Eimreiðin


Eimreiðin - 01.05.1911, Síða 1

Eimreiðin - 01.05.1911, Síða 1
Jón Arason. Erindi flutt á Akureyri 7. nóvember 1910. Eftir MATTH. JOCHUMSSON. Pað mun þykja jafn-auðvelt sem maklegt, að minnast Jóns biskups Arasonar á »stórafmæli« aftöku hans, er fram fór þennan dag fyrir þrem »stóröldum«. En í raun réttri er minnistala eftir þá þjóðhetju lands vors jafn-torveld, sem ef semja skyldi rétta og röklega æfisögu hans. En það er ógert enn. Og svo segir enskur norrænufræðimaður, Ker prófessor, að slíkt sé undarlegt hjá sögufróðri þjóð, því að hinn sami hetjubragur hvíli yfir Jóni Arasyni og sögu hans, sem einkent hafi fornsögur vorar og fornkvæði, alla tíð frá Völsungsögum eða kvæðum um Sigurð Fofnisbana. Enda er sannast að segja, að ekki er skortur á sögnum um Jón Arason; mun og nafn hans og Grettis vera þau tvö, sem alþýðumenn á landi hér kannast bezt við allra íslenzkra nafna. í tvær aldir hafði sagnaritun legið niðri á landi voru, þegar tekið var aftur að rita sagnir og sögur, en það var um 1600, 50 árum frá falli Jóns biskups. Gafst því drjúgur tími til að hugleiða, hvað orðið hafði og orðið var, og þó einkum til að mynda sagnir um hinn mesta mann hinna nýju siðaskifta, er kölluð hefur verið siðabót eða »reformazíón«. Mun það ekki hafa aftrað fleirum en einum vorra nýju sagnfræðinga frá að semja til fulls sögu hans, að hinar mörgu sagnir um hann og ótal ritkorn frá 17. öld, er lítt ber saman, hafa vafist fyrir þeim? En hins- vegar vissu þeir, að alþýðan, þjoðin sjálf, er merkilegur sagna- meistari á sinn hátt. Pað sjáum vér á þjóðsögum vorum og tilorðning fornsagna vorra. Eða mundi B. Björnson hafa gleymst og glatast fyrir það, þótt enginn sagnaritari hefði verið á hans dögum í Noregi? Nei, hann hefði ekki dáið sögulaus að heldur, heldur endurrisið sem sagnhetja og sögu hans verið á loft haldið um Noreg endilangan, og það sögu með breyttu letri eða 6

x

Eimreiðin

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Eimreiðin
https://timarit.is/publication/229

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.