Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 . . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						2   FRÉTTIR/INNLEIMT
MORGUNBLÁÐIÐSUNNUDAGUR 23. APRIL 1989
H3
1.000 tonn af ferskfiski
flutt til söltunar á Spáni
Skaðar útflutning á saltfiski, segir SÍF
HEILDVERZLUN Jóns Asbjörnssonar hefur selt til Spánar um 1.000
tonn af ferskum fiski, flöttum og flökuðum, fyrstu tvo mánuði árs-
ins. f fyrra seldi fyrirtækið 350 tonn af ferskfiski til Spánar. Fiskur-
inn var i fyrstu fluttur með flugvél til Amsterdam og þaðan með
bílum til Spánar, en er nú fluttur með skipum, sem Jón Ásbjörns-
son, framkvæmdastjóri, segir að sé ódýrara. Kaupandi fisksins salt-
ar hann sjálfur.
Dagbjartur Einarsson, stjórnar-
formaður Sambands íslenzkra
fiskframleiðenda, segir að SÍF sé á
móti þessum útflutningi Jóns, og
þorri saltfiskútflytjenda líti á hann
sem hreina skemmdarstarfsemi. „Við
höfum reynt að fá stjórnvöld £il að
koma í veg fyrir þennan útflutning.
Hann er í beinni samkeppni við salt-
fiskútflutning okkar og því eru gífur-
legir hagsmunir í húfí. Fiskurinn er
saltaður   á   Spáni   en   seldur   sem
íslenskur fiskur," sagði Dagbjartur.
Hann sagði að fiskurinn væri orð-
inn lélegur þegar hann kæmi til
Spánar og skaðaði það góða orð sem
íslenskur saltfiskur hefði getið sér.
Allt að 14 dagar liðu frá því að fisk-
urinn væri flakaður eða flattur og
þar til hann væri kominn á leiðar-
enda á Spáni. „Það er fyrst og fremst
einn aðili á Spáni, sem hefur keypt
þennan fisk. Honum sinnaðist við
SÍF og hann hætti að skipta við
Heilbrigðisráð Reykjavíkurborgar:
Umhverfísmálafrum-
varp þarf lengri tíma
Heilbrigðisráð Reykjavíkurborgar hefiir lýst yfir stuðningi við
tillögur, sem gera ráð fyrir einni yfirsljórn umhverfismála. í álykt-
un ráðsins er hins vegar mælt með því, að lengri tími verði tekinn
en til þingloka til þess að afgreiða það, hvaða mál skuli heyra und-
ir umhverfismálaráðuneyti, sem lagt hefur verið til að verði stofhað.
Hér er um málaflokk að ræða,
sem snertir m.a. heilsuvernd og
hollustuhætti, svo og heilbrigðiseftir-
lit á vegum heilbrigðisnefnda sveitar-
félaganna," segir i ályktun ráðsins.
„Ráðið telur að umhverfismál séu svo
nátengd heilbrigði manna, að við
ákvörðun um hvernig yfirstjórn og
framkvæmd þessara mála verði bezt
háttað, sé nauðsynlegt að gefa sér
lengri tíma heldur en er til þingloka
til að gaumgæfa hvaða málaflokkar
og stofnanir skuli lúta fyrirhugaðri
yfirstjórn."
Áfram segir í ályktuninni: „Gert
er ráð fyrir í framlögðu frumvarpi
að framkvæmd eftirlits verði fyrst
og fremst í höndum umhverfisráðu-
neytis og löggæzluaðila. Þessu vill
ráðið mótmæla, þar sem það telúr,
að eftirlitið sé virkast heima í hér-
aði, þ.e. í höndum heilbrigðiseftirlits
sveitarfélaga eins og nú er."
okkur vegna þess að við breyttum
sölufyrirkomulagi okkar," sagði
Dagbjartur.
Jón Ásbjörnsson sagði hins vegar
að ferski fiskurinn væri fluttur héðan
í frystigámum við einnar gráðu frost,
en fiskurinn frysi hins vegar ekki
fyrr en við 1,7 gráðu frost. í mesta
lagi tæki það 10 daga að koma fiskin-
um til Spánar og verðlækkun vegna
gæðaaffalla á honum væri innan við
1%
Grímur Þór Valdimarsson, for-
stjóri Rannsóknastofnunar fiskiðnað-
arins, sagði að þegar fiskur væri
fluttur héðan með skipum og bílum
til Spánar og saltaður þar, væri hrá-
efnið geymt lengur en þegar fiskur-
inn er saltaður hérlendis. Því mætti
ætla að hann gæfi af sér verri afurð
í fyrra tilfellinu. „Hins vegar þyrfti
að kanna með tilraunum hvort þessi
gæðamunur er verulegur," sagði
Grímur Þór Valdimarsson.
Jón Ásbjörnsson sagði að á Spáni
væri 1,5% tollur á ferskum íslenskum
fiski. „Á Spáni er minni tollur á
ferskum fiski en söltuðum og þar
fæst hlutfallslega hærra verð fyrir
ferskan fisk en saltaðan," sagði
hann. Jón sagði að íslendingar seldu
fyrsta flokks línu- og færafísk til
Spánar og skilaverð til framleiðenda
fyrir fersk flök, sem við seldum þang-
að, væri 30-45 krónum hærra en
fyrir kíló af frystum flökum, sem
seld væru til Bretlands.
Hann sagði að samtals hefðu 25
áðilar framleitt fyrir hann flök og
flattan físk og þeir hefðu einnig selt
saltfisk til Spánar í gegnum SÍF.
„Spánverjar borða um eina milljón
tonna af sjávarafurðum á ári en
kaupa helminginn af þeim frá öðrum
löndum, þar af innan við 2% frá ís-
landi. Ferskfiskútflutningur okkar til
Spánar getur þyí ekki haft nein áhrif
á heildarsölu SÍF þangað," sagði Jón
Ásbjörnsspn.
Morgunblaoið/Sverrir
ífélagsskap séra Friðriks
Fjöldi barna og ungmenna saíhaðist saman við styttu
séra Friðriks Friðrikssonar í Lækjargötu upp úr hádegi
í gær til að minnast 90 ára afinælis KFUM og KFUK.
Fiskmassa breytt í krabba
Surimi-neyzla vestan hafe tuttugufaldast á nokkrum árum
Morgunblaðið/Sigurður Jónsson
Kornakr-
ar plægðir
undir Eyja-
fjöllum
Selfossi.
BÆNDUR undir Eyjafjöllum óg
í Landeyjum eru byrjaðir að
plægja kornakra sína og reikna
með að hefja sáningu í næstu
viku. Jörð er þar klakalaus og
það þurr að plæging er mögu-
leg.
Iár er reiknað með að sáð verði
um 80 tonnum af byggi í Vest-
ur- og Austur-Landeyjum, í Eyja-
fjallahreppunum og í Vestur- og
Austur-Skaftafellssýslu. Áhugi
bænda fyrir byggrækt til heima-
framleiðslu á fóðri fer vaxandi og
gert er ráð fyrir að markaður fyr-
ir bygg til sáningar verði 100 tonn
á næsta ári.
Sig. Jóns.
SURIMI er heití á matvælum, sem eru í mikilli tízku í Banda-
ríkjunum um þessar mundir, og eiga sér niu alda sögu í Japan.
Nafhið gætí gefið til kynna ákaflega framandi krásir, en svo er
ekki í raun. Að stofhi tíl er surimi eitthvert einfaldasta form
matvæla sem til er; margþveginn og hreinsaður fiskmassi, sem
með ýmsum tilfæringum er breytt í alls konar sjávarafurðir.
Suritni dulhýst, oft ólöglega, sem krabbi, rækja, humar og hörpu-
diskur á salatbörum og í verzlunum um gjörvðll Bandaríkin.
Bandaríkjamenn neyta á þessu ári um 60.000 tonna af surimi, í
mörgum tílfellum án þess að vita hvað þeir eru að borða. Þetta
er um 20 sinnum meira en árið 1980.
Surimi er ættað frá Japan.
Rekja má verkun þess aftur
um 9 aldir. Japanir framleiða á
aðra milljón tonna af surimi-
afurðum og er það nánast allt úr
Alaska-ufsa. Það hefur nú orðið
snar þáttur í mataræði Ameríku-
manna. Þar sem verð á ýmsum
sjávarafurðum hefur farið hækk-
andi, hefur surimi komið til sem
ódýrari kostur fyrir veitingahús
og fiskbúðir. Nýr krabbi kostar
til dæmis 1.500 til 2.000 krónur
kílóið, en eftirlíkingar úr surimi
500 til 600 krónur.
Vinnsla á surimi er tiltölulega
einfóld. Fiskhold, algengast af
Alaska-ufsa, er marið, kælt og
þvegið þar til það verður að þykk-
um mássa. Massinn er síðan bætt-
ur með vatnsbindiefnum og sykri
og mótaður í blokkir og frystur.
Til að líkja eftir krabba og humri
til dæmis er gervibragðefnum,
stundum með örlitlu af raunveru-
legum skelfiski, bætt við surimi-
massann, sem síðan er settur í
viðeigandi mót og litaður eftir
kúnstarinnar reglum til að líkja
sem bezt eftir fyrirmyndinni. Fyr-
ir   þá,   sem   til |
þekkja, er reynd-
ar   auðvelt   að
greina   á   milli
eftirlíkingar   og
fyrirmyndar. Su-
rimi   er   oftazt
með salt-sætu bragði og þéttleiki
þess er öðru vísi en til dæmis
krabba og humars.
Menn eru misjafnlega hrifnir
af fyrirbærinu og forystumenn
neytendasamtaka hafa bent á að
surimi sé ekki eins næringarríkt
og venjulegar sjávarafurðir.
Rannsóknir gefa til kynna að
minni fita og kólesteról sé í surimi
en mörgum físktegundum. Að
auki er minna af próteini í því og
mun meira af sykri og salti.
Venjulegt surimi, um 100 grömm,
inniheldur 735 milligrömm af
natríum, um það bil fjórum sinn-
um meira en er í hörpudiski og
níu sinnum meira en í lúðu. Enn-
fremur fellur út við þvottinn mik-
ið af vítamínum og steinefnum
svo og fita eins og omega-3 fitu-
sýran, sem talin er geta varið
fólk     fyrir     hjartasjúkdómum.
Balcsvid
eftir Hjört Gíslason
Framleiðendur gera sér vissulega
ljósar þessar staðreyndir, en segja
að surimi sé verksmiðjuframleidd-
ur þægindamatur og sé ekkert
síðri en margur annar matur. Það
innihaldi til dæmis meira protein
en egg og jógúrt.
Samkvæmt lögum vestan hafs
verður að merkja pakkað surimi
sem eftirlíkingu, nema næringar-
gildi þess hafi verið aukið til jafn-
vægis við krabba, hörpudisk eða
¦¦¦ aðrar sjávaraf-
urðir. Þessar
reglur eru sagð-
ar sniðgengnar í
miklum mæli, en
sambærilegar
reglur um veit-
ingahús gilda aðeins í Maine, þar
sem raunveruleikinn er enn mikils
metinn.
Færeyingar eru lengst komnir
af Norðurlöndunum í vinnslu á
surimi og krabbalíki úr því. Su-
rimi-vinnslan hefur bæði verið um
borð í verksmiðjuskipum og á
landi, en ekki gengið samkvæmt
áætlun. Eitt stærsta verksmiðju-
skip Vestur-Evrópu, Olav í Garð-
astovu, áður Reynsatindur, hefur
stundað veiðar á kolmunna, sem
notaður er í surimi, en dæmið
gekk ekki upp, bæði vegna þess
að ekki fékkst nægilega hátt verð
fyrir afurðina og vegna þess að
fjármagnskostnaður bugaði út-
gerðina. Norðmenn hafa farið sér
hægt í þessari vinnslu, en hafa
þó sett upp tilraunavinnslu, til að
geta metið hvort vinnsla að ein-
hverju  marki borgi sig.  Rann-
sóknastofnun fískiðnaðarins stóð,
í samvinnu við Sölumiðstöð hrað-
frystihúsanna, fyrir tilrauna-
vinnslu á surimi í Hraðfrystihúsi
Hellissands fyrir nokkrum árum.
Útkoman var ekki viðunandi af
ýmsum sökum.
Nýting í surimi-vinnslu er ákaf-
lega slæm miðað við aðra vinnslu,
eða aðeins 20 til 25% miðað við
fisk upp úr sjó. Markaðsverð á
afurðinni er nálægt 180 til 200
krónum eftir gæðum og þar sem
nýting hráefhisins er slæm, verður
hráefnisverð að vera mjög iágt til
að vinnslan borgi sig. Fjögur til
fimm kíló af fiski upp úr sjó þarf
því til að vinna eitt kíló af surimi
svo helztu nytjategundir okkar
koma ekki til greina. Helztu mögu-
leikar okkar á þessari vinnslu eru
að nýta kolmunna, spærling og
gulllax, en þessar fisktegundir eru
allar vannýttar hér við land. Vegna
kröfu um ferskleika yrði einnig
nauðsynlegt að vinna megnið af
aflanum um borð í verksmiðjuskip-
um, því verð fellur ört í samræmi
við minnkandi gæði. Líklega eru
möguleikar okkar á þessu sviði
fremur takmarkaðir, því útgerðin
þarf sitt fyrir aflann, sennilega
meira en vinnslan og markaðurinn
geta borgað.
Aukning neyzlu rétta úr surimi
getur einhver áhrif haft á sölu
sjávarafurða íslendinga, en þess
ber að gæta að surimi kemur fyrst
og fremst f stað skelfisks og
krabba (auk unninna „kjötvara"),
en bolfiskur er undirstaða sölu
sjávarafurða okkar vestan hafs.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
18-19
18-19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36