Saga


Saga - 2012, Blaðsíða 184

Saga - 2012, Blaðsíða 184
hann vera að lesa fagurbókmenntir sem veiti innsýni í sögu einstaklings sem vissulega megi læra eitt og annað af, en þá upp á eigin spýtur. Bók Viðars er sannkallað sýslulíf Bjarna Þorsteinssonar en það hugtak er viðhaft um tiltekinn flokk biskupasagna frá miðöldum og má þýða sem starfssaga á nútímaíslensku. Hvarvetna stendur Bjarni í forgrunni sögunnar. Hún er vissulega ekki sögð frá sjónarhóli hans. Þvert á móti er honum lýst utan frá og raunar á fremur óvæginn hátt. Bent er á að hann hafi dulið til- finningar sínar undir harðri skel, misst taktinn við samtíð sína er aldurinn færðist yfir og drukkið meira en góðu hófi gegndi. Vissulega er þetta skuggi, en allir eiga sér skugga og þetta er ekki óalgeng skuggamynd af karli í valdastöðu. Sjónarhornið verður aldrei það vítt að bókin bæti ein- hverju verulegu við þá þekkingu sem við höfum á samtíð sögupersónunnar, eins og keppt er eftir í sagnfræðilegum ævisögum. Hér liggur meðvitað val höf- undar til grundvallar en ævisöguformið er margrætt og býður upp á marg- víslega möguleika. Það varpar nokkru ljósi á efnistök höfundar að um 170 bls. fjalla um persónu Bjarna, æsku hans, uppvöxt, námsár og elli. Nokkurn veginn jafnlangir hlutar (um 70 bls. hvor) fjalla um prestsstörf hans og þjóðlagasöfnunina og loks næststærsti hluti verksins (um 110 bls.) um störf hans í þágu Hvanneyrarhrepps, síðar Siglufjarðarkaupstaðar. Líklega end- urspegla þessi hlutföll lífsstarf Bjarna á raunsannan hátt. Vissulega var Bjarni prestur alla sína starfstíð. Raunar má segja að hann hafi verið dugandi prestur miðað við að hugur hans stóð ekki til guðfræði - náms og prestskapar. Hann bjó guðsþjónustulífi í sókn sinni snemma verð uga umgjörð og kom á það góðri skipan. Þá lagði hann kirkjunni til hátíðarsöngvana sem enn hljóma, t.d. við aftansöng í útvarpinu sérhvert aðfangadagskvöld, og tók auk þess drjúgan þátt í að innleiða nýjan kirkju- söngsstíl í landinu. Dregin er upp sú mynd af honum að hann hafi verið mikill trú maður og haldið sig við einfaldan en strangan boðskap og haft ímugust á „nýju guðfræðinni“, sem m.a. Haraldur og Þórhallur voru fulltrú- ar fyrir. Ekki skal efast um trú Bjarna, en greining Viðars á guðfræði hans er tæpast nægilega undirbyggð til að taka afstöðu til hennar. Tónarnir í guð - fræði Bjarna kunna að hafa ráðist af því að hann stundaði guðfræði námið með hangandi hendi og hafði e.t.v. takmarkaða burði til að fylgjast með í greininni. Hans verður þó lengur minnst fyrir þjóðlagasöfnun sína og tón - smíðar og þann skerf sem hann lagði þannig til menningarsögu þjóðarinnar, enda byggist „endurkoma“ hans á því framlagi. Þá munu Sigl firð ingar lengi minn ast hans sem höfundar nútímaskipulags og eins af frum kvöðlum nútíma væðingar í plássinu. Náin tengsl voru milli þessara að því er virðist óskyldu þátta á störfum Bjarna og kemur það vel fram í verkinu. Tónlistarsköpun hans á kirkjulegum og veraldlegum vettvangi miðaði að sama marki, að leggja grunn að þjóðernisrómantískri sönghefð eftir þýsk-skandínavískum fyrirmyndum (bls. 426). Þá vildi svo til að hann var einn úr hópi nokkurra presta af sinni ritdómar182 Saga haust 2012_Saga haust 2004 - NOTA 27.11.2012 10:47 Page 182
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180
Blaðsíða 181
Blaðsíða 182
Blaðsíða 183
Blaðsíða 184
Blaðsíða 185
Blaðsíða 186
Blaðsíða 187
Blaðsíða 188
Blaðsíða 189
Blaðsíða 190
Blaðsíða 191
Blaðsíða 192
Blaðsíða 193
Blaðsíða 194
Blaðsíða 195
Blaðsíða 196
Blaðsíða 197
Blaðsíða 198
Blaðsíða 199
Blaðsíða 200
Blaðsíða 201
Blaðsíða 202
Blaðsíða 203
Blaðsíða 204
Blaðsíða 205
Blaðsíða 206
Blaðsíða 207
Blaðsíða 208
Blaðsíða 209
Blaðsíða 210
Blaðsíða 211
Blaðsíða 212

x

Saga

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Saga
https://timarit.is/publication/775

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.