1. febrúar - 01.02.1936, Síða 4

1. febrúar - 01.02.1936, Síða 4
4 1. FEBRÚAR Afengislöggjöfin o áfen£isvarnir. Tilkynning til skattgreidenda. 0 Eyðublöð undir skattaframtöl er nú verið að bera út til skattgreiðenda. —: Fái einhver eigi eyðublað, er hann beðinn vitja þess á skrifstofu bæjargjaldkera. Skattanefndin verður til viðtals á skrifstofu bæjargjaldkera hvern virkan dag kl. 5-~7 e. h. allan ýebníarmánuð. Verður þar tekið á móti framtalsskýrslum og þar veitir skattanefndin upp- lýsingar um allt það, er að framtalinu lýtur — en alls ekki annarsstaðar eða á öðrum tíma. — Allar framtalsskýrslur skulu komnar til nefndarinnar fyrir febrúarlok i siðasta lagi. Hver sá skattgreiðandi, einstakir menn jafnt sem félög, sem einhverja atvinnu reka, hvort heldur er verzlun, iðnaður, hand- verk eða opinber starfræksla, skal láta framtali sínu fylgja greini- legan rekslursreikning og þeir sem skuldir telja fram, skulu láta skuldalista fylgja, eða sundurliða skuldirnar á framtalinu. Allar þær upplýsingar, sem áhrif geta haft á skatt manna og útsvör, ber að tilfæra greinilega á framtölunum. Kaupgjaldsskýrslum ber atvinnurekendum að skila fyrir janúarlok. Siglufirði, 22. janúar 1936. Skattanefndin. Pegar íslendingar gerðust fyrstir allra germanskra þjóða brautryðjendur í útrýmingu áfengis, og samþykktu algerð bannlög, litu binar fjölmennu menningarþjóðir upp til smáþjóðar- innar >úti á hala veraldar*, með virðingu og aðdáun. Árangur bann- laganna varð mfkill, þegar alls er gæít og á mál það litið með viti og sanngirni, þvi að enginn má ætla að á fáeinum árum takist að umbreyía aldagömlum vana og sízt að breyta hugsunarhætti heillar þjóðar í einu vettfangi. Raunasaga bannsins er allri þjóð- inni kunn og skal því eigi rakin hér. Rar hafa togast á tvö andstæð öfl, annarsvegar göfug og fögur menning- arhugsjón, hinsvegar Iágsigld hvöt dýrsins í manninum til að láta eftir nautnafýsninni, — og á svefina með henni hefir Iagst stundarhagsmuna- vonin og hin kaldrifjaða fjárhyggja, sem allt telur í aurum og krónum. Fyrir þessum öflum hefir mörg góð og göfug hugsjón frosið í hel. Svo fór og um hugsjón bannlaganna’ Með lögunum frá 9. janúar 1935, sem gengu í gildi 1. febrúar í fyrra, eru hin síðustu slitur bannlaga þeirra, sem heimurinn dáði oss smáþjóðina fyrir, borin á bál og í dag er reynsla þjóðarinnar á lögum þessum orðin ársgömul. Bessi lög heita ekki bann- lög heldur ájengislög og nafniö er táknrænt. Hér skal eigi inn á það farið hvernig lögin hafa reynst, en aðeins bent á það, að tölur þær, sem opinberlega hafa verið birtar um sölu vínanna, afsönnuðu strax þá staðhæfíngu andbanninga, að minna yrði drukkið í landinu ef salan yrði gefin frjáls, og að Siglufjörður sétti landsmetið í kaupum vínanna hinn fyrsta dag, sem saia sterkra vína var rekin hér. Er það því sorglegra tákn tímanna, er þess er gætt, að hér var ekki aðkomumönnum né útlendingum til að dreifa, og að í fyrra voru uppi háværar raddir um lélega afkomu manna og á rökum hyggðar, enda þá skömmu áður verið úthlutað á annan tug þúsunda af bæjaríé til hjilpar þurfandi borgurum í bænum. Það væru öfgar að halda því fram, að bannlögin gömlu hefðu verið gallalaus og að ástandið, meðan þau voru f gildi, hefði verið óaðfinnan- Iegt, en hitt væru þó enn meiri öfg- ar ef því væri haldið fram, að allar breytingar á þeim — og þær voru ekki svo fáar frá þvi fyrsta — hefðu verið til bóta, eða að ástandið eins og það er nú eftir afnám þeirra, væri nokkur fyrirmynd. Spánarvína- undanþagan, sem reynslan hefir sýnt, að fært hefir þjóðinni óútreiknanlegt tap, en vafasaman viðskiftahagnað, sem nú er orðinn hartnær að engu, — hefir alið upp drykkhneigða kyn- slóð karla og kvenna í Iandinu, og sala sterkra vína — þótt hún kunni í svip að gefa ríklssjóði auknar tekj- ur, — er tvíeggjað sverð, sem snýst fyrr en varir í hendi ríkisvaldsins og beinist gegn þjóðinni sjálfri, því að hverjum manni hlýtur að vera það Ijóst, að hagnaður rikisins aj vininu er tah bjóðarinnar og þó er það tap miklu meira en kaldar tölurnar sýna. Pað hefði mátt ætla, að hinir mjög umræddu galiar bannlaganna hefðu kennt löggjafarvsldinu að sigla fyrir verstu blindskerin i þeim við samn- ingu ' hinna nýju áfengislaga. Svo virðlst þó ekki hafa orðið. Bað var framkvæmd eldri laganna, eða nánar sagt eftirlitið með framkvæmd þeirra, sem varð þeím að baga, og hin nýja áfengislöggjöf stefnir fyrir fullum seglum á sama boðann. Peim, sem efa þetta, skal bent á t. d. V. kafla laganna. Ákvæði þau sem þar eru, má telja sjálfsögð og góð, en reynsla undanfarinnu ára hefir sýnt alltof á- þreifanlega, að þau eru gagnslaus, ef samfara er tómlæti og lélegur vilji yfirvaldanna. Það er nýmæli í lögum þessum, að eftir þeim skal ríkisstjórnin hafa sérstakan ráðunaut sér við hönd í áfengismálum, og að i öllum hrepp- um og kaupstöðum landsins skulu vera svokallaðar áfengisvarnarnefndir. Ráðunauturinn hefir þegar verið val- inn, Friðrik Á. Brekkan rithöfundur og má af honum góðs vænta. Nefnd- ir hafa verið valdar og þ. á. m. hér. Verksvið nefndanna er ákveðið með reglugerð, en svo óhönduglega hefir tekist til með reglugerðina, að hún er í mörgum atriðum svo óljós, að nefnd- irnar hljóta að verða í mestu vand- ræðura með starf siít af þeini sökum. Eitt atriði er þó vel ljóst, að nefnd- unutn er heimilt og jafnvel skylt, að taka til ráðstöfunar ræflana, sem rík- isútsala vfnanna hefir gert að vand- ræðagripum sjálfs sín og sinna nán- ustu, og virðist það vera verk nefnd- * fc anna, að ráðstafa þeim, En eitt er víst: Hversu vel sem fil löggjafar um áfengismálin er vandað, þá verður slíkt aldrei einhlítt. Með- vitund þjóðarinnar ein um það, hvað er sæmilegt og hvað er ósæmilegt, hvað rétt og hvað rangt, er það sem útslitum ræður í baráttu þeirri, sem nú er þegar hafin í landinu til við- reisnar þjóðinni i þessum efnum, en heilbrigð og skynsamieg föggjöf er ei að síður nauðsynleg, Sú stefna hefir verið ofarlega á baugi með þjóð vorri hin síðari árin, að afia hinum sítóma ríkissjóði tekna með sem mestri sölu áfengis. Pessi stefna er bæði heimskuleg og skaðleg; heimskuleg, eins og ef maður brenndi aflviðum og hurðum húss síns, til þess að halda úti vetrarkuldanum, og skaðleg, því hún stefnir að siðferðislegu gjald- þroti. Pað er þessi stefna, sem geng- ur eins og rauður þráður gegnum alla áfengislöggjöf síðari ára. Löggjaf- afarnir óttasf að haldkvæmar ráðstaf- anir til minnkandi áfengisnautnar, dragi úr sölu vínanna og rýri tekjur ríkissjóðsins. Eg get ekki stillt mig um að nefna hér tvö dæmi upp á alvöruley6ið f framkværnd áfengislaganna. 25. gr. fyrirskipar að útg. skuli reglugerð um fræðslu í skaðsemi áfengis. Pessi reglugerð er enn ókomin. 26. gr. fyrirskipar að ríkisstjórni'd auglýsi á farþegaskipum, veitingahúsum, póst- húsum og símastöðvum útdrátt úr lögunum. Petla hefir heldur ekki ver- ið gert, og virðist þó heilt ár nógu langur tími til að koma slíkum smá- munum í framkvæmd; Til bóta á ástandinu mætti nefna þessar tillögur: 1. Að takmarka með lögum að miklum mun sölu áfengra drykkja og jafnframt ganga rikt eftir, að lögunum sé framfylgt. 2. Að fela áfengisvarnanefndunum hverri fsínuumdæmi, eftirlit ð með framkvæmd laganna um áfeng- isvarnir, undir yfirstjórn áfengis- málaráðunautsins, og í samvinnu við viðkomandi lögrðglustjóra. 3. Að efla bindindisfræðslu í skól- um landsins, sérstaklega í barna- skólunum, og að samdar verði og gefnar út þegar á þessu ári nauðsynlegar kennslubækur f því skyni. 4. Að láta eigi aðra en bindindis- sinnaða kennara fá stöður við skóla þá, sem ríkið styrkir, og að leysa hið fyrsta frá starfi þá kennara, sem eru lítt eða ekkert bindindissinnaðir. Vér tölum um kreppu og erfiða fjárhagsafkomu, og ekki um skör fram. Væri nú ekki ráð að mæta kreppunni með þeirri heitstrengingu, að kaupa ekkert vín á þessu ári, því að meðan tölurnar, sem oftast eru ólýgnar, sýna ag keypt er miklu meira vín nú en f góðrærinu, er allt slíkt barlómshjal innantómt. Pað er áreiðanlegt, að ef skatturinn, sem Siglfirðingar greiddu til áfengisverzlunarinnar á liðna árinu, væri nú ógoldinn, þá væri hann drjúgur atvinnubótastyrkur og kreppu- hjálp mörgu því heimili, sem nú er í þörf fyrir hjálp. Jón Jóhantiesson. Ábyrgðarmaður: JÓN JÓHANNESSON. Si£lufjarðarpr*Bt*Biiðj« 1936.

x

1. febrúar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: 1. febrúar
https://timarit.is/publication/664

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.