Tímarit Hins íslenzka bókmentafélags - 01.01.1902, Síða 2

Tímarit Hins íslenzka bókmentafélags - 01.01.1902, Síða 2
2 anna og hinnar dauðu náttúru, því að þær hreyta ólíf- rænum efnum í lífræn efni, en án þeirra gætu engin dýr lifað. Færi svo, að allar jurtir hyrfu af jörðinni, þá myndu dýrin brátt líða undir lok, því að þá gengju lífrænu efn- in öll til þurðar. Margar jurtir gera sér samt að góðu að nærast á lífrænum efnum; þær hagnýta sér leifar jurta og dýra, þegar slíkt er á boðstólum, en geta þó vel án hennar verið. Aftur eru aðrar jurtir, er meiri þörf hafa á líf- rænni fæðu, og sumum er hún svo nauðsynleg, að þær geta ekki án hennar lifað. Jurtir, er nærast á lífrænum efnum, afla sér næringar átvennan hátt: Sumar fá hana úr rotnuðum leifum dýra og jurta, en nokkrar vinna hana þar á móti úr lifandi jurtum og dýrum. Slikar jurtir eru sníkjujurtir og rán- jurtir. Sníkjujurtir draga næringuna út úr jurtum og dýr- um, án þess þó að valda bana þeirra þegar i stað, en oft getur svo farið, að sníkjur þeirra dragi þær til dauða. Lokasjóðurinn (Rhinanthus minor) festir rætur sínar við rætur annarra jurta og dregur frá þeim næringu. Fjöl- margar bakteríur eru og sníkjujurtir; þær lifa algeriega á líkömum jurta og dýra og draga frá þeim næringu; valda þær þá oft veikindutn og dauða. Ránjurtirnar veiða bráðina og bana henni; að því búnu melta þær hana í sundur og hagnýta sér svo efni þau, er geta komið þeim að haldi. Allar eru þær svo úr garði gerðar, að þær geta meðfram aflað sér fæðu á ann- an hátt. Maður sá, er fyrstur beindi athygli vísindanna að ránjurtunum, var enskur aðalsmaður, er John Ellis hét. Hann fann jurt eina í Karolina í Norður-Ameríku, sem grasafræðingar höfðu eigi áður þekt. Það var jurt, sem telst til sóldöggvar-ættarinnar og heitir á latínu Dionæa
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164
Síða 165
Síða 166
Síða 167
Síða 168
Síða 169
Síða 170
Síða 171
Síða 172
Síða 173
Síða 174
Síða 175
Síða 176

x

Tímarit Hins íslenzka bókmentafélags

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Hins íslenzka bókmentafélags
https://timarit.is/publication/228

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.