq 184
Qupperneq 185
Qupperneq 186
Qupperneq 187
Qupperneq 188
Qupperneq 189
Qupperneq 190
Qupperneq 191
Qupperneq 192
Qupperneq 193
Qupperneq 194
Qupperneq 195
Qupperneq 196
Qupperneq 197
Qupperneq 198
Qupperneq 199
Qupperneq 200

x

Tímarit Hins íslenzka bókmentafélags

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Hins íslenzka bókmentafélags
https://timarit.is/publication/228

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.