Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Alžżšublašiš

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Alžżšublašiš

						A 1 þ ý ð u b 1 a ð i ð
Miðvikudagur    9.    júl'í    1958
inn frá sjálfri eyjunni og heitir
Lambhcíði. Norðan höfðans er
Heiðnavík      og      Heiðnabarg. '
Nai'ni Heiðnabcrgs fylgir eftir- i
farandi    saga:     „Allar    fornar i
landvættir   leggjast   frá   þeim |
stöðum sem  vígðir  eru,  og er !
happ í því sökum þess að þær j
eru landsfnörihurh skaðlegar síð
an þeir kristnuðust. Þegar Guð-
mundur biskup vígði Drangey
pg hafði lokið þrem fjórgurig-
iim bjargsins, er mælt að grá
| hond  hafi   séz.   og  mælt  hafi
verið:    „Einhversstaðar    vérða
vcndir að vera, harra." Lát bisk
up   vættinar   þá   halda   því  er
eftir var óvígt og er það kallað
RéiuJia bjargið:" í Heiðnabsrg
hefur aldrei verið sigið síðan.
Gangan upp á eyjuna gengur
að óskum, af bænagsrðinni seg.
ir  ekki ¦ í. þessum  pistli.  Hins-
vegar vir.ðast mér andlitin ekki;
ókristileg á- svipinn fyrir altar-
inu, Um hugarfárið þarf naúm-
a's': að efast, og ekki minnist é'g
,.,.¦! þess að hafa verið vitni að öllu
SKAGFIRDINGAR eiga gott  bezt er að vera við öllu búmn. ¦ ur en um gengi, x hvert skxpti   tPilkomumeiri altarisgöngu.
kuakyn.    Um    nythæð    skag- Auk þess bjó ég mig út með  sem farxð væn Upp eða ofan at ,
firzkra mjólkurkúa  verður þó : nesti til nokkurra vikna, tef leið   eyjunni, og hefur sá siður hald |
ekki rætt í þessu greinarkorni,' angurinn  skyldi  teppast  úti  í  i?t til skamms tíma. Nú hefur
Drangey. Ljósmyndirnar tók Óttar Kiartansson.
Drangey eða ég verða stranda-  hinsvegar verið sföti upp skilti
glópur í eynni, ég hafði nefni-  skammt frá stallinum, og er á
lega nýlesið sögu af dreng ein- það   letrað   faðirvorið,   það   á
um  frá  Höfða  á Höfðaströnd,   sennilega að koma í stað bæna-
sem fór-eitt sinn ásamt fleirum  gerðarinnar, enda gerast menn
sé   að  engu  getið   í  skýrslum |út \ Drangey á aðfangadag jóla  nú ¦ óbænræknari   en   áður   og
nautgriparæktarfélaganna.    —| að sækja sauði í jólamatinn, en  kunnáttuminni  .í   þeirri   grein
- Hinsvegar er fr'á honum sagt í varð eftir af félögum sínum og kristindómsins   eins   og   sagan
hafðist þar við fram yfir ára- , um    strákinn    síaðfestir,    sam
mót, komst drengur í tæri við  Iauk faðirvorinu á þessa  leið:
aðeins minnzt á þann gripinn,
sem frægastur er og fönguleg-
astur og mjólkað hefur héraðs-
búum mest og bezt, fyrr og síð-
ar. Má þó vel vera,  að hans
Þjóðsögum Jóns Árnasonar á
þessa léíð: „í Þórðarhöfða í
Skagafirði sem befir 150 faðma
háa sjóarhamra bjuggu forð-
um kall og kelling sem vom
nátttröll, og áttu eina kú sér
til bjargar. Eitt sinn bar það til
eina nótt að kýrin var yxna,
en þá var ekki naut við hennar
hæfi nær en í Tindstól hinu
megin fjarðarins. Fóru þau þá
á stað með kúna og óðu
skemmstu leið yfir f jörðinn, en
það eru um fjórar vikur sjóar,
og héldu henni undir bolann úr
Tindastól. Héldu þau svo aftur
sömu leið til baka. En þegar
þau voru komin á miðjan fjörð
dagaði þaii uppi, og urðu þau
þáað steini á firðinum og kýrin
með og sjást þau þar öll enn í
dag. Kýrin er Drangey, en kall
inn stendur norðan við hana,
en kellingin sunnan og vestan
til."
— o —
Mig hafði lengi 'iangað til að
komast út í Drangey og lágu til
þess ýmsar ástæður. Eyjan
sjálf, þessi mikli bergstöpull úti
á miðjum firði, vekur óhjá-
kvæmilega athygli allra, sem
um Skagafjörð fara. En auk
þess er Drangey fræg í fornum
ritum, sem alkunnugt er, þar
lauk sögu mikilla örlaga og af-
reka- og hreystisögu, sem ósjálf
rátt hlýtur að hreyfa við ímynd
unaraflinu í ¦ hyert sinn, sem
litið er út til Drangeyjar, og
gera hana girnilega til fróðleiks
og athugunar. Kvæði. skáld-
anna, Jónasar, Matthíasar,
Stephans G. og Einars Ben.,
hafa líka lagzt á eitt með sög-
unni sjálfri og aukið áhrifa-
mlt't og aðdráttarafl þessarar
•háu og hrikalegu kléttaeyjar.
Ég lét þess vegna ekki dragast
úr hömlu að nota tækifærið,
þegar Ferðafélag íslands aug-
lýsti Drangeyjarför um Jóns-
messuleytið, en tryggðl mér far
álfa í eyjunni og varð það hon-
um til bjargar. Til marks um
— o —
Drangey er um 75 dagsláttur
áð flatarrnáli og 'öll grasi vafin
og kafloðin enda hefur hún sína
eigin áburðar\^rksmiðju, þar
sem fuglinn er. Fyrr á öldum
höfðu bændur skurðarfé í bötn-
unarbeit í eyjunni framan af
vstri, t. d. voru urn.áttatíu fjár
þar, þegar Grettir settist þar að,
en ekki þekkist það nú orðið.
Hinsvegar hefur eyjan verið
slegln fram á síðustu ár, heyið
bundið í sátur og þeim varpað
...    i                \    ,.a+;n   Drangey. Hver stallur og sylla
upp i gjana kemur, er festi til   ,        **     vl4. ,, .   . -- , -*'.•,
stuðnings, en efst er járnstigi
nokkurra metra hár upp þver-
hníptan bergvegg, Brúnhell-
una. Norðan við Uppgönguvík
í berginu allt í kring á eyjunni
er þéttsetin fugli, enda hefur
eyjan gefið mörgum Skagfirð-
ingi ærna björg í bú. Fuglinn
hefur aðallega verið veiddui á
gengur  fram hamar,  hálfklof-  flekum, en sigið eftir eggjum.
og eigi leið þú oss í freistni,
heldur   frelsa   oss   í   hvelli."   ,
...                                i tt_ *•        -u i    -í'           __.,-„+si   íram al biargxnu niður i fioru.
það var silfurstaup, sem hann \ Hraði og oþol nutimans segir til ,     GavsileJ    &IU„lamer2ð JOT.    ,-
hafði með sér í land, þegar hans | sín   á   flestum   sviðum.   Þegar                 "•          - ......   ¦
var vitjað á nýársdag.
— o —
Ráðgert var að farið yrði út
í Drangey frá Hofsósi. Þaðan
er stutt út í eyjuna. Við fáum
þar bát, heljarmikið hafskip,
sem rúmar ágætavel þennan
litla ferðamannáhóp, sem
hyggst sækja Drangey heim.
„Við erum tólf eins og postul-
arnir," segir fararstjórinn, Hall
grímvn: Jónasson kennari, þegar
hann hefur kastað tölu á hóp-
inn í bátnum. Dagurinn er tek-
inn snemma, við Jeggjum af
stað kl. rúmlega sjö, veðrið er
gott, hlýja og hægviðri, sólskin
ið er hinsvegar vestur í Húna-
vatnssýslu, og þó að mér sé vel
til Húnvetninga, m. a. fyrir
frændsemi sakir, þó óska ég
þeim nú veðraskipta við okkur,
þoku og þykkviðris í stað sól-
skins og heiðríkju. En það verð
ur sjaldan á allt kosið, og sann-
arlega megum við vera ánægðir
rhíeð sjóveðrið, það getur ekki
betra verið. Báturinn klýfur
lygnan sjóinn í morgungolunni,
framundan blasa við eyjarnar,
Málmey og Drangey, og Þórðar
höfði lítið eitt til hægri handar,
eins og þrjú systkin, stór og
stæðileg. Eftir fimm stundar-
fjórðunga lendum við í Drang-
ey.
— o—•
Drangey dregur nafn sitt af
háum steindrang sunnan eyjar-
innar, er Kerling heitir. Norð-
an eyjar stóð karlinn, sem um
getur í þjóðsögunni, en hann er
nú hruninn í sjó fyrir meira en
hálfri annarri öld. Drangey ' er
móbergsstöpull 140. m. hár,
hömrum girt á alla vegu og
ókleif ¦ nema á einum stað. Það
í skyndi,  jafnframt  rifjaði  ég er suðvestan á eyjunni, og heit-
upp faðirvorið og skaut inn í
það nokkrum vel völdumorðum.
til áréttingar og öryggis, og sér
í lagi bað ég um gott sjóveður
á Drangeyjarsundi. En með þyí
að* allt vaf í óvissu um bæn-
heyrzluna, þá safnaði, eg saman
öl\um þeim' hlífðárfötum,' sem
ég.átti og gat fundíð.og stakk
þe'im niður í ferðapokann, því
ei^gínn veit,. þvað henda kann,
I þegar; ,á; -sjóijna er. komið,! og
ir þar Uppgönguvík. Uppgang
axi er tiltölulega auðveld, farið
er fyrst upp lausa skriðu, en
síðan beygt fyrir klettanef eftir
mjóum stalli .yfir í gjá, sem
liggur upp. á brún'eyjarinnar.
Þar,- serri beygt 'er. f.yrif. nefi'ð,
heitir' Gvendaraltari, vígt af
Guðmundi . góða Hólabiskupi.
Þar háfði hann. bænagerð- Og
lagði svo fyrir, að þar skyidi
þvm snaðtte gefa, bæiiíSÍna, áðr,
A. -J^t'. n íe tt > ,.g- a ngra, m
¦
.        0         :.     ..   ..
Fuglatekjan hefur verið 50—
80.000 svartfugla á sumri, mest
megríis langvía, álka og lundi,
cg ogrynni eggja. Áður fyrr var
nautshúð notuð í sigfesti, festín
vaf sjöþáttungur, 80 faðmar á
kngd og vó 60 kg. Sextán húðir
þurfíi í eina festi.
Það er engu líkara en auð-
legð Drangsyjar sé óþrjótandi.
Aðrar nytjar landsins hafa
gengið saman, sumstaðar horfið
með öllu. 3'kógar hafa eyðzt,
veiði í ám og vötnum þorrið,
fiskimiðin kringum landið efu
víða úppurin, en hlunnindi
Drangeyjar virðast ekki
minnka eða láta á sjá, þrátt
fyrir hina gífurlegu veiði á
hverju ári öldum saman. Auð-
legð Drangeyjar er eins Og olí-
an í krús ekkjunnar í Zarpat
forðum daga," hún þrýtur ekki
hversu mikið sem af henni er
.eytt eða tekið.
Það er gaman að virða fyrir
sér fuglalífið í Drangey. Hin
sumarlanga sæluvika Drang-
eyskra bjargfugla er mikill
dýrðartími. Það er einhver þjóð
hátíðarstemning yfir öllu þessu
iðandi lífi. Þúsundir fugla safn-
ast hér saman, og biargið dunar
af fuglasöng, hér syngur hver
með sínu nefi, þetta er þjóðkór.
fuglanna, allir taka undir, þátt-
takan er mun meiri og almenn-.
ári en hjá Páli okkar Ísólfssyni.
Hver ræðan annarri betri og
snjallari er flutt af fyrirfuglum
eyjarinnar um þessa yndislegu
borg í firði miðnætursólarinn-
ar, sem vart á sinn líka í allri
heimsbyggðinni, og farið mörg-
urri fögrum orðum um hin
hvítu stræti borgarinnar og hin
silfurgljáandi síli, sem bíða vor
og niðja vorra ídjúpumhafsins.
Allskonar gæjar og skvísur eru
á ferð og flugi og rápi og stefnu
mótum úti um snasir og syllur.
Hér er frjálst líf. Þetta er borg
gjaums og gleði. En uppi á
bjargbrúninni sitja prófastarn-
ir í þúsundatali, þíéssir prúð-
búnu, fagurnefjuðu fuglar, sett
legir og virðulegir eins og
kirkjuhöfðingjar á þingi, skjóta
fram bringunni, halla undir
flatt og reyna að géra sig gáfu-
lega í andlitinu. Þetta er þeirra
aðf erð.
Einn úr hópi okkar Drangeyj
arfaranna, Sigurður Gíslason,
gamall skipstjóri og áhugaljós-
myndari, heilsar kumpánlega
upp á hinn fagurbúna fugl, þar
sem hann situr á bjargbrún-
inni, og biður leyfis að mega
taka mynd af höfðingjanum, en
¦ eyjarskeggjar hafa illan bifur á
útlendingum, sem von er, hér
hefur hundtyrkinn margsinnis
rænt og ruplað, og prófasturinn
, gjóar augunum tortryggnislega
| að gestinum, hefur auk þess
i engan áhuga á slíkri mynda-
töku, enda aldrei verið þekktur
að neinum hégómaskap um æv-
ina, steypir sér fram af brún-
inni og flýgur út á sjó. Um
fund þeirra Sigurðar og pró-
fastsins kveður Hallgrímxir far-
arsíjóri:
-     •               ...v, -.."   j
Sigurður í ysi args
út við bláan sæinn
.   lundanum á.brúnum bjargs
býður góðan daginn.
Lundinn ekki þakkar það,
þótti betra að syngja,
lítið greyið gaf sig að
.   gömlum sjóræningja.
. Flestir íslendingar hafa lesið :
Grettlu og kunna skilá frasögn ' |
inni af dvöl Grettis og Illúga f
íDrangey, útlegð þeirra og ævi ]
lokum. Þarf ekki að rekja þá >
sögu hér. Efst, í kofabrqkku á j
suðvestanverðiri eyjunni norður
!']iftÍ3 iHæsingshlaupi^ ier'.ídálítiHr
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8