Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Skķrnir

Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um Megintexti 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Skķrnir

						324                                    Jónas Hallgrímsson.
og eðlilegar og tamdar af tignum anda. Aldrei neitt of
eða van. Setningarnar eru stuttar að jafnaði og líða fram
í léttstígum fylkingum eftir fallanda hugsanarinnar. I
kvæðunum ganga oft dýrir hljómþræðir gegnum erindin.
En hvaðan er runnin þessi fegurð og yndisþokki sem
heillar hugann? Það er hvorttveggja ytra mark ætt-
göfgínnar. Hvert orð og hver setníng Jónasar á ætt sína
að rekja til þess sem fegurst er og tigulegast i tungu
vorri. Þar er enginn bastarður, enginn uppskafningur.
Enginn heflr betur sýnt það en Jónas að íslenzkan þarf
ekki að blanda blóði við önnur mál til þess að yngja sig
upp og verða vaxinn kröfum tímans í hverju sem er.
Hún á nógan lífsþrótt í sjálfri sér. Gott dæmi þess er
þýðing Jónasar á stjörnufræði TJrsins. Stjörnufræðin er
eflaust sú grein sem einna erflðast heflr verið um að rita
á íslenzku þá. En Jónas leikur sér að því. Málið á
þýðingunni er svo þýtt og yndislegt að engan skyldi í
fyrstu gruna, hvílíkur sægur þar er af nýjum orðum. Eg
hefl til gamans skrifað hjá mér hátt á annað hundrað
þessara nýyrða. Hér eru nokkur þeirra, gripin af handa-
hófl: sjónarhom, sólkyndlar, sverðbjarmi, Ijósvaki, sjónauM,
sjónfœri, sjónarsvið, sjónarmunur (parallaxe), samhliði,
breiðhorn, mjóhorn, klofalínur, sporbaugur, sporbaugsgeiri,
fleygbogi (parabole), breiðbogi (hyberbole), sólnánd, sólfjœrð,
Ijósvilla (aberration), rugg (nutation), hringskekJcja (excen-
tricitet), viðvik (vibration), staðvindar, eldvarp, sjálfbja?iur.
Eins og þessi dæmi sanna hefir hann ýmist tekið orð
sem til voru í málinu og fengið þeim nýja merkingu, eða
hann setur saman ný orð svo eðlileg og blátt áfram að
mann furðar mest hvers vegna þau hafa ekki verið til í
þúsund ár. Um nýyrðin sín segir hann í formálanum
meðal annars:
»Ég vonast einnig eftir að önnur betri komi bráðum
í stað sumra þeirra, og að þessi litla fjárgata, er eg nú
hefi lagt, verði með tímalengdinni að breiðum og ruddum
þjóðvegi«.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 289
Blašsķša 289
Blašsķša 290
Blašsķša 290
Blašsķša 291
Blašsķša 291
Blašsķša 292
Blašsķša 292
Blašsķša 293
Blašsķša 293
Blašsķša 294
Blašsķša 294
Blašsķša 295
Blašsķša 295
Blašsķša 296
Blašsķša 296
Blašsķša 297
Blašsķša 297
Blašsķša 298
Blašsķša 298
Blašsķša 299
Blašsķša 299
Blašsķša 300
Blašsķša 300
Blašsķša 301
Blašsķša 301
Blašsķša 302
Blašsķša 302
Blašsķša 303
Blašsķša 303
Blašsķša 304
Blašsķša 304
Blašsķša 305
Blašsķša 305
Blašsķša 306
Blašsķša 306
Blašsķša 307
Blašsķša 307
Blašsķša 308
Blašsķša 308
Blašsķša 309
Blašsķša 309
Blašsķša 310
Blašsķša 310
Blašsķša 311
Blašsķša 311
Blašsķša 312
Blašsķša 312
Blašsķša 313
Blašsķša 313
Blašsķša 314
Blašsķša 314
Blašsķša 315
Blašsķša 315
Blašsķša 316
Blašsķša 316
Blašsķša 317
Blašsķša 317
Blašsķša 318
Blašsķša 318
Blašsķša 319
Blašsķša 319
Blašsķša 320
Blašsķša 320
Blašsķša 321
Blašsķša 321
Blašsķša 322
Blašsķša 322
Blašsķša 323
Blašsķša 323
Blašsķša 324
Blašsķša 324
Blašsķša 325
Blašsķša 325
Blašsķša 326
Blašsķša 326
Blašsķša 327
Blašsķša 327
Blašsķša 328
Blašsķša 328
Blašsķša 329
Blašsķša 329
Blašsķša 330
Blašsķša 330
Blašsķša 331
Blašsķša 331
Blašsķša 332
Blašsķša 332
Blašsķša 333
Blašsķša 333
Blašsķša 334
Blašsķša 334
Blašsķša 335
Blašsķša 335
Blašsķša 336
Blašsķša 336
Blašsķša 337
Blašsķša 337
Blašsķša 338
Blašsķša 338
Blašsķša 339
Blašsķša 339
Blašsķša 340
Blašsķša 340
Blašsķša 341
Blašsķša 341
Blašsķša 342
Blašsķša 342
Blašsķša 343
Blašsķša 343
Blašsķša 344
Blašsķša 344
Blašsķša 345
Blašsķša 345
Blašsķša 346
Blašsķša 346
Blašsķša 347
Blašsķša 347
Blašsķša 348
Blašsķša 348
Blašsķša 349
Blašsķša 349
Blašsķša 350
Blašsķša 350
Blašsķša 351
Blašsķša 351
Blašsķša 352
Blašsķša 352
Blašsķša 353
Blašsķša 353
Blašsķša 354
Blašsķša 354
Blašsķša 355
Blašsķša 355
Blašsķša 356
Blašsķša 356
Blašsķša 357
Blašsķša 357
Blašsķša 358
Blašsķša 358
Blašsķša 359
Blašsķša 359
Blašsķša 360
Blašsķša 360
Blašsķša 361
Blašsķša 361
Blašsķša 362
Blašsķša 362
Blašsķša 363
Blašsķša 363
Blašsķša 364
Blašsķša 364
Blašsķša 365
Blašsķša 365
Blašsķša 366
Blašsķša 366
Blašsķša 367
Blašsķša 367
Blašsķša 368
Blašsķša 368
Blašsķša 369
Blašsķša 369
Blašsķša 370
Blašsķša 370
Blašsķša 371
Blašsķša 371
Blašsķša 372
Blašsķša 372
Blašsķša 373
Blašsķša 373
Blašsķša 374
Blašsķša 374
Blašsķša 375
Blašsķša 375
Blašsķša 376
Blašsķša 376
Blašsķša 377
Blašsķša 377
Blašsķša 378
Blašsķša 378
Blašsķša 379
Blašsķša 379
Blašsķša 380
Blašsķša 380
Blašsķša 381
Blašsķša 381
Blašsķša 382
Blašsķša 382
Blašsķša 383
Blašsķša 383
Blašsķša 384
Blašsķša 384