Tķmarit.is
Search | Titles | Articles | About | FAQ |
login | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

and  
M T W T F S S
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 . . . .
Click here for more information on 264. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Open in new window:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Vertical fit


Your browser does not support PDF files
Click here to view the page as JPG
Morgunblašiš

						HOB O n N B T  * f> T f>
Afsökun Hermanns á að vera
;sú, að haam stendur & öndverðum
meið við Sjálfstæðisflokkinn í bæj
arstjórnarmálum, en það voru þess
ir andstæðingar hans, sem bolsarn-
ir sóttu að, og hótuðu fjörtjóni.
Þykir Tímanum það sýnilega til
mikils mælst, að Hermann Jónas
eon hirði um líf og limi pólitískra
andstæðinga.
Með þessum fáu, en mjög svo
innihaldsríku orðum, hefir Tíminn
tindirstrikað þann grun sem áður
lág á því, að Hermann Jónasson
Væri og hafi verið í beinu makki
"við fylgismenh sína í bæjarmálum
—   ofbeldismennina.
Endurminningar Eydals.
Málgagn Fjramsóknarflokksins á
Akureyri er svo nákvæm smækk-
un á því sem kemur út í- Tíman-
«m, að ekki hefir árum saman
verið ástæða til þess að svara þar
einu orði sjerstaklega.
Bn fyrir nokkru birti ritstjór-
inn, Ingimar Eydal, dálitla ^hug-
leiðing ú't af því, að þeirri skoðun
¦var haldið fram hjer í blaðinu, að
sambandskaupfjelögin hafi að
verulegu leyti svikið stefnuskrá
sína. En fyrir svik þau hafi starf
það, sem kaupfjelög þessi hugðust
að gera, snúist upp í ógagn.
Ingimar Eydal hefir fylgst vel
með starfsemi kaupfjelaganna og
þá einkum Kapufjelags Eyfirð-
inga. Hann er maður ágætlega
minnugur. Hann á vafalaust ákaf-
lega auðvelt með að rif ja upp fyr-
ir sjer hve rík áhersla var lögð á
það stefnuskráratriði kaupfjelag-
anna, að útrýma skuldaverslun
bænda. Vafalaust er ákvæðið um
útrýming skuldaverslunar enn í
lcgum kaupf jelags Eyfirðinga, Ey
dal til leiðbeiningar.
En hvernig hefir kaupfjelögun-
iim yfirleitt tekist að framfylgja
því að útrýma skuldaversluninni!
iÞarf að lýsa því fyrir Eydalt Er
hami sá einasti landsmanna sem
«r því máli ókunnugur?
Eða tók hann ekki eftir því,
þegar vinur hans Jónas frá Hriflu
Ijet þess getið í Tímanum nýlega,
að ef bændurnir losnuðu úr kaup-
fjelagsskuldunum, þá væri úti um
if jelagsskapinn ?
Væri nær fyrir Eydal, að rifja
upp endurminningar RÍnar frá
fyrstu starfsárum kaupfjelaganna,
ög sýna manndóm til að viður-
kenna, að stefna fjelaganna er nú
fótum troðin af sumum þeirra, sem
mest þykjast fyrir fjelögin vinna.
Dómurinn.
Næsta broslegt var það í Tím-
anum, er þannig var komist að
orði, að blaðið hefði þvingast til
þess að birta dóminn í máli Magn-
úsar Guðmundssonar, vegna þess
að ráðist væri hjer í blaðinu á
Hermann Jónasson, Hriflu-dómara.
—   Annars hefði dómurinn ekki
verið birtur — hygst Tíminn að
telja lesendum sínum trú um(!)
En nú er það sýnilegt, að dóm-
•urinn er saminn eins og 'blaða-
grein, þó klaufaleg sje, enda
standa þannig efni til.
Hitt er það, að vel gerir hver
sá, sem stuðlar að því, að dómur-
inn fái útbreiðslu meðal almenn-
ings, því hann er og verður eftir-
tektarvert plagg í stjórnmálasögu
landsins.
Síðan hann kom út, hafa lög-
fræðingar þeir, sem verið hafa á
mála hjá Hriflungum keppst við
að   breiða  það   út,   að   þeir   hafi
ekkert verið við dóminn riðnir. En
allir vita, að einn hefir Hermann
ekki hnoðað honum saman. Jafn-
vel hinn framlági og kiðfætti lóg-
fræðingur, er verið hefir einka-
sendill Hriflumanns í vandamálum
hans, má ekki heyra nafn sitt
nefnt í sambandi við dóminn.
Annars mega menn ekki álíta.
að hin blossandi fyrirlitning á
Hermanni Jónassyni stafi að veru-
legu leyti af dóm þessum.
Dómurinn er ávöxtur af því
samstarfi J. J. og Hermanns er
hafði áður komið fyllilega í dags-
ljósið.
En hin rjettmæta reiði Reykvík-
inga í garð Hermanns stafar fyrst
og fremst af svikum hans við
bæjarbúa á miðvikudaginn var.
Skulðaklafinn.
Oddvitar úr ýmsum hrepp-
um Norður-Múlasýslu halda
fund til þess a& ræ8a um
skuldirnar.
Þann 17. okt. s.l. komu 6 oddvitar
i Norður-Múlasýslu saman á fnnd á
Fossvöllum til þess að ræða um erfið-
leika þá, sem almenningur á nú við
að stríða.
Hafa blaðinu verið sendar eftirfar-
andi ályktanir, sem samþyktar voru
á fundinum:
Mánudaginn 17. október 1932 mættu
á Fossvöllum eftir fundarboði frá
oddvita Jökuldalshrepps þessir odd-
vitar úr  hreppum Norður-Múlasýslu:
Steindór Kristjánsson úr Vopna-
fjarðarhreppi, Björn Sigbjörnsson úr
Hlíðarhreppi, Jón Jónsson úr Jökul-
dalshreppi, Gunnlatugur Eiríksson úr
Fellahreppi, síra Ingvar Sigurðsson
úr Borgarfjarðarhreppi og Sigurður
Jónsson úr Loðmundarfjarðarhreppi.
Ollum oddvitum sýslunnar hafði verið
jboðaður fundurinn, en fleiri mættu
ekki.
Verkefni fundarins var að ræða um
skuldir sýslnbúaog gera ályktanir þar
að lútandi. Fundarstjóri var kosinn
Gunnlaugur Eiríksson og skrifari Jón
Jónsson.
Eftir miklar umræður ályktaði fund
urinn:
1.   Að skora á stjórnina og næsta
\]þingi að gera alvarlegar ráðstafan-
ir til að ljetta á ahnenningi því
skuldafaTgani, sem er að sliga atvinnu
"egi landsins.
Sömuleiðís skorar funduriun á
stjórn og þing að hlutast til um, að
kki sje seldar fasteignir manna nje
s;engið hart að fyrir vangreiðslu á
afborgunum veðskulda, meSan krepp-
an stendur og undirbúin er stórum
ondurbætt veSláualöggjöf.
Ennfremur lítur fundurinn svo á, að
stjórn og Alþingi beri að annast um,
að vegna þjóðfjelagsins verði aðför
ekki gerð aS framleiðendum, sem
skulda, meðan verið er að ná skyn-
samlegri   lausn   um   skuldamálin.
2.  Að fela oddvita Jökuldalshrepps,
Jóni Jónssyni á Hvanná, aS leggja
fyrir næsta sýslnfuud NorðurMúla-
sýslu erindi um, að sýslunefndin geri
alt, sem í hennar valdi stendur, til að
greiða úr þeim vandræSum, sem al-
menningur í sýslunni á nú við að búa.
Er Jóni Jónssyni á Hvanná f alið að
skrifa þeim oddvitum, sem ekki mættu
á   þessum  fundi,   að  senda   á  næsta
sýslufund    glöggar    upplýsingar    um
hag manna,  hver úr sínum hreppi.
Gunnlaugur Eiríksson. Jón Jónsson.
Steindór Kristjánsson.
Björn Sigbjörnsson. V. I. Sigurðsson.
Sigurður Jónsson.
Skip sem mætasí
á nótiu.
Jeg ætla ekki að fara að skrifa
ritdóm um þessa bók. Það hafa
gert aðrir menn og mjer færari.
Jafnvel sjálfur æðsti prestur ís-
lenskra bókmenta hefir talið sig
ekki geta tekið henni með kaldri
þögn, og því skrifað um hana í
Lesbók Morgunblaðsins. — Allir
þeir menn, sem hingað til hafa
um hana ritað svo mjer sje kunn-
ugt, standa í fremstu röð ís-
lenskra rithöfunda og allir eru
þeir sammála í lofi sínu, bæði
Um bókina sjálfa og þýðinguna
á henni. Og sammála munu þeir
vera öllum þeim, sem um hana
hafa ritað á erlendum málum í
f jörutíu ár.
Af sögunni á frummálinu hefi
jeg sjeð eintak, sem mörgum
mundi þykja merkilegt. Núver-
andi eigandi þess keypti það í
fornbókabúð í Lundúnum. Það
eintak hefir einn af lærðustu,
gáfuðustu, vitrustu og bestu
mönnum nítjándu aldarinnar —
franski vísindamaðurinn Gaston
Paris, serjt einum vina sinna að
gjöf, 24. maí 1894, með þessari
áritun: „Þitt skip heldur áfram,
og við, minnug hins hjáfarna,
bíðum þess, að hið næsta láti "þil
sín heyra". Eitthvað hefir hon-
um fundíst um bókina vert, úr
því hann valdi hana til vinar-
gjafar.
Það var í öðrum tilgangi að
jeg tók pennan. — Jeg hefi um
langt skeið fengist nokkuð við
að segja til í ensku, og jeg hefi
oft fundið til þess, hve skaðvæn-
leg áhrif það hefir á lærdóm
nemandanna, að vera bundnir
við andlausar orðaþýðingar, eins
og þýðingar orðabókanna hljóta
ávalt að verða. Hitt er æði miklu
betra, að geta einnig stuðst við
góða þýðingu á bók þeirri sem
lesin er. En mjer hafa reynst
nokkur vandkvæði á því að finna
slíka þýðingu. Flestar þýðingar
eru næsta ófullkomnar. — Hin
snildarlega enska þýðing á PiLtí,
og stúUcu er löngu ófáanleg. —
Ekki fæst nú heldur þýðing Ei
ríks Magnússonar á För -píla-
grímsins. Þýðing síra Jóns
Bjarnasonar á Ben Húr er býsna
dýr fyrir fjelitla unglinga. Þýð-
ing Einars H. Kvaran á ritgerð
Macaulays lávarðar um Warren
Hastings er vitanlega góð og ná-
kvæm, en daglegt mál læra menn
ekki eins vel af sögulegri rit-
gerð eins og af skáldsögu með
miklum samtölum. Auk þess hef-
ir ritgerðin á frummálinu aðeins
fengist hjer í ritgerðasöfnum
höfundarins, en ekki sjerstök. —
Hjer er lesbók, sem jeg hygg að
fullnægi öllum kröfum. Frumrit-
ið er á sjerstaklega látlausu og
hreinu máli, enda hefir bókin af
þeirri ástæðu mjög verið notuð
við enskukenslu í skólum, t. dk
lengi á alþýðuskólanum í Askov.
Þýðingin er einkar nákvæm, svo
að hún heldur jafnvel hinum
minstu blæbrigðum í hugsun
frumritsins. En þó ber það ör-
sjaldan við, að orð enskunnar
sjeu þrædd um of.
Bæði á frummálinu og í þýð-
ingu er bókin ákaflega ódýr, en
verðið er atriði, sem flest náms-
fólk verður að taka til greina.
Kennari.
Stórfelö heilbrigðisráðstöfun
fyrir Reykuíkinga
Mjólkurfjelag Reykjavfkur hreinsar
mjólk sína með Stassaniseringstækjum
Mjólkin hrein og gerilsneidd, missir
ekkert af fjörefnum og upprunalegu
eðlisástandi sínu.
Meðan mjólk var pasteurisernð
að kallað er, eða í henni voru
drepnar sóttkve^kjur með hinni
svonefndu pasteurhitun, var sá
galli á heilbrigðisráðstöfun þess-
ari, að mjólkin breyttist að eðlis-
ástandi við pasteur-meðferðina,
rjómi settist ekki eins á hana, og
á ópasteurhitaða mjólkina, mjólk-
urbragðið varð ekki eins viðfeld-
ið, og síðast en ekki síst, fjörefni
mjólkurinnar þoldu ekki að öllu
leyti pasteurhitunina.
Því hafa menn jafnan reynt,
með sem bestri meðferð mjólknr-
innar, í vönduðum húsakynnum
að framleiða mjólk ópasteurhit-
aða, sem notuð hefir verið m. a.
handa ungbömum, er síst mega
missa af fjörefnum mjólkurinnar.
En vísindunum og verkhyggn-
inni fleygir fram á sviði mjólk-
urmeðferðar, sem annars staðar.
Og nú fyrir nokkru hefir maður
að nafni Stassano fuiidið upp
sjerstaka aðferð til mjólkurhreins-
unar og gerilsneyðingar, er tekur
pasteurhitun mjög fram.
Þó mjólkin fari gegnum hin
svonefndu stassaniseringsáhöld,
hreinsist þar og gerilsneyðist,
breytist bragð hennar ekki, rjómi
sest á hana sem áður og eftir því
sem læknar segja, fer ekkert af
fjörefnainnihaldi mjólkurinnar
forgörðum.
Nú hefir Mjólkurf jelag Reykja-
víkur ráðist í það, að hætta að
nota öll pasteurhitunaráhöld sín,
og hefir fengið Stassano-áhöld í
staðinn, enda þótt pasteurhitunar-
áhöldin sjeu ekki nema 2y2 áxs
gömul.
Eðlismunurinn á meðferð mjólk-
urinnar   í   áhöldum   Pasteur   og
Stassano er sá, að á allri leið
sinni, frá því mjólkinni er steypt
úr flutningafötunum, og þar til
hún kemur hrein, gerilsneydd og
kæld i 6° í útmælingarker, er hún
útilokuð frá áhrifum lofts. Mjólk-
in er í áhöldum Stassano í senti-
meters þunnum lögum hituð og
kæld, svo bæði hitun og kæling
verður jöfn og fer tiltölulega afar
fljótt fram.
í gær kl. 2 síðd. sýndi forstjóri
Mjólkurfjelags Reykjavíkur, Eyj-
ólfur Jóhannsson, læknum, blaða-
mönnum o. fl. hin nýju áhöld í
mjólkurstöð fjelagsins við Hring-
braut. Yrði það of langt mál, að
lýsa hjer nákvæmlega vjelum þess
um og áhöldum. En óhætt er að
fullyrða, að allir þeir sem höfðu
tækifæri til að skoða nýjung þessa,
dáðust að því hve snillilega þessi
áhöld eru útbúin. Jafnframt gátu
menn ekki komist hjá því að hug-
leiða, hve mikið Mjólkurfjelagið
hjer hefir lagt í sölurnar til að
vanda vöru sína, er tekin eru úr
notkun öll þau tæki, sem áður
voru notuð til Pasteurhitunar, og
fylla stóra sali stöðvarinnar.
Niels Dungal próf. skýrði kosti
Stassaniseringarinnar um fram
aðra mjólkurmeðferð, og hve
mikils virði það væri, að hin verð-
mætu C-fjörefni, sem eru í mjólk-
inni, eyðileggist ekki. Því það mun
yfirleitt vera helst til lítið, einkum
af þeirri teg. fjörefna í fæðu
manna   hjer   á  landi.
Magnús Pjetursson læknir þakk-
aði Eyjólfi Jóhannessyni og MjóTk
[urfjelaginu   með   nokkurum   vel-
völdum   orðum   fyrir,   hve  mikið
hjer er lagt í sölurnar til þess að
|tryggja heilsufar bæjarbúa.
Götubardaginn á miðvikudaginn.
Einn af þeim, er sjónarvottar
voru að atburðunum 9. þ. m., far-
ast svo orð um þær aðfarir:
„Jeg kom norðan Pósthússtr.
og var kominn fram hjá Hótel
Borg. Sje jeg þá aragrúa fólks
koma sunnan Templarasund og
ryðjast með ópum og óhljóðum
norður á milli Alþingishússins
og Dómkirkjunnar, fram hjá
minnismerkjum þeirra Vídalíns
biskups og Hallgríms Pjetursson-
ar. Fremsta í hópnum kom jeg
auga á 2—3 lögregluþjóna, er
virtust hörfa undan þessum
stefnuvarg, og sá jeg, að einn
þeirra var Erlingur Pálsson yf-
irlögregluþjónn. Annar var kom-
inn norður að grindunum við
Austurvöll og hnje þar niður yf-
irkominn af sárum og mæði, en
yfir honum stóð hrotti einn mik-
ill með heljarstóran raft, er hann
tvíhenti yfir höfði lögregluþjóns-
ins, sem þar lá ósjálfbjarga og
sem dauður væri. Aðsúgurinn af
mannf jöldanum varð nú svo mik-
ill, að jeg hröklaðist frá og sá
ógerla, hvað þarna gerðist frek-
ar. En nokkrum augnablikum
síðar, er jeg stóð gegnt húsi Ól-
afs Þorsteinssonar læknis, sje
jeg Erling Pálsson og annan lög-
regluþjón ,er mun heita Stefán,
koma þangað með hinn særða
f jelaga sinn á milli sín, er þá var
víst meðvitundarlaus, og færa
hann inn til læknisins. Tveim
mínútum síðar, eða svo, komu
þeir Erlingur aftur út þaðan.
Fór Erlingur fyrir, alblóðugur
um höfuð og háls, og eggjaði f je-
laga sinn að fylgja sjer, er einn-
ig var blóði drifinn. Hlupu þeir
síðan báðir út í orrahríðina aft-
ur. —
Þetta, sem nú var sagt, er að-
eins lítill þáttur af öllu því, er
fram fór þennan dag. En jeg
verð að segja þáð, að mjer varð
meira en nóg boðið. Annars veg1-
ar voru lögregluþjónarnir, er
aldrei sýna annað en prúð-
mennsku, á meðan því verður við
komið og við menska menn er
að eiga, en þarna gengu fram
með þeirri djörfung1 og karl-
mennsku, er  sönnum  drengjum
					
Hide thumbnails
Page 1
Page 1
Page 2
Page 2
Page 3
Page 3
Page 4
Page 4
Page 5
Page 5
Page 6
Page 6
Page 7
Page 7
Page 8
Page 8
Page 9
Page 9
Page 10
Page 10
Page 11
Page 11
Page 12
Page 12