Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Nįttśrufręšingurinn

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Nįttśrufręšingurinn

						Tímarit Hins íslenska náttúrufræðifélags
Karl Gunnarsson
„Taraskógvirnir
eru einastu skógvir
I Föroyum"
Titill greinarinnar er fenginn úr riti Færeyingsins Rasmusar Rasmussen um
grasafræði sem kom út árið 19101 og vísar til mikillar grósku þörunga á
botni sjávar við Færeyjar. Þó að mikilvægustu auðlindir sjávar við Færeyjar
hafi alltaf verið fiskur, fugl og hvalur hafa þörungar einnig verið
Færeyingum mikilvægir og voru nýttir í nokkrum mæli á eyjunum fyrr á
öldum.
A
rið 1987 hófust umfangs-
miklar rannsóknir á botn-
dýralífi í kringum Færeyjar
og gengu þær undir nafninu
„BIOFAR".2 Upphaflegt markmið
rannsóknanna var að skrásetja allar
tegundir botndýra sem lifðu við
Færeyjar. Til að byrja með beindust
þær aðallega að dýralífi úti á land-
grunni og í djúpum í kring. Árið
1994 var rannsóknunum á land-
grunninu og djúpunum að mestu
lokið og var þá hafist handa við
rannsóknir á þörungum og botn-
dýrum á grunnsævi og í fjörum um-
hverfis eyjarnar.3,4 Samhliða teg-
undagreiningum voru einnig gerðar
athuganir á lífverusamfélögum á
grunnsævi5 og áhrifum brimasemi á
fjörulífverur.6 í þessari grein er
fjallað um þörunga við Færeyjar og
byggt á niðurstöðum BIOFAR-
rannsóknanna, sem höfundur tók
þátt í, sem og niðurstöðum eldri
rannsókna. Einnig fylgir stutt um-
fjöllun um þörunganytjar í Fær-
eyjum.
Fyrri rannsóknir
á þörungum
Elstu heimildir um þörungaflóru
Færeyja eru frá 1800/ Dani að nafni
Landt, sem var prestur í Færeyjum í
lok 18. aldar, skrifaði lýsingu á
mannlífi og náttúru eyjanna, þar
sem hann meðal annars lýsir
stuttlega þörungaflóru Færeyja. Um
svipað leyti urðu ferðir danskra
náttúrufræðinga til Færeyja tíðar.
Margir þeirra söfnuðu þörungum í
rannsóknaferðum sínum þó að
rannsóknir þeirra beindust fyrst og
fremst að öðrum viðfangsefnum.
Mikið af þörungunum hafnaði á
Grasasafninu í Kaupmannahöfn.
Árið 1819 gaf Daninn Lyngbye út
viðamikið rit um þörunga Dan-
merkur, „Tentamen hydrophyto-
logiae danicae".81 því riti var einnig
fjallað um þörunga við Færeyjar, að
miklu leyti byggt á eintökum í
grasasafninu, en einnig safnaði
Lyngbye sjálfur nokkru af þörung-
um í Færeyjum.
Það var svo í lok 19. aldar að fyrst
voru gerðar skipulegar rannsóknir á
sjóþörungum í Færeyjum. Þær
hófust með ferðum Svíans Simmons
til Færeyja árið 1895. Simmons9 birti
samantekt um þörungagróður Fær-
eyja þar sem hann gat 125 tegunda
og lýsti fjörugróðri í eyjunum. Um
svipað leyti og Simmons gerði sínar
athuganir var Daninn Borgesen að
undirbúa rannsóknir á botnþör-
ungum í Færeyjum sem áttu eftir að
standa í um áratug. Borgesen fór
margar rannsóknaferðir til Færeyja
vor og sumur á árunum 1895 til
1902. Eirtnig fékk Borgesen til rann-
sókna þörunga sem íslenski þör-
ungafræðingurinn Helgi Jónsson
safnaði í Færeyjum að vetrarlagi árið
1897. I Grasasafnið í Kaupmanna-
höfn hafði á þessum tíma safnast
allmikið af þörungum frá Færeyjum
sem Bergesen rannsakaði einnig.
Hann birti síðan grein um þær
tegundir sem fundist höfðu í Fær-
eyjum og voru 216 talsins.101 annarri
ritgerð gerði Borgesen ítarlega grein
fyrir gróðursamfélögum í fjörum og
á grunnsævi við Færeyjar.11
Eftir að Borgesen birti sínar
niðurstöður í byrjun 20. aldar varð
langt hlé á rannsóknum á botn-
þörungum í Færeyjum. Sumarið
1980 var loks farið aftur til rann-
Náttúrufræðingurinn 73 (1-2), bls. 47-57, 2005
47
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72