Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Dagblašiš Vķsir - DV

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 133. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Dagblašiš Vķsir - DV

						18
*
V'
íenning
MANUDAGUR 15. JUNI1998
ýa -k
Hollar sumarlistir
Myndlistarmaöurinn og Akureyringurinn
Örn Ingi hefur í hátt á annan áratug ferðast
milli grunnskólanna á landinu að beiðni skóla-
yfirvalda, dvalið vikutíma með nemendum á
hverjum stað og „sprengt upp listalífíð" eins og
hann segir sjálfur - með því að vinna með þeim
einkum að myndlist og leiklist. Á þessum ferð-
um sínum hefur hann
kynnst ótrúlega mörg-
um hæfileikaríkum
krökkum sem höfðu
ekki fengið listrænum
áhuga sínum svalað,
og smám saman fædd-
ist sú hugmynd með
honum að bjóða upp á
sumarbúðir á Akur-
eyri þar sem unglingar
gætu iðkað listgreinar
eins og listamenn í
hálfan mánuð.
1992 lét hann
draum sinn rætast og
stofhaði Sumarlista-
skólann á Akureyri.
Hann er opinn ungu
fólki á aldrinum 10-16
ára - og það þarf ekki
að vera neinum sér-
stökum hæfileikum
búið - „aðeins hafa í
sér löngun til að fást
við listir," segir
hann. Fæstir vita á
þessum aldri hvaö
þeir geta í leiklist,
dansi eða kvikmynda-
gerð, svo dæmi séu tekin; helst vita krakkar
hvað þau geta í myndlist af því að þau læra
svolítið í teikningu í skólanum.
„Stundum hefur verið heilt landslið í mynd-
list hjá mér," segir örn Ingi, „og það varð til
þess að við tókum að okkur að myndskreyta
heilt hús að utan í Hrísey, hús Útgerðarfélags
KEA á eynni á kostnað félagsins. Við gerum
eina mynd á ári; nemendur vinna undirbún-
ingsvinnu og gera skissur, síðan forum við út
í Hrísey og þar teikna þau beint á vegginn og
mála síðan eins og þau geta. Ég kem bara inn
á síðasta stiginu. Reitirnir sem mála á eru
sautján þannig aö ef örendið endist þá lýkur
verkefhinu árið 2010!"
Örn Ingi ræður sér tvo til þrjá kennara á
sumri svo að saman eru þau þrjú eða fjögur
með 15-20 krakka hóp. í sumar verður kennd
myndlist og almenn leiklist, sérstakt nám-
skeið verður í götuleikhúsi. Allir kennarar
starfa við skólann á listrænum forsendum;
kennararéttindi eru ekki skilyrði enda hefur
sjálfur forsprakkinn engin slík réttindi - hann
er bara kennari af guðs náð.
En hvernig fer starfið fram? Er nemendum
skipt í hópa?
Örn Ingi - vill aö allir unglingar fái aö iöka fagrar listir.
„Nei, þau eru öll í öllu í daglegu
prógrammi," segir Örn Ingi, „En eftir fyrstu
vikuna hafa þau oft hellt sér út í sérverkefni
sem tekur hug þeirra allan. Þá eru vinnustof-
ur opnar á kvöldin svo að þau geti unnið."
Honum finnst öllu máli skipta að námskeiðið
sé tvær vikur en ekki ein, því tvær vikur nýt-
ist svo miklu betur. „Ég lít ekki á þetta sem
afþreyingu heldur vil ég að þjálfunin komi
einstaklingunum að gagni, og ég veit að í
mörgum tilvikum hefur hún gert það."
Fordæmishræðsla
- Hver borgar brúsann?
„Þátttakendur greiða námskeiðsgjald, 35.000
krónur, fyrir kennsluna, allt efni, fæði og hús-
næði."
Ekki er það dýrt; þó er eini verulegi styrk-
urinn sem Örn Ingi hefur fengiö frítt skóla-
húsnæði hjá Akureyrarbæ. í ár verður Sum-
arlistaskólinn í Oddeyrarskóla; þar er ný-
byggður iþróttasalur sem líka er ætlaður til
fjöllistanota. En af hverju styrkir bærinn ekki
skólann betur?
„Menningarstefna Akureyrar virðist
enn vera í
smíðum,"
segir örn
Ingi. „Ég finn
fyrir endur-
bótavilja en
allt gengur
afar hægt fyr-
ir sig vegna
þess hvað
stefnan er
óljós. Það er
erfitt að trúa
því aö eitthvað
muni breytast
stórlega til batnað-
ar á næstu árum.
Hér hefur líka
alltaf verið mikil
fordæmishræðsla.
Ekki má veita
neinum athygli af
ótta við að annar
fari sömu leið og
þá þurfi að gera
það sama fyrir
hann."
Námskeiðið hjá
Erni Inga byrjar
sunnudaginn 21.
júní og stendur til 5. júlí; enn er rúm fyrir
nokkra nemendur í viðbót. Örn Ingi er líka
með námskeið I myndlist fyrir fulloröna í
sumar en það er nánast fullt.
„Mér flnnst að það eigi aö skipuleggja sum-
arkennslukerfi á vegum hins opinbera sem
valkost fyrir alla unglinga," segir örn Ingi að
lokum. „Margt liti betur út ef það yrði gert.
Vinnuskólarnir fyrir unglinga hafa
ekki tekist vel, sumir kalla þá leti-
skóla. Þar fá börn fábrotin verkefni
og vinna ekkert skapandi starf. Þau
ættu að fá að þroska sig með þvi að
iðka leiklist og myndlist sem gagn-
ast þeim í öðru námi. Það verður að
breyta þessum málum hér á landi
og ég er argur út af því að það skuli
ekki vera gert."                      -SA
Mynd Gunnar Sverrisson
Með tveimur hrútshornum...
MÍGRENI
Meira tti höfoívtrkur
Ní mv.nAtt-
Ckuiæknjnoak
ousjai.iimau'
Saga
Saga, tímarit Sögufélagsins, 36. árgangur
1998, er komin út. Höfundar koma víða við í
greinum sínum, fjalla meðal annars um efni
af vettvangi erlendrar sagnfræði en efni úr ís-
landssögu fyrri alda skipar þó stærstan sess.
Af áhugaverðu má nefna ritgerð Sverris
Jakobssonar sem nefhist „Friðarviðleitni
kirkjunnar á 13. öld" og fjallar um viðleitni
kirkjunnar til þess að koma á friði í ófriði
Sturlungaaldar. Sverrir færir rök fyrir því að
sú friðarviðleitni hafi mótast af alþjóðlegum
hugmyndum sem verið höfðu í þróun allt frá
10. öld og leggur áherslu á
þann skyldleika sem er með
islensku samfélagi 13. aldar
og evrópsku miðaldasamfé-
lagi.
Heiti ritgerðar Páls
Björnssonar: „Hvers vegna
varð Þýskaland ekki Eng-
land?" vekur óneitanlega at-
hygli. Páll veltir fyrir sér
hvort þróun Þýskalands frá
hefðbundnu þjóðfélagi í borg-
aralegt þjóðfélag kapítalisma
og lýöraíðis hafi verið sér-
stæð og afvegur frá þeirri leið sem önnur
Vesturlönd föru eða hvort Þýskaland hafi
þróast eðlilega og orðið eitt nútimalegasta
land álfunnar.
Árni Daníel Júlíusson gagnrýnir í grein
sinni þá dökku mynd sem stundum er dregin
upp af lífsskilyrðum fólks á íslandi á fyrri
öldum. Hann heldur því fram að lífskjör hafi
ekki verið verri en gerðist í Evrópu og mögu-
leikar landbúnaöar hafi ekki verið fullnýttir.
Auk þessara greina eru margar aðrar
áhugaverðar og tæplega þrjátíu ritdómar þar
sem fjallað er um nýutkomin sagnfræðirit.
Ritstjórar Sögu eru þeir Guðmundur J. Guð-
mundsson, Guðmundur Jönsson, Már Jóns-
son og Sigurður Ragnarsson.
Ekki bara hausverkur
Lækninga- og sjálfshjálparbók um Mígreni er
komin út hjá Fjölva-Vasa. Þetta er yfirgripsmik-
iö rit og fjallar um allar hliðar þessa þjáningar-
fulla sjúkdóms en áætlað er að 7-10 þús. manns
hér á landi eigi viö verulegan mígrenvanda að
stríða.
Fyrst er sjúkdómnum lýst, orsökum
hans og kveikju kastanna. Þá er fjallað
um hefobundnar lækningaaðferðir og
þau mörgu ráð lyflæknisfræðinnar
sem komið hafa á markaðinn. Svo er
þrautalendingin að leita óheföbund-
inna lækninga og um þá möguleika
fjallar meirihluti bókarinnar, um
sjálfshjálp, mataræði, matarofnæmi,
slökun og hugleiðslu. Ýmsar náttúru-
legar lækningar eins og kínversk nál-
arstunga, grasalækningar, hómópatía,
Franska listakonan Orlan
er ekki aöeins Iistamaður,
hún er listaverk sem hún
sjálf hefur búið til. Þaö var
sjón að sjá hana í Norræna
húsinu þar sem hún fyrirlas
á Listahátíð á vegum art.is -
en það var enn athyglisverð-
ara að heyra hvað hún hafði
að segja.
Á liðnum öldum dóu kon-
ur oft fyrir aldur fram af
barnsfbrum og sjúkdómum.
Þær ólu börn sín í þjáningu,
eins og guð lagði á þær í
syndafallinu, en nú er öldin
önnur, segir Orlan. Við þurf-
um ekki að þjást. Guð og til-
skipanir hans eru ekki til.
Mænudeyfing og morfín
standa okkur hins vegar til
boða. Við getum farið í lýta-
aðgerðir. Við getum breytt
okkur í hvað sem er. Tæknin
er til, ef þú vilt skipta um
ímynd, þá gerðu það en
vertu skapandi og leitandi!
Ekki   láta   staðlaðar   feg-
Orlan.
urðarímyndir sem mótast af smekk og kröfum
einhverra tískukarla ráða ferðinni, segir
femínistinn Orlan við konur.
Orlan notar sinn eigin likama eins og efni-
viö eða verkstæði. Samkvæmt henni á
skreytilist engan rétt á sér og engin list á rétt
á sér nema hún stefni að því að breyta hugs-
un okkar og þar með heiminum. Listin á ekki
að dúlla á yfirborðinu, hún á að skera inn úr
því, vera rót-tæk.
Orlan hefur farið í níu skurðaðgerðir sem
hún sjónvarpar í beinni útsendingu um víða
veröld og tekur upp á myndband. Skurðstofan
verður svið, aðstoðarmenn og læknar í leik-
búningum snúast í kringum listakonuna sem
er með fullri meðvitund, les upphátt og svar-
Myndlist
Dagný Kristjánsdóttir
ar fyrirspurnum á með verið er að fletta and-
litinu á henni sundur. Blóðið rennur, líkam-
inn opnast, lifandi, glansandi vefir í öllum
hugsanlegum litbrigðum hins rauða blasa við
áhorfendum.
Síðasta aðgerðin var sýnd þögul af mynd-
bandi undir fyrirlestrinum í Norræna húsinu.
Það steinleið yfir einn áhorfanda. Eftir það
var slökkt á myndbandinu.
En Orlan undirstrikaði að
allt þetta hefði verið þján-
ingarlaust. Markmiðið væri
að sýna umbreytinguna,
þar sem texti og kroppur
rynnu saman í hinu hold-
lega orði.
Orlan leggur áherslu á að
list sin sé ekki „body art"
(húðflúr og nælur) heldur
gangi hún lengra og búi til
holdsins og orðsins list.
Engin þjáning,
engin tilfinning
Viðbrögðin við Orlan og
kenningum hennar voru yf-
irleitt sterk. Sumir voru þó
fullir efasemda og fannst að
sjálfspyntingarlosti mið-
aldra konu sem færi í lýta-
aðgerðir væri ekki list.
Gagnrýni af því tagi er út í
hött vegna þess að Orlan er
ekki aö gera sig sæta. Hnúð-
arnir sem græddir voru á ennið á henni eru
ekki fagrir og stóra nefið sem hún ætlar að
láta búa til á sig innan tveggja ára er hin full-
komna andstæða lítilla nefja, gervibrjósta og
silíkonvara sætu stelpnanna. Aðgerðir Orlan
eru áhættusamar og nefaðgerðin gæti mögu-
lega rústað fyrri aðgerðum og þar með andlit-
inu. Orlan er sem sagt blóðug alvara.
Verri er afneitun hennar á sársaukanum,
þjáningunni og dauðanum, sem bæði virkar
ótrúverðug og fátækleg. Því ef verið er að gera
tilraunir með það hvað líkaminn þolir hlýtur
óttinn við sársaukann og afneitun á honum að
tæma tilraunina bæði af merkingu og tilfinn-
ingu. Eða það hefði Kathy sáluga Acker sagt.
DV-mynd POK
sálræn heilun og svokölluð beinajöfn-
un hafa líka reynst mjög árangursrík-
ar við mlgreni.
Höfundur er Eileen Herzberg en Eva Ólafs-
dóttir þýddi bókina.
Menningarbörn
Út er komið timaritið Börn og menning sem
félagið Börn og bækur - íslandsdeild IBBY gef-
ur út. í þessu tölublaði er að finna ýmsar grein-
ar sem skýra frá markvissu menningarstarfi
fyrir börn. Meðal annars er Listasmiðjan Gagn
og gaman í Menningarmiðstöðinni Gerðubergi
heimsótt og spjallað við Elísabetu B. Þórisdótt-
ur, forstöðumann Gerðubergs, og Björgu Vil-
hjálmsdóttur sem vinnur við Gagn og gaman.
Jón Kalman Stefánsson, ljóðskáld og rithöf-
undur, skrifar greinina Nokkrar laustengdar
vangaveltur um bernskuskynjun, Halldór Kih-
an og stórlæti. Þar teflir hann fram tveimur
bernskukvæðum Halldórs, Bráðum kemur betri
tið og Ég er brott frá þér bernska. Jón Kalman
segir „albirtu skáldskapar-
ins" leika um fyrra kvæðið
en hið síðara sé aftur á móti
borið upp af lærdómi, ort af
þekkingu og þroska. Jón
bendir í greininni á lokalínu
kvæðisins Bráðum kemur
betri tíð „og kýrnar leika við
kvurn sinn fingur". Skáldið
og fræðimaðurinn Jón
Helgason mun hafa lesið
kvæðið yfir og bent hinum unga Halldóri á, að
kýr hafa klaufir, ekki fmgur. „En þar liggur
auðvitað snilldin og hún er af bernskunni runn-
in," segir Jón Kalman. „Þetta er hin ferska sýn
á heiminn, leikurinn og frumleikinn í einni
línu. Svona getur sá einn ort sem hefur ekki yf-
irgefið bernskulandið."
Ritstjóri er Kristín Birgisdóttir.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56