Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Fréttablašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Fréttablašiš

						 27. september 2006  MIÐVIKUDAGUR18
fréttir og fróðleikur
Svona erum við
> Innflutningur á úrum og klukkum
Heimild: Hagstofa Íslands
5
9,
1
 
T
ONN
6
7
,5
 
T
ONN
40 
T
ONN
2004
2005
Nóatúni 4  
Sími 520 3000
?????????, WM 12E460SN
Ný vél með íslensku stjórnborði, 1200 
snúninga, tekur 6 kg. Fjöldi þvottakerfa, 
auðveld í notkun.
????????, WT 44E100SK
Með íslensku stjórnborði, tekur 6 kg.
Barkalaus. Fjöldi þurrkunarkerfa.
Tækifærisverð
????????????????
Tækifærisverð
????????????????
Skoðið
öll tilboðin á
www.sminor.is
Verið ávallt
velkomin
í heimsókn
??????
??????????
??????????og???
????????
með íslenskum
merkingum
A
T
A
R
N
A
 
/
 
S
T
Í
N
A
 
M
A
J
A
 
/
 
F
Í
T
Samningur 
um forvarnar-
samstarf gegn 
brunaslysum 
af völdum 
heits vatns var 
undirritaður á 
milli Orkuveitu 
Reykjavíkur 
og Sjóvá For-
varnahúss um 
helgina. Herdís 
Storgaard, 
forstöðumaður 
forvarnahússins, leiðir verkefnið.
Hversu algeng eru brunaslys af 
völdum heits vatns?
?Þetta eru einhverjir tugir slysa á 
ári hverju, allt frá því að vera minni 
háttar brunasár, sem hægt er að 
meðhöndla með umbúðum eða 
annarri meðferð, til lífshættulegra 
bruna. Þá eru tuttugu til þrjátíu 
prósent líkamans eða meira brennd. 
Börn eru mestri hættu en það eru 
aðrir hópar líka, til dæmis aldraðir 
og einstaklingar sem búa við fötlun 
af ýmsu tagi.?
Hvernig er hægt að koma í veg 
fyrir þessi alvarlegu slys?
?Fyrst og fremst að kynna fyrir 
fólki þá tækni sem til er í dag. 
Ýmsar tæknilausnir eru til og liður í 
átakinu er einmitt að koma þessum 
upplýsingum út til almennings og til 
fagaðila sem vinna við uppsetningu 
á lögnum og öðru slíku.?
SPURT & SVARAÐ
FORVARNIR GEGN BRUNASLYSUM
Börn í hættu
HERDÍS 
STORGAARD
FORSTÖÐUMAÐUR
Eftir óeirðirnar á Norðurbrú í Kaupmanna-
höfn hefur orðið ?hústökufólk? verið nokkuð 
í umræðunni. Íslenska orðið er afar gagnsætt 
og skýrt, en hefur á sér fremur neikvæðan 
blæ. Í einni enskri orðabók er það þýtt sem 
?squatter?, sem er til dæmis heiti á þeim sem 
settust að á óbyggðu landi í Ástralíu á 19. öld. 
Ágætt væri því að rifja upp sögu þessara hug-
taka. 
Hver er munurinn á landtökumanni og 
landnámsmanni?
Landnámsmaður nemur land fyrstur manna 
eða í umboði ríkisstjórnar. Landtökumað-
ur sest hins vegar að á landi sem þá þegar 
er í einkaeigu, en enginn nýtir. Landrán, líkt 
og á hernumdum svæðum Palestínu, fell-
ur utan þessarar umræðu. Stundum vinnur 
landtökufólk sér inn hefðarrétt til landsetu, ef 
yfirvöld sjá sér hag í því. Þetta gerðist í Ástr-
alíu, þar sem landtökufólkið gerðist stór hluti 
hagkerfisins.
En er hústökufólk ekki bara ónytjungar?
Oft kann svo að virðast, sérstaklega þegar fólk-
ið er atvinnulaust óreglufólk. Með hústöku er 
samt sem áður verið að nýta verðmæti, sem 
annars stæðu engum til gagns. Einnig er á 
stundum ráðist í hústöku af hugsjónarástæð-
um og hús að hruni komin endurnýtt í þágu 
almennings. 
Hví eru hústökur svo almennar í Dan-
mörku?
Fríríkið Kristjanía, sem er þjóðfélagstilraun sem 
vakti athygli um víða veröld, var sett á lagg-
irnar með hústöku. Kristjanía var áður hverfi 
ónýttra herskála í miðborg Kaupmannahafn-
ar. Hippar bjuggu þar til nýtt samfélag og þótt 
nágrannar þeirra hafi sjaldnast verið upprifnir 
yfir uppátækinu, voru íbúar Kristjaníu stoltir af 
þegnskapnum. Í ljósi velgengni þeirrar hús-
töku hefur hugmyndafræðin notið nokkurs 
fylgi meðal Dana í róttækari kantinum.
FBL-GREINING: HÚSTÖKUFÓLK
Þjófar eða þjóðþrifafólk?
Á morgun verður byrjað 
að safna vatni í Hálslón, 
uppistöðulón Kárahnjúka-
virkjunar. Á einu ári verður 
lónið orðið fullt af jökul-
vatni en afhending raforku 
fyrir álver Alcoa á Reyðar-
firði er áætluð næsta vor.
Vatnssöfnun í Hálslón hefst á 
morgun og standa framkvæmd-
irnar við Kárahnjúka, þær 
umfangsmestu í Íslandssögunni, 
því á tímamótum. 
Hálslón, sem myndað er með 
þremur stíflum, Sauðárstíflu, 
Kárahnjúkastíflu og Desjárstíflu, 
verður 57 ferkílómetrar að stærð.
Dýpst verður það 180 metra 
djúpt, uppi við Kárahnjúkastíflu, 
en hún er stærsta stíflan af þeim 
þremur sem mynda Hálslón með 
stíflun áa er renna úr Brúarjökli, 
rúmlega 190 metra há og 800 
metra breið.
Samkvæmt áætlunum Lands-
virkjunar er gert ráð fyrir um 50 
sentímetra vatnsborðshækkun að 
meðaltali á degi hverjum á næsta 
ári, þangað til vatnsmagnið hefur 
náð hámarki eftir um eitt ár. 
Stíflurnar tæknimannvirki
Frá og með vormánuðum næsta 
árs verður hægt að stýra fyllingu 
lónsins með því að beita loku í 
botnrás lónfyllingar og hægja 
þannig á innrennsli. Þetta er gert 
til þess að geta stýrt vatnsumferð 
og til þess að jafna álag á vélar og 
mannvirki, og þannig auka 
öryggi. 
Reiknað er með því að vatns-
hæð lónsins verði rúmlega 550 
metrar yfir sjávarmáli í upphafi 
næsta árs en vatnshæðin nær 
hámarki í október í næsta ári og 
verður þá, ef allt gengur eftir, 
rúmlega 620 metrar. Lágmarks-
hæð vatnsborðs við almennan 
rekstur á virkjuninni þarf að vera 
um 575 metrar.
Hraði hækkunar á vatnsborð-
inu verður mestur á fyrstu vikum 
og mánuðum eftir að vatnsöfnunin 
hefst. 
Aurburður í jökulvatninu, 
sem myndar Hálslón, er gríðar-
legur en talið er að lónið muni 
fyllast af aur á um 400 árum, 
miðað við framburð sem nú er 
fyrir hendi. 
Upphaf vatnssöfnunar í Háls-
lón markar kaflaskil í framgangi 
stærstu framkvæmda sem ráðist 
hefur verið í á Íslandi. Mann -
virkjagerð er langt komin en áætl-
að er að síðasti hluti vinnu við 
steypukápuna utan á Kárahnjúka-
stíflu ljúki innan skamms tíma. 
Umdeildasti hluti framkvæmd-
anna
Framkvæmdirnar við Kárahnjúka 
eru ekki einungis þær stærstu í 
Íslandssögunni heldur einnig þær 
umdeildustu. Allt frá fyrstu hug-
myndum um framkvæmdirnar 
hefur andstaða við þær verið 
mikil.
Efasemdaraddir vegna virkj-
anaframkvæmdanna, og þá sér-
staklega vegna áhrifa Hálslóns, 
hafa ekki allar einskorðast við 
náttúruverndarsjónarmið og 
umræðu um of miklar landfórn-
ir. 
Jarðfræðingar hafa gagnrýnt 
rannsóknir á hugsanlegum áhrif-
um vatnsþrýstings á sprungur í 
Hálslóni, en eins og greint var frá 
í Fréttablaðinu í lok júlí fyrr á 
þessu ári fundu jarðfræðingarnir 
Kristján Sæmundsson og Haukur 
Jóhannesson virkar sprungur í 
væntanlegum botni lónsins árið 
2004 og 2005. 
Eftir nána skoðun á sprungun-
um, og hugsanlegri gliðnun þeirra 
og þar með of miklum leka, töldu 
forsvarsmenn Landsvirkjunar 
óþarft að hafa áhyggjur af 
sprungunum, þar sem þær liggi 
skáhallt í berginu sem útiloki að 
þær geti gliðnað svo mikið að þær 
valdi of miklum leka, sem síðan 
dragi úr afkastagetu virkjunar-
innar.
Þriðja stærsta stöðuvatn Íslands
Eftir að Hálslón hefur myndast að 
fullu, það er seint á næsta ári, 
verður orðið til þriðja stærsta 
stöðuvatn Íslands. Þórisvatn og 
Þingvallavatn eru töluvert mikið 
stærri, eða rúmlega 80 ferkíló-
metrar að stærð.
Hálslón verður þó án vafa 
stærsta manngerða stöðuvatnið 
og eitt það vatnsmesta.
Vatnsöflun í Hálslón að hefjast 
KÁRAHNJÚKASTÍFLA Opinu til vinstri verður lokað á fimmtudag þegar vatnssöfnun 
hefst. Til hægri eru hjárennslisgöng sem voru notuð fyrr á framkvæmdatímanum.
FRÉTTABLAÐIÐ/GVA
AÐALVATNSINNTAKIÐ Um þessi göng 
mun virkjunin fá mest af vatnsmagni 
sínu. Jeppinn ber við svartar grindur 
sem eiga að sía aðskotahluti úr vatninu.
FRÉTTABLAÐIÐ/GVA
FRÉTTASKÝRING
MAGNÚS HALLDÓRSSON
magnush@frettabladid.is
2003
HORFT YFIR HÁLSLÓN Svona er áætlað að lónið líti út þegar það er orðið fullt að ári liðnu, en þá mun það þekja 57 ferkílómetra. 
 FRÉTTABLAÐIÐ/LANDSVIRKJUN
Brúarjökull
Vatnajökull
Kverkfjöll
Sauðafell
Sauðárháls
Sauðárdalur
Sandfell
Hálslón
Desjarárstífla
Fremri- 
Kárahnjúkur
Jökulsá á Dal

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88