Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 . . . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 69. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						¦Laugardagur  23.  marz  1963
MORCVJSBLAB1Ð
11
Skógræktarmaðurinn
Valtýr Stefánsson
VJM rösklega 20 ára skeið átti ég
því láni að fagna að starfa með
Valtý Stefánssyni að máli, sem
honum var sennilega hjartfólgn-
ast allra utan blaðamennskunn-
ar. Þegar hann nú er horfinn
vekjast upp svo margar og ljúfar
minningar frá samstarfsdögum
okkar, að fáein og fátækleg orð
geta ekki greint frá nema örlitlu
af því, sem segja þyrfti.
Leiðir okkar Valtýs lágu fyrst
eaman í þann mund er Skóg-
ræktarfélag íslands var stofnað.
Minnist ég þess æ síðan, hve vel
og ljúfmannlega hann tók mér,
ungum og óreyndum manni, á
ritstjómarskrifstofu sinni og
hvern áhuga hann hafði á öllum
ræktunarmálum. Auðfundið var
strax að þau áttu hug hans og
tjarta.
Þegar Skógræktarfélag fslands
var stofnað árið 1930 var Valtýr
einn af stofnendunum og kosinn
í varastjórn þess. Tíu árum síðar,
hinn 25. júlí 1940, tók hann við
formennsku stjórnarinnar og
gegndi henni til 20. ágúst 1961,
er hann lét af störfum sakir van-
heilsu. Síðasta stjórnarfundinn
eat hann 27. febrúar það ár. Þá
hafði hann staðið í fararbroddi
íslenzkra skógræktarmála í sam-
Ceytt 20 ár.
Þegar Valtýr Stefánsson tók
við stjórn félagsins var það enn
litils vaxtar og vanmáttka, sem
von var. En nú brá svo við, að
félagið tók að vaxa og þroskast,
og það svo ört, að einsdæmi mun
vera. Á 10 árum, frá 1940 til
1950, tífaldaðist tala félaga, og á
beim tíma komst ný skipan á
Btörf héraðsskógræktarfélaganna.
Kæstu 10 árin jókst félagatalan
enn um þriðjung, svo að 1960 var
hún nærri 9000.
Árið 1940 höfðu skógræktarfé-
lögin ekki gróðursett nema 85
búsund trjáplöntur alls. En árið
1961, þegar Valtýr lét af störfum,
nam gróðursetning félaganna um
8,5 milljónum plantna. Samtímis
þessu óx landeign skógræktarfé-
laganna úr 330 hektörum í 2700.
Fundargerðir Skógræktarfélags
Islands frá þessum árum eru 729
þéttskrifaðar foliosíður í 4 fund-
argerðabókum, og eru þær góð
heimild um athafnir félagsins á
bessu skeiði.
Þessi vöxtur skógrsektarfélags-
skaparins var auðvitað ekki
verk Valtýs eins, heldur er hann
sprottinn af samstarfi margra
ágætra manna. 1 því sambandi
er mér ljúft að minnast margra
ára samvinnu Valtýs Stefánsson-
ar og Hermanns Jónassonar. Var
hún með þeim ágætum, að á
betra varð ekki kosið þótt þeir
væru andstæðingar í stjórnmál-
um. En þess skal getið, að mest-
ur þungi stjórnarstarfanna
hvíldi ávallt á Valtý, og for-
mennska hans var á þann veg,
að hann fékk menn til að vinna
af kappi og með glöðu geði
vegna hinnar elskulegu og ljúf-
mannlegu framkomu ásamt óbif-
andi trú á málefnið. Mér er ó-
hætt að fullyrða, að allir, sem
sóttu aðalfundi Skógræktarfé-
lags íslands á þessum árum, og
þeir skipta morgum hundruðum,
urðu vinir  Valtýs  Stefánssonar.
Þegar þess er gætt, að Valtýr
Stefánsson var lengst af svo
störfum hlaðinn við ritstjórn
stærsta blaðs landsins að furðu
gegndi auk margvíslegra trúnað-
arstarfa, var undravert hve mik-
inn tíma hann gaf sér til að sinna
skógræktarmálunum. Um mörg
ár voru haldnir stjórnarfundir
vikulega allan veturinn og oft á
öðrum tímum árs. En það kom
aldrei fyrir, að hann stýrði ekki
fundi nema að óviðráðanleg atvik
hömluðu. Aldrei virtist hann
skorta tíma til fundarsetu, og
aldrei var staðið upp fyrr en öll
mál voru til lykta leidd. Þetta
leiddi stundum til lengri nætur-
vinnu við blaðið, þó að aldrei
væri orði að því vikið. Á fund-
um var hann tillögugóður og gat
oft á örskömmum tíma krufið
málin betur til mergjar en aðrir,
því að hann hafði þá innri sjón,
sem okkur hina skorti.
Mér er óhætt að fullyrða, að
án Valtýs Stefánssonar væri öll
skógrækt á Islandi langtum
skemmra á veg komin en raun
ber vitni um. Þáttur hans í skóg-
ræktarmálunum er svo stór, að
honum verða ekkj gerð skil nema
í langrí ritsmíð, sem ég vona að
mér takist að koma saman.
Á unga aldri hneigðist hugur
Valtýs að gróðri og náttúru
landsins.  Naut  hann  þar  hand-
Hann sfuddi okk
ur fyrsta fetiÖ
leiðslu föður síns, hins mikil-
hæfa kennara og ágæta grasa-
fræðings Stefáns Stefánssonar.
í erindi, sem hann flutti fyrir
Skógræktarfélagið fyrir mörgum
árum, sagði hann frá ferð, er
hann fór sem lítill drengur með
föður sínum frá Möðruvöllum að
Skriðu í Hörgárdal. Lýsti hann
því á snilldarlegan hátt hvernig
honum varð innanbrjósts þegar
hann sá í fyrsta sinni á ævinni
há og falleg tré. Og svo hvernig
faðir hans benti honum á and-
stæðurnar á heimleiðinni með
því að láta hann krjúpa á beran
mel og leggja kinn við jörðu til
þess að hann' gæti eygt hinn
strjála og lágvaxna gróður, sem
var að klæða hið örfoka land á
ný. Þessi bernskuminning greypti
sig svo fast í huga hans, að hún
fylgdi honum alla ævi. Má vera
að hún hafi orkað á það, hve
honum var skógrækt og land-
græðsla hjartfólgin og hugstæð
ætíð síðar.
Ég efast um að nokkur maður
hafi unnað skógrækt á íslandi
meir en Valtýr Stefánsson, og
hann vann henni allt hvað hann
máttL Á hinum mörgu ferðum
okkar saman um landið varð ég
þess oft var, hve mikla ást hann
bar til gróðursins. Hafði hann
margoft orð á því, hvílík nauðsyn
það væri að hefja gróðurvernd til
þess að hefta frekari land-
skemmdir en orðnar eru.
Þegar við skógræktarmenn
kveðjum nú vin okkar og for-
ustumann og þökkum langt og
mikið starf, verður okkur hugsað
til þess, hve hann var einlægur í
starfi, hlýr í viðmóti en svo yfir-
lætislaus, að hann þakkaði öðr-
um allt en vildi láta sín að engu
getið.
Af langri kynningu við Valtý
Stefánsson vil ég trúa því, að
honum sjálfum hafi verið hug-
leiknast að vinna í þeim anda,
sem kemur fram í þessu erindi
Stephans G. Stephanssonar:
Með framsókn menn einkenna
aldir,
um ártölin minna er skeytt,
Frá  hugsjónum  tímarnir taldir,
sem trúast og bezt hafa leitt,
Hvert lofsverk er maklegar
metið,
ef mannsnafnsins sjaldnar er
getið,
sem þjóðmenning bætt gat og
breytt.
Hákon Bjarnason.
1 DAG fylgjum við húsbónda
okkar og læriföður til grafar.
Með Valtý Stefánssyni hverfur
af sjónarsviðinu faðir íslenzkrar
blaðamennsku, eins og hún er f
dag.
Ég er einn þeirra, scvn átti
þess kost, að njóta tilsagnar hans,
er ég gekk fyrstu skrefin í
beimi blaðamannsins. Hann gaf
¦nér nokkur heilræði, fáorð en
kjarngóð, sem mér er sá skóli,
er ég tel meira virði en hinir
•amanlagðir, er ég átti kost að
ganga í.
Vaitýr var hreinskilinn, hisp-
urslaus og ákveðinn. Enginn
atarfsmanna hans gekk þess dul-
inn til hvers hann ætlaðist af
hojium. Ef hann fann að alúð
var lögð við starfið gat hann líka
fyrirgefið stór mistök. Hinn riki
mkilningur hans á mannlegum
breiskleika og mannlegu eðli,
varð ekki einasta til þess, að
•tarfsmenn hans mátu hann og
Yirtu, heldur og til þess, að hann
skapaði    með    viðtölum    sínurn
ódauðlegar perlur.
Það var hvorki kyrrt né hljótt
í kringum Valtý Stefánsson, en
það var alltaf hreint. Hver sem
honum kynntist varð betri mað-
ur.
Með þessum fáu orðum vildi
ég þakka Valtý Stefánssyni fóst-
urstörfin, vináttu og stuðning, er
ég sem barn í blaðamennskunni
gekk þar mín fyrstu skref. Hann
„studdi mig fyrsta fetið".
Af hálfu blaðamanna Morgun-
blaðsins þakka ég honum leið-
sögu hans. Ég þakka honum fyr-
ir þann hornstein, sem hann lagði
að byggingu þeirri, sem er ís-
lenzk blaðamennska, og ég vona
að eftirkomendur hans í blaða-
mannastétt geri að veglegri höll.
Beri þeir gæfu til að halda
merki Valtýs hátt á loft, þarf
ekki að kvíða því að sú bygging
verði ekki vel viðuð.
Með  innilegu  þakklæti   fylgj-
um  við  þessum  leiðtoga  okkar,
félaga og vini síðasta spölinn.
Vignir Guðmundsson.
Valtýr Stefánsson með skógræktarmönnum
Kveðja ffrá Skógræktar-
félagi Islands
'ALTÝR STEFÁNSSON ritstjóri var einn af ötulustu for-
göngumönnum skógræktar hér á landi í fullan aldarfjórð-
ung ogr formaður Skógræktarfélags fslands í 21 ár.
AUan þennan tima gekk hann að þessu sjálfboðaliðs-
starfi sinu með eldlegum áhuga hugsjónamannsins ©g lét
ekkert tækifæri ónotað til þess að vinna að vexti og fram-
gangi félagsins. Jafnframt studdi hann í orði og verki
hverja þá viðleitni, sem hann taldi að verða mætti til þess
að efla skógrækt og gróðurvernd á fslandi.
f nafni Skógræktarfélags fslands og á vegum hinna
mörgu félagsmanna vill stjórn félagsins fl.vt.ia hugheilar
þakkir fyrir þetta mikla og fórnfúsa starf Valtýs Stefáns-
sonar í þágu skógræktar og landgræðslu.
Stjórn Skógræktarfélags fslands sendir ástvinnm hans
samúðarkveðjur frá skógræktarsamtökum þeim, sem svo
vel og lengi nutu leiðsagnar hans og forustu.
Stjórn Skógræktarfélags íslands.
llakon Guðmundsson,
Hermann Jónasson,                  Einar G. E. Sæmundsen,
Haukur Jörundsson,                 Sigurður Bjarnason.
Áhugi hans fyrir þröun listar-
innar var sannur og traustur
VALTÝR Stefáns-son var einn
þeirra fágætu ágætismanna, sem
ekki gleymist þeim, er honujm
kynntust. Hann var óvenjulegur
maðux í alla staði. Stærð hans
einskorðaðist ekki við daglegt
amistur tilverunnar, honum var
eðlilegt að umgangast menning-
una með hógværð og lotningu, af
einlægum álhuga með sívakandi
auga. Valtýr var einn skemim.ti-
legasti maður, seon ég hef talað
við um listir, og áihugi hans fyr-
ir þróun listarinnar var sannux
og trauistuir. Yfirborðsmennskan
var ekki að hans skapi. Mat hans
á hlutunum risti dýpra en svo,
og fördómar voru honum víðs
fjarri.
Afskipti Valtýs Stefánssonar af
listmállum eLnikenndust einmitt ai
þeseu. Ég man það fyrir nokkr-
um áruim, að hann sagði við mig,
að nú væri málverkið komið á
það stig hjá mér, að hann botn-
aði ekiki lenguir í því, sem vseri
að gerast. Síðan bæ>tti hann við
eftir andartaks umhugsun: „Það
Wýtur að vera mdn sök. Listin á
að vera frjáls, og hún verður að
fara eigin götur." Þetta litla at-
vik lýsir Valtý Stefánssyni bet-
ur en flest, sem ég man eftir,
er ég rita þessar linur.
Valtýr Stefánsson var meiri
stuðningsmaður listamanna en
opinberiega var kunnugt. Hann
var ekki að hampa því á al-
mannafæri, hvað hann gerði fyr-
ir listina í landinu. Það er ósknáð
saga, hvernig hann studdi með
ráðuim og dáð þá menn, sem
hann tatldi, að einhvers mætti af
vænta á sviði listarinnar. Við
blað sitt tóket honum að skapa
listrænan móraL sem var til
fyrirmyndair. Áhrif hans, sem
fiormanns Menntaimálaráðs ís-
lands voru á þann hátt, að óhæbt
er að fullyrða, að margur lista-
maðurinn missti þar hauk úr
horni,   er   veikinidi   ytfirbugu©u
staa-fskrafta Valtýs Stefánssonai.
Við nafni minn vorum góðir
vinir og eftir því sem árin liðu
og við áttum meir og meir sam-
an að sælda, jókst vinátta okk-
ar. Af þessu er ég bæði hreykinn
og þakkláfcur. Honum var eðli-
legt að miðla samferðamönnum
af þekkingu og reynslu, og með
oxfáum atihugasemdum gat hann
kennt manni meira um heimsins
brögð en flestir aðrir sem ég
hef þekkt. Það gat verið strang-
ur skóli að vinna fyrir Valtý
Stefánsson, en jafnframt var það
lærdómsríkt. Einnig fyrir það
stend ég í persónulegri þakikar-
skuld  við  hann.
Ég veit að islenzkir listamenn
taika undir með mér, er ég þakka
ai alhug skerf Vaitýs Stefans-
sonar til listarinnar í landinu og
ómetanlegan stuðning hans við
listamennina sjálfa.
Valtýr Fétursson.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24