Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						%
MORGUNBLÁÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 25. NOVEMBER 1992
EB fækkar
skípunum
SAMKOMULAG náðist á fundi
sjávarútvegsráðherra Evrópu-
bandalagsins, EB, í Brussel á
mánudag um aðgerðir til að
draga úr sókn í þverrandi fisk-
stofna í lögsögu aðildarríkjanna.
Er stefnt að því að skera niður
flotann um 15-20% og minnka
sókn með öðrum hætti. Áætlað
er að fækka togskipum um allt
að 15% og öðrum skipum um
allt að 20% nema smábátum og
skipum, sem stunda veiðar á
grunnslóð. Þá var einnig sam-
þykkt, að allt að 45% af sam-
drættinum mætti vera fólgið í
öðrum aðgerðum en fækkun
skipa, til dæmis með ákvó'rðun
um fjölda sóknardaga.
Leitað í kaup-
skipum
HERSKIP vestrænna ríkja, frá
aðildarríkjum         Atlantshafs-
bandalagsins, NATO, og Vest-
ur-Evrópusambandsins, WEU,
sem framfylgja hafnbanni Sam-
einuðu þjóðanna á júgóslav-
nesku lýðveldin, stöðvuðu í gær
þrjú kaupskip í Adríahafi en
einu þeirra var fljótlega leyft
að halda áfram ferðinni. Var
verið að kanna farm hinha
tveggja þegar síðast fréttist.
Hafa alls sex skip veríð stöðvuð
síðan á sunnudag en með hafn-
banninu er verið að reyna að
herða á viðskiptabanninu á
Serbíu, einkum hvað varðar ol-
íuflutninga þangað.
Nicu Ceaus-
escu sleppt
NICU Ceausescu, syni Nikolai
Ceausescu, fyrrum einræðis-
herra RúmeníUj var sleppt úr
fangelsi í gær af heilsufarsá-
stæðum. Nicu, sem skipaður
hafði verið sem arftaki föður
síns, er sagður mjög alvarlega
veikur. Þjáist hann af skorpulif-
ur á háu stigi. Ion Iliescu, for-
seti Rúmeníu, sagði hann eiga
mjög skammt eftir ólifað. Kom
tilkynningin um að honum hefði
verið sleppt flestum á óvart,
jafnvel bróður hans Valentin.
„Mér var skýrt frá því fyrir
hálftíma að hann væri nú frjáls
ferða sinna," sagði Valentin við
•Reuíers-fréttastofuna í gær.
Nicu er 41 árs gamall og hefur
setið í fangelsi síðan föður hans
var steypt af stóli árið 1989.
Flugskeyta-
árás á skip SÞ
FLUGSKEYTI var skotið í gær
á flutningaskip á vegum Sam-
einuðu þjóðanna sem var á leið-
inni til hafnar í Mogadishu, höf-
uðborg Sómálíu, með matvæli
handa sveltandi fólki. „Það lenti
á einum klefa áhafnarinnar og
nokkrum eldi en engan sakaði,"
sagði Max Baussan, embættis-
maður Sameinuðu þjóðanna í
Nairobi. Talsmaður samtakanna
í Róm sagði að tveimur flug-
skeytum til viðbótar hefði verið
skotið að skipinu en þau hefðu
lent í sjónum.
Fimm bjargað
en sjö saknað
FIMM mönnum var bjargað en
sjö er saknað eftir að danskt
skip sökk úti af Norðvestur-
Spáni í gær. Var veður slæmt
á þessum slóðum og illt í sjó en
þó var ekki um neitt aftakaveð-
ur að ræða. Er ekki enn vitað
hvað slysinu olli en að björguna-
starfinu stóðu áhafnir á hol-
lensku herskipi, bresku flug-
móðurskipi og franskri flugvél.
Hét skipið Charm og skipverjar
sex Danir og sex Filippseyingar.
Bandarísk sjónvarpsstöð segir hættu á geislavirkum leka frá flaki Komsomolets
Norðmenn segja ekkert nýtt
hafa komið fnÍn í málinu
NORSK stjórnvöld sögðu í gær að engin hætta stafaði af geisla-
virkni frá sovéska kafbátnum Komsomolets, sem sökk fyrir utan
strendur Norður-Noregs, suður af Bjarnarey, árið 1989. Var þetta
gert í kjölfar þess að bandaríska sjónvarpsstöðin ABC sagði í frétt-
um sínum á mánudag, að sovéskir vísindamenn teldu hættu á að
mikið magn geislavirks plútoniums myndi leka úr flakinu. Norskir
stjórnarerindrekar segja það yera illskujanlegt, hvers vegna um-
ræður um Komsomolets blossi nú upp að nýju, þar sem ekkert
nýtt hafi komið fram í málinu, frá því að það var síðast til um-
ræðu, um svipað leyti í fyrra.
I fréttum ABC var haft eftir
Nikolai Nosov, rússneskum kaf-
bátahönnuði, sem stjórnaði leið-
angri, sem kannaði flak Komsomo-
lets að fundist hefðu ummerki þess
að cesium 137 væri byrjað að leka
úr því. Þetta segja Norðmenn vera
í samræmi við niðurstöður kann-
ana þeirra sjálfra, sem gerðar voru
1991. Nosov og fleiri menn, sem
vitnað var til sögðu hins vegar
hættu á að plútoníum færi brátt
að leka úr flakinu. „Á næsta ári
er síðasta tækifærið að gera eitt-
hvað í málinu en þar á eftir verður
ástandið hrikalegt. Plútoníum mun
komast út í hafið og berast út um
all," var til að mynda haft eftir
Tengiz Borisov, sem kynntur var
sem einn af verkfræðingum rússn-
eska flotans.
Að sögn ABC hafa rússneskir
og bandarískir vísindamenn ákveð-
ið að vinna saman að tillögum um
hvað hægt sé að gera varðandi
kafbátinn. Meðal þeirra kosta, sem
ræddi væru, væri að innsigla flak-
ið, lyfta því frá hafsbotni, sem
myndi kosta um tvo milljarða
Bandaríkjadollara, eða þá að
bjarga kjarnaflaugum bátsins ein-
vörðungu.                              -~
Þess má geta að í maí á þessu
ári lýsti Evrópubandalagið því yfir,
að það væri reiðubúið að taka þátt
í fjármó'gnun björgunaraðgerða á
flakinu, vegna ótta um stórkostlegt
umhverfisslys. I júlí komst hins
vegar rússnesk sérfræðinganefnd,
að þeirri niðurstöðu, sem skýrt var
frá í dagblaðinu Isvestija, að
hættuminnst væri að láta flakið
liggja áfram óhreyft.
Engin geislavirkni í fiski
„Við höfum engar vísbendingar
fundið um geislavirkni í fiski,"
sagði Helga Hernes, talsmaður
norska utanríkisráðuneytisins, í
gær. Hún sagði einnig að Norð-
menn teldu ekki æskilegt að reyna
að lyfta flaki Komsomolets. Norsk-
ar bráðabirgðakannanir benda til
að hættuminnst sé að leyfa flakinu
að tærast í sundur þar sem það
er. Þá myndu hin geislavirku efni
smám saman leka í hafið. Flakið
liggur á 1.685 metra dýpi og segja
Norðmenn lítið sjávarlíf vera á svo
miklu dýpi. Talið er að um borð í
kafbátnum séu 10-12 kíló af plúto-
níumi. Sendiráð Noregs ætla á
næstunni að leggja mikla áherslu
á að slá á allan ótta um að fiski-
stofnar í Noreg séu í hættu. Þá
hefur norska utanríkisráðuneytið,
beðið norska sendiráðið í Moskvu,
Rússneskur kafbátur af Mike-gerð, sömu tegundar og sá, sem sökk
við Bjarnarey.

itfZJ'
lapril1989komuppeldur i
J kjamorkukafbátnum
q Kosmolets suður af Bjarnar-
ey á milfi Noregs og Sval-
íj barða. Báturinn sökk og
með honum 42 úr áhðfn.
1 Geislavirka efnið cesium
137 lekur nú úr bátnum.
h
að setja sig í samband við rúss-
nesk stjórnvöld, til að fá þeirra
mat á þessum yfírlýsingum.
Svekktir vegna
„hræðsluherferðar"
Norsk stjórnvöld eru furðu lostin
yfir þvf að nú virðist sem ný
hræðsluherferð gegn Komsomo-
lets, sé að hefjast. Fyrst með frétt-
um ABC á mánudag og svo í frétt-
um allra helstu alþjóðlegra frétta-
stofa í gær. Telja Norðmenn núver-
andi fréttir mjög svipaðar þeim,
sem voru í umræðunni í september
í fyrra, og áttu rætur sínar að rekja
til yfirlýsinga frá óháðum rúss-
neskum sérfræðingum, en ekki
þarlendra stjórnvalda. Þá segjast
menn vera svekktir á því að þær
yfirlýsingar, sem nú sé verið að
gefa út, stingi algjörlega í stúf við
niðurstöður rússneskra og norskra
sérfræðinga, sem kannað hafa
málið.
Knut Gussgard, forstöðumaður
geislavarna norska ríkisins, sagði
að menn bæru að hafa hugfast í
þessu sambandi, að mörg tonn af
plútoníumi hefðu borist út í and-
rúmsloftið í kjölfar kjarnorku-
sprengjutilrauna síðustu áratuga.
Hefði stór hluti þess endað í höfum
Jeltsín forseti treystir stöðu sína í Rússlandi
Samkomulag við harð-
línuöf 1 á þingi í augsýn?
Moskvu. Reuter.
BORÍS N. Jeltsín Rússlandsforseti krafðist þess í gær að andstæðing-
ar ríkisstjómarinnar legðu af stanslausar árásir á hana og gert
yrði pólitískt vopnahlé. „Það er orðið æ Ijósara að Rússland þarf á
hléi að halda, menn verða að láta af þessum gersamlega marklausu
stjórnmáladeilum," hafði Itar-TASS-fréttastofan eftir forsetanum á
fundi með leiðtogum sjálfstjórnarhéraða Rússlands. Margt þykir
benda til að Jeltsín og nokkrír af helstu andstæðingum umbótastjóm-
ar hans í Æðsta ráðinu séu að ná samkomulagi.
Leiðtogar héraðanna lýstu fyrir     hægari einkavæðingar. Margir af
skömmu yfir stuðningi við forset-
ann sem gert er ráð fyrir að mæti
harðri andstöðu afturhalds- og þjóð-
ernisafla meðal gamalla kommún-
ista é, fulltrúaþingi landsins er kem-
ur saman í byrjun desember. Full-
trúaþingið kemur að jafnaði saman
tvisvar á ári en hefur æðsta löggjaf-
arvald. Það kýs úr eigin röðum
minna þing, Æðsta ráðið, er situr
allt árið.
I dagblaðinu Kommersant í gær
var sagt að stjórn umbótasinnans
Jegors Gajdars forsætisráðherra
hefði samið um málamiðlun við
sterkustu fylkingu Æðsta ráðsins.
Er um að ræða hóp hægfara og í
mörgum tilvikum afturhaldsamra
þingmanna er nefnist Borgarasam-
bandið og berst fyrir sjónarmiðum
helstu iðnfyrirtækjanna. Talsmenn
þeirra krefjast aukinna styrkja og
öflugustu andstæðingum Jeltsíns
hafa skipað sér í raðir hópsins.
Helsti frammámaður hans er
Arkadí Volskí, áhrifamaður í stór-
iðnaði og margir forstjórar fyrir
risastórum iðnaðarsamsteypum,
sem flestar eru í reynd gjaldþrota,
eru í forystunni.
Kommersant sagði stjórnina m.a.
hafa komið til móts við hópinn með
því að ákveða að beitt yrði meiri
miðstýringu af hálfu ríkisvaldsins
við umskiptin í átt til markaðsbú-
skapar. Blaðið sagði að með þessum
tilslökunum hefði Gajdar mjög
styrkt stöðu sína. Enn er óljóst
hvort Jeltsín verður við kröfum um
að skipta um menn í ríkisstjórn og
skipa menn, hliðholla Borgarasam-
bandinu, í staðinn. Talið hefur verið
líklegt að Gajdar yrði hrakinn úr
embætti á fulltrúaþinginu.
Orðrómur hefur verið á kreiki
um að Jeltsín hygðist beita róttæk-
um aðferðum ef fulltrúaþingið neit-
aði að framlengja sérstök, tíma-
bundin völd sem hann hefur til að
skipa menn í ríkisstjórn og stjórna
með tilskipunum, jafnvel þótt þær
stangist á við stjórnarskrána. Ekki
hefur tekist að leysa ágreining um
nýja stjómarskrá og er því notast
við nokkuð endurbætta gerð frá
tímum Sovétstjórnarinnar. Æðsta
ráðið samþykkti fyrir nokkrum dög-
um lög þar sem það tekur sér æðstu
völd til að skipa ráðherra en óljóst
er hvort nægur meirihluti er fyrir
þeim á fulltrúaþinginu. Helsti and-
stæðingur Jeltsíns og Gajdars í
Æðsta ráðinu hefur verið Rúslan
Khasbúlatov þingforseti. í miklu
viðtali, sem birtist í blaðinu Nezaví-
símaja Gazeta í gær, var hann harð-
orður, sagði stjórnina hafa steypt
landinu í efnahagslega glötun og
ætla að leysa málin með því að
hrifsa til sín aukin völd. í gær gaf
hann þó í skyn að hægt yrði að ná
samkomulagi um að framlengja
völd Jeltsíns út árið 1993 gegn því
að Jeltsín samþykkti aukin völd
Æðsta ráðsins.
heimsins. „Við teljum geislavirkni
frá. kafbátnum ekki ógna fiski-
stofnum," sagði hann. Mesta hætt-
an fælist í að reyna að lyfta flak-
inu en þá gæti svo farið að kjarn-
orkuofn bátsins færi í gang að
nýju eða þá að kjarnorkuflaugar
þær, sem um borð væru, spryngju.
Og jafnvel þó kjarnaofninn færi í
gang þá væri hann einungis 1%
af stærð kjarnaofnsins í Tjernobyl-
kjarnorkuverinu, þar sem mesta
kjarnorkuslys sögunnar varð 1986.
Hernaðarleyndarmál um borð?
Norskir vísindamenn, sem
norska dagblaðið Aftenposten bar
málið undir í gær voru einróma
þeirrar skoðunar að ekkert nýtt
hefði komið fram í málinu sem
breytti því mati þeirra, að best
væri að láta Komsomolets í friði.
Stjórnmálaskýrendur í Noregi
velta nú vöngum yfír því, hvers
vegna kafbáturinn, sé allt í einu
til umræðu á ný og telja helstu
skýringarnar vera fégræðgi eða
þá að mikilvæg hernaðarleyndar-
mál, leynist um borð í flakinu.
Kafbáturinn var af Mike-gerð og
sá eini sinnar tegundar innan þeirr-
ar gerðar. Telja sumir hernaðarsér-
fræðingar að tilraunabúnaður hafí
verið um borð í Komsomolets eða
þá minni háþróaður tilrauna-árás-
arkafbátur, sem hafi átt að geta
siglt á miklu dýpi á miklum hraða
algjörlega hljóðlaust.
Norsk stjórnvöld óttast helst að
allt umtalið í kringum geislavirkn-
ina muni hafa neikvæð áhrif á
útflutning norskra sjávarafurða.
Það versta, sem menn telja geta
gerst í því sambandi, væri ef mál-
ið yrði tengt þeirri slæmu auglýs-
ingu, sem Norðmenn hafa fengið
í Bandaríkjunum, vegna ákvörðun-
arinnar, um að hefja hrefnuveiðar
að nýju.
Bretar ólm-
ir í gæludýr
London. Reuter.
DÝRÓLMIR     Bretar     verja
meira fé í gæludýrafóður en
te, kaffi eða ost, að því er
fram kom í nýrri rannsókn.
Þar kom fram, að Bretar gefa
gæludýrum sínum meira sæl-
kerafæði en nokkru sinni fyrr -
þrátt fyrir tveggja ára samdrátt
í efnahagslífinu og mesta at-
vinnuleysi frá 1987.
„Svo virðist sem fólk sé fust
að verja fé sínu í gæludýr þó
að það sé kreppa," sagði í niður-
stöðum könnunarinnar, sem
neyslurannsóknarhópurinn
Mintel stóð fyrir. Mintel sagði,
að búist væri við að sala á gælu-
dýrafóðri á þessu ári næmi um
1,26 milljörðum sterlingspunda
(um 112 milljörðum ÍSK).
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48