Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 . . . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 1. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						48
MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 3. JANÚAR 1988
fclk f
fréttum
Kona neytti at-
kvæðisréttar
í bæjarsljórnarkosningunum 1888
Þriðja janúar fyrir hundrað
áruni átti sá sögulegi at-
burður sér stað í bæjarstjórnar-
kosningum í Reykjavík, að
Kristfn Bjarnadóttir frá Esju-
bergi, f yrst reykvískra kvenna,
hagnýtti sér kosningarétt í sveit-
arstjórnakosningum.
Ekkja sem
haf ði einurð
Fréttablaðinu ísafold þótti þessi
kosningaþátttaka kvenna sæta
nokkrum tíðindum ogtaldi Kristínu
Bjarnadóttur vera fyrstu konuna
sem „hafði loks einurð til að koma
á kjörfund".
Ekki mun ofangreint vera alls
kostar rétt hjá ísafold. í bók Gísla
Jónssonar, „Konur og kosningar"
er þriggja kvenna annarra getið
sem höfðu áður neytt atkvæðisrétt-
ar til sveitarstjórna á Islandi. Konur
á íslandi öðluðust óvjefengjanlegan
kosningarétt til sveítastjórna árið
1882. Það er að segja ef þær full-
nægðu öllum skilyrðum sem lög
kváðu á um varðandi kosningarétt-
inn, svo sem varðandi aldur, eignir
o.fl., en síðast en ekki síst, lögin
frá 1882 gildu aðeins um: „Ekkjur
og aðrar ógiftar konur, sem standa
fyrir búi eða á einhvern hátt eiga
með sig sjálfar." Giftar konur höfðu
þar af leiðandi ekki kosningarétt
og kjörgengi fengu konur ekki fyrr
en árið 1902.
Þótt lögin frá 1882 veittu íslensk-
um konum heldur takmarkaðan
atkvæðisrétt voru þau þó talin bera
vitni um töluvert frjálslyndi í kven-
réttindamálum og urðu til þess að
vekja athygli á íslendingum sem
framfarasinnuðum mönnum og
öfluðu þeim frægðar og vinsælda
meðal frjálslyndra manna erlendis.
Konur sinnulitlar
um atkvæðisréttinn
íslenskar konur aftur á móti virð-
ast hafa veitt þessum réttarbótum
takmarkaða athygli. Fjórða janúar
1886 ritar Guðmundur Guðmunds-
son grein um menntun ogjafnrétti
kvenna í fréttablaðið Þjóðolf. Hann
spurði: „En hvernig hagnýta konur
sér þær réttarbætur sem þær hafa
þegar fengið? Svarið er sorgtegt.
Það hljóðar svo: Nálega ekkert."
í „Arbókum Reykjavíkur,
1786-1936," greinir Jón Helgason
biskup frá því að bæjarstjórnar-
kosningin þriðjajanúar 1888 hafi
verið „hitalaus að mestu", en Þjóð-
ólfur segirsjötta janúar það ár:
„Kristján O. Þorgrímsson hafði
daginn áður og sama morguninn
gengið meðal lýðsins, til að snapa
saman atkvæðum handa sér."
í bók Bjargar Einarsdóttur, „Úr
ævi og starfi íslenskra kvenna",
segir: „Árið 1888 munu hafa verið
milli fjörutíu og fimmtíu konur í
Reykjavík sem máttu kjósa en eng-
in þeirra hirti um að nota þann
rétt sinn nema Kristín. Hún var þá
orðin ekkja, átti fasteignir í kaup-
staðnum og hafði sjálstæða atvinnu.
Það er tilgáta Lúðvíks Kristjánsson-
ar að Kristín hafi gengið að kjör-
borðinu fyrir atbeina Þorláks,
tengdasonar síns." Lúðvík Krist-
jánsson setur fram þessa tilgátu í
bók sinni um Þorlák 0. Johnson
kaupmann, „Úr heimsborg í Grjóta-
þorp". Einnig má geta þess að
þrítugasta desember 1887 hafði hin
víðkunna kvenréttindakona, Bríet
Bjarnhéðinsdóttir, flutt fyrirlestur
um hag og réttindi kvenna. Þetta
var fyrsti opinberi fyrirlestur, sem
kona hélt á íslandi. Hugsanlegt er
að fyrirlestur Bríetar hafi verið
Kristínu Bjarnadóttur nokkur
hyatningtil að mæta á kjörfund,
fjórum dögum síðar.
Seldi ekki áfengi
Þegar Kristín Bjarnadóttir gekk
að kjörborðinu var hún sjötíu og
fimm ára að aldri. Hún var dóttir
Bjarna Hermannssonar, bónda á
Vatnshorni í Skorradal, fædd 7.
I^jóðmii\jaaafn lalands
Kristín Bjarnadóttir frá Esjubergi. Fyrsta kona sem kaus í Reykjavik.
júlí 1812. Kristín giftist Bjarna
Bjarnasyní árið 1839 og hófu þau
búskap á Esjubergi á Kjalarnesi
vorið 1840. Þau hjón efnuðust vel
á Kjalarnesinu og eignuðust sex
börn en aðeins ein dóttir, Ingibjörg,
komst til fullorðinsára. Kristín nam
ljósmóðurfræði 1863 ogvarljós-
móðir í Kjalarneshreppi fram til
ársins 1871, en þá fluttist fjölskyld-
an til Reykjavíkur.
Ingibjörg, dóttir þeirra hjóna,
giftist Þorláki Johnson árið 1876
°S bjuggu bæði hjónin í Lækjargötu
4, í húsi sem enn stendur. Mann
sinn missti Kristín 1882.
Kristín stofnaði og starfrækti,
ásamt Þorláki tengdasyni sínum,
veitingastofuna Hermes í Lækjar-
götu 4. Undir stjórn Kristínar var
Hermes fyrsti veitingastaðurinn í
Reykjavík sem þreifst án þess að
þar væri selt áfengi. Skólapiltar
máttu ekki sækja almenna veitinga-
staði en á Hermes máttu þeir fara.
Kristín Bjarndóttir lést árið 1891.
fr
Nasasjón af þvi sem koma skal. Viktoria i vinnunni með foreldrunum.
Verðandi drottning Sviaríkis
gerir sér fulla grein fyrir
framtíð sinni.
JANE WYMAN
Jeppagjöf
til nunna
Leikkonan Jane*Wyman, fyrr-
verandi eiginkona Ronalds
Reagans er kona hjartahlý og göf-
ug. Hún er aukinheldur trúuð mjög
og gekk í katólska söfhuðinn í Be-
verly Hills fyrir nokkrum árum að
áeggjan vinkonu sinnar, Lorettu
Yong.
Til að ítreka hversu þakklát hún
er vinkonu sinni, Lorettu, gaf hún
í hennar nafni nú á öndverðri jóla-
föstu, 10 jeppa til nunna sem
dveljast í Afríku. Munu þeir hafa
komið að góðum notum fyrir nunn-
urnar sem hingað til hafa farið
fótgangandi um sléttur Afríku.
KONGAFOLK
Af konunglegri líðan í Svíaríki
Hinir konungshollu Sviar hafa
oft velt fyrir sér hvernig það
sé að vera meðlimur konungsfjöl-
skyldunnar. Þeir báðu því Karl
Gústaf konung að gefa sér örlitla
innsýn i daglegt líf og líðan fjöl-
skyldunnnar.
Það kom Svíum nokkuð á óvart
að konungi finnst hann hafa of lítinn
tíma fyrir börnin sín og hefur vonda
samvisku vegna þess eins og aðrir
pabbar. Hann gerir þó sitt besta,
sækir til dæmis öll foreldrakvöld í
skólanum sem Viktoría gengur í.
Öll ganga þau sj'stkinin í venjulega
skóla og alger tilviljun ræður vali á
skólafélögum.
Viktoríu krónprinsessu er fullljóst
hvaða hlutverk bíður hennar. 'Hún
gerir sér fulla grein fyrir skyldum
sínum sem verðandi drottning og
því miður íþyngir það henni. Hún
gerir miklar kröfur til sjálfrar sín.
Að öðru leyti er hún eins og aðrar
stúlkur; elskar hesta og önnur dýr
og er mikill náttúruunnandi.
Konungshjónin reyna að veita
börnum sínum gott kristilegt uppeldi
og telja það gott veganesti. Og ekki
veitir af því fjölskyldan á við ýmis
vandamál að stríða sem venjulegt
fólk þekkir ekki. Fjölskyldumeðlimir
geta til dæmis átt von á því að geta
ekki komist þangað sem þau þurfa
vegna lífvarðavaktaskipulagsins. Ef
allir þurfa að sinna einhverjum er-
indum á sama tíma, getur reymst
ómögulegt að fínna lífverði handa
öllum fimm meðlimunum. „En þetta
venst allt," segir konungur.
Jane Wyman er góð kona og gjöful.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
28-29
28-29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56