Tíminn - 23.02.1968, Side 8

Tíminn - 23.02.1968, Side 8
8 FÖSTUDAGUR 23. febrúar 1968 Reykjavík, miðvikudag. t— Víetnam var enn á forsíðum heims- blaðanna síðustu vikuna. Harðir bardagar geisuðu víða um landið, einkum í Hue og Saigon. Jafnframt gerðu NLF-hermenn árásir á 47 borgir og herstöðvar um helgina, og skæruliðar og hermenn frá N-Víetnam héldu áfram að þétta hringinn utan um Khe Sanh herstöðina skammt frá hlutlausa beltinu við 38. breidd arbaug. Bardagarnir • Hið mikla átolaup NLF-her- manna (Vietoong) hófst sem kunnugt er 31. janúar s. 1. og í simram borgum landsins, eink um í Hue og Saigoa standa bardagarnir enn. Víðast hafði þó drsgið úr bardögum, en NLF-hermenn héldu sig þó fyrir utan flestar borgirnar og bæina. Þar kumu þeir fyrir sprengivörpum og öðrum svipuðum vopnum. Það var síðan aðfaranótt sunnudags, að þarlendum tíma, að NLF-menn gerðu árás á ný, að þessu sinni á 47 borgif og herstöðvar víðsvegar um land- ið. Voru þetta aðallega árásir með sprengivörpum og eldflaug um; um innrásir hermanna í borgirnar var yfirleitt ekki að ræða. Mestu bardagarnir i árásum vikunnar urðu í Phanthiet, höf uðborg Binhthuan héraðsins, sem er um 90 mílur austur af Saigon. Þar gerðu NLF- her- menn árásir með sprengivörp- um og eldflaugum á borgina frá um kl. 2,30 aðfaranótt sunnudagsins, og skömmu eftir diöigun bélidiu hermennirniir inn í borgina. Fyrsta verk þeirra var að hleypa um 500 NLF-mönn um úr fangelsi borgarinnar. Settust NLF-menn að í sjúkra húsi borgarinnar. Hefur verið barizt bar aif miikiMi hörku. Eins og í síðu'Stu viku, voru helzitu bardaigarnir í þeissari viku í borgunum Hue og Saig- on. Hafa hermenn NLF haldið hluta borgarinnar Hue í á fj'órðu viku. b'ó'tt ta'l'smenn Bandaríikjanna hafi hvað eftir annað síðustu vikurnar ætlað að taka borgina alta eftir tvo diaga eða þrj'á. Mikill hluti borgarinnar er nú í rúst, og það jafnvel svo, nð fréttamanni Sunday Times aatt helzt í hug Hitlers-stefnan um ,,Sviðna jörð“, er hann leit borgina augum á dögunum. Eru það Bandaríkjamenn, tem með loftárásum sínum valda mesfri eyðiíl'esainvunni. Jafhivel stjórn arhermenn hafa reynt að fá þá til að draga úr eyðingunni — enda er Hue tákn um 2000 ára menningu Víetnama. Þó virðist nokkurn veginn víst, að borgi.") öll, með höllum sínum og alda gömlum minnismerkjum um forna frægð, verði rúst ein, þegar bardögum um aana lýk- ur. f Hiue hafa Ba'ndarík.jamenm beitt venj'U'legum sprengjum. miaipailmsinrengjium. eldiplauisuim, gasi og fosfór — sprengikúlum, sem sumir telja jafnvel enn ógeðslegri en naplamsprengj- urnar. Einnig befur stöðugt verið barizt í Saigon þessa vikuna. Hafa skæruliðar jafnvel fergið liðsauka, og gerðu þeir á sunnu , dáginn mikla árás á flugvöllinn í Saigon — Tansonnhut. Árásirnar um helgina voru aðallega gerðar á borgir og her- stöðvar umhverfis Saigon, í Me- kong-óshiólmunum og á Mið- hálendinu í kringum Pleiku, Kontuim og fleiri þýðingarmikl ar bækistöðvar Bandaríkja- manna. Ýmsir bandarískir aðilar hafa undanfarið spáð því, að ný áhlaupaalda væri væntanieg. Aftur á móti telja þeir, að árás irnar nú um helgina hafi ekki verið þessi væntanlega áhlaupa hrota. Hún sé enn ókomin Áhrifin Áhri'f þeirra miklu bardaga er staðið hafa yfir í Suður- Víetnam frá 31. janúar s. 1. eru enn óljós. Ekki er t. d. vit- að, hversu margir óbreyttir borgarar hafa látið lífið, þótt talið sé fullvíst að þeir skipti mö.nnum frá því á mið'vikudag, að þar væru 658 fjölskyldur, eða 3.673 einstaklingar. og fjölgaði flóttafólki þar á hverj um degi um ca. 600. Þar fær sex manna fjölskylda svæði sem er tveir metrar á lengd og einn metri á breidid! Gefur það nokkra hugmynd um ástandið. Allt þetta flóttafólk hefur misst eigur sínar og húsnæði. Aðallega er þar um að kenna loftárásum Bandaríikjamanna, sem hafa lagt heil borgarhverfi víðsvegar um landið í rúst. Hef ur komið fram í fréttaskeytum frá Saigon, að bandarí?):r ráða menn hafi af því miklar áhyggj ur, að erfitt reynist að sann- færa flóttafólkið um að nauð synlegt hafi verið að gera loft árásirnar, en þar er um hina merku kenningu að ræða, að .eyða verður borginni til að bjarga henni“! Flóttafólkið, hinir særðu og limlestu, og þeir fj.ölmörgu, er misst hafa ættingja siína og vini eisa erfilt með að skilja þá djúphugsuðu kennisetningu. Fréttaritarar tejia því alveg ljóst. að meðal fól'ksins séu það einkum Bandaríkjamann, viðræðum. Þáttur í því yrði þá lokaáhlaup og sigur við Khe Sanh-herstöðina á norðurhluta landsins, og stöðugar árásir á borgir og bæi. bæði sþrengi- árásir og áhlaup hermanna. Er talið, að ef þetta mistak ist, þá hafi NorðurVíetnamar og NLF-menn i hyggju að hefja skæruhernað að nýju, en það myndi þýða langt stríð og erfitt í Víetnam. Báðir þessir kostir eru slæmir fyrir Bandaríkjamenn, og al- veg óvíist er í hvora áttina þró unin stefnir. Afleiðincjamar ,En hver svo sem tilgangur- inn með sókn þessari kann að vera. þá eru ýmsar afleiðingar hennar þegar augljósar; og þær eru miður skemmtilegar fyrir Bandaríkjamenn. Ein helzta afleiðing sóknar- innar er, að Saigon-stjórn og Bandaríkjamenn bafa kauað mest allt lið sitt til borga og bæja landsins. „Friðunin". en svo nefnist baráttan ,,um hug og hjarta fólksins" í Víetnam, það „stríð“ sem úrslitum mun ráða, er aftur komin á það Kona með helsært barn. Þessl mynd er táknræn um ástandið í Vietnam þessa dagana, þar sem hinn óbreyttl borgari, og þá einkum börnin, verSa mest fyris barðinu á ofsalegum hernaðarátökum. þúsundum. Þá er áætlað, að flóttamenn nemi a.m.k. 600 þúsundum. Er aðbúnaður þeirra hinn hörmulegasti. Þótt flóttafólkið sé á öllum þéttbýlissvæðum landsins. er ástandið langverst í Saigon. Þar eru um 260 þúsund flótta menn í hinum frumstæðustu flóttamannabúðum. Þar er að finna fólk, er búið hefur í slík um búðum allt frá mánaðar- mótum. Aðrir flúðu nú um helgina, og enn aðrir hafa flúið frá einum flóttamannabúðunum til þeirrar næstu eftir því sem bardagarnir hafa þróazt. Eru flóttamannabúðirnar í Saigon 81 talsins, en 44 í út- hverfum borgarinnar. Starfsmenn fldttamannabúð ar einnar í Saigon skýrði frétta sem fá sökina fyrir eyðingu borga og bæja. Tjlg« jangurinn Fréttamenn og sérfræðingar í málefnum Víetnam hafa allt frá mánaðarmótum velt þvi fyr ir sér. hver , tilgangurinn sé með þessum miklu árásum NLF-manna. og hvort þeir hafj . náð, eða geti náð, því mark- miði ,er þeir kunna að hafa sett sér. Eru kenninearnar í rauninni jafn mar\r og sér- fræðingarnir. og voniaust að segja til um. enn sem komið er hvaða kenning er réttust. Aftur á móti er talið senni legast, að aðgerðir þessar séu gerðar í þeim tilgangi að veita Norður-Víetnam og NLF sterka samningsaðstöðu í samninga- stig, er hún var í upphati. Höfuðforsenda þess, að Bandaríkjamenn og Saigon- stjórn geti ,,friðað“ ákveðið landsvæði og unnið fylgi fólks ins þar, er að þeir geti veiít fólkinu vernd gegn NLF-mönn um. Nú hefur mikili meirihluti þeirra hermanna. er þessa vernd áttu að veita í sveitum landsins, verið kallaðir til borg anna. Afleiðingin er, að NLF- menn eru aftur. að ná ''aldi á sveitahéruðunum, sem Banda- ríkjamenn töldu „örufig" sv?eði fólks. er væri hliðhollt Saigon stjórn. Jafnframt eru íbúar þétt- býlissvæðanna jafn óverndaðir gegn árásum NLF og bardög- um stríðsaðila. og - bændurntr í sveitum landsins. Afleiðingin er augljósiega aukin vantrú á mætti Saigon- stjórnar. og var sú trú þó ekki mi'kil fyrir. Þessi þróun er jafnvel enn örlagaríkari, ef að líkum lætur, en hernaðarátökin í landinu síð ustu vikurnar. Með sveitarhér uðin að mestu á valdi NLF- manna og þéttbýlisisvæðin und ir stöðugum árásum þeirra, er Ijóst, að ibúarnir hugsa sig um tvisvar áður en þeir styðja Saigon-stjórn og Bandaríkja menn í orði eða verki. Þetta er ' hinn raunverulegi sigur NLF í bardögunum til þessa, en sá sigur hefur kostað marga menn. Hvað sá sigur verður langlífur, mun framtíðin ein sýna. U Thant oa frið- arviðræður U Thant, framkvæmdastóri Sameinuðu þjóðanna, hefur síð ustu dagana verið á ferðalagi um Indland. Sovétríikin, Eng- land og Frakkland. í París og New Dehly átti hann viðræður við fulltrúa Norður-Víetnam. Á miðvikudaginn hélt hann síðan til Washington og ræddi ^við Lyndon Johnson, forseta, og mun hafa gert honurn grein fyr ir viðræðum sínum við full trúa N-Víetnam. og skoðunum síhum á friðarviðræðum. U Thant mun. éftir ferð sína vera þess enn full^issari en áð ur að ef Bandaríkjamenn stöðvi loftárásir á Norður-Vfetnam — en þær voru reyndar a iknar mjög í vikunni — þá muni samnineaviðræður hefjast inn an mángðar. Bandaríkjamenn standa fast á þeirri kröfu sinni. að Hanoi- stjórn verði fvrst að tryggja það, að hún muni ekki nqtfæra sér stöðvun loftárása hernaðar lega. t. d. með aukputm birgða- og liðs'flutnineum suður yfir hlutlausa beltið Áreiðanlesar heimildír herma að fulltrúar N-Víetnam hafi t.jáð U Thant, að af sál- fræðilegum og pólitískum ástæð urn gætu þeir ekki fallizt á á þetta tilboð Johnsons. Aftur á móti eætu þeir fallizt á svip að tilboð. ef það kæmi frá U Thant. og alheimi væri lióst að það væri ekki ..made in U.S.A.“ eins og það er orðað. Aftur á móti hafa diplómat ar kommúnistaríkja undanfarið lagt á það áherzlu, að sú áfstaða Bandaríkiaistj'órnar. að veita NLF ekki viðurkenningu sem sanmingsaðila á jafnréttisgrund velli. sé nú það sern einkum standi í veginum fyrir samn-. insaviðræðum. Má af þessu ráða. að mikii áherzla verði á þetta lögð. Enda er það eitt höfuðatriðið í stefnuskrá NIjF. sem birt var í ágúst s. 1. að mynduð verði samsteypustjó’n í Suður-Vietnam með þáttcöku NLF. Er því skiljanlega !ösð mikil áherzla á, að NLF verði strax viðurkennd sem samnings aðili í Vietnam-de-ilunni. Verð ur það líka að teljast eðlilegt, þar sem hreyfingin hefur mik inn hluta landsins á valdi sínu að meira eða minna leytl. Framhald á bls. 12. *

x

Tíminn

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.