Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						HVÍTABANÐIO 7" ÁRA
Eftir   Pál   V.   G.   Kolka
Allir Reykvíkingar kann-
ast við Sjúkrahús Hvíta-
bandsins við Skólavörðustíg, en
margir munu kunna lítil deili á þeim
félagsskap, sem ber þetta nafn. Hann
hefur þó unnið mikið og gott starf
hér í 70 ár, en að vísu með litlu
brauki og bramli. Þetta er félags-
skapur kvenna, stofnaður í Banda-
ríkjunum 1874 til baráttu gegn áfeng
isböli og til þess að vinna að ýms-
um líknarstörfum á kristilegum
grundvelli. Þaðan barst hanri til
Englands og síðan til Noregs, en þar
rekur félagið nú barnaheimili, hress
ingar- og eftirlitsheimili, sjómanna-
stofur og tekur þátt í kristniboði.
Fröken Ólafía Jóhannsdóttir, hin stór-
gáfaða náfrænka Einars Benediktssonar
skálds, frábær að trúaráhuga og mann-
kærleika, kynntist starfi Hvítabandsins
í Noregi og stofnaði samskonar félag í
Reykjavík 17. febrúar 1895, ásamt föð-
ursystur sinni, kvenskörungnum Þor-
björgu Sveinsdóttur ljósmóður. Ólafía
var .formaður félagsins fyrstu fimm ár
þess og skipulagði starf þess af svo
miklum dugnaði, að þess var farið á leit
við hana, að hún yrði erindreki alþjóða-
sambands Hvítabandsins. Það varð þó
ekki, heldur hafnaði hún í Noregi, þar
sem hún stjórnaði heimili fyrir afvega-
leiddar stúlkur í Osló meðan heilsa
hennar entist, svo sem alkunnugt er.
Þorbjörg föðursystir hennar tók þá
við formennsku Hvítabandsins hér og
hafði á hendi til æviloka 1903, en 1905
varð Ingveldur Guðmundsdóttir, hús-
freyja í Kópavogi, formaður félagsins og
gegndi því starfi af dæmalausum dugn-
aði í 30 ár, en eftir hana náin starfs-
systir hennar, Sigurlaug Þorláksdóttir,
systir Jóns ráðherra. Ólafía Jóhanns-
dóttir starfaði einnig að málum fé-
lagsins hér heima allra síðustu ár ævi
sinnar, eftir að hún fluttist heim, þrot-
in að heilsu. Hún dó 20. júní 1924.
M,
Likil örbirgð var hér í Reykjavík
á fyrstu starfsárum félagsins og rétti
það þá mörgum fátækum hjálparhönd,
og það jafnvel svo, að sumar félagskon-
ur gáfu einstökum börnum mat vetrar-
langt, en auk þess gerði það mikið að
því að gleðja sjúklinga á spítölum bæj-
arins, einkum fyrir jólin, og hefur það
alla tíð verið stöðugur þáttur í starfi
félagsins. Stærsta fyrirtæki þess var
þó bygging Hvítabandsspítalans við
Skólavörðustíg. Það hús átti að verða
hvildar- og hressingarheimili fyrir kon-
ur að aflokinni spítalavist, en sökum
hins mikla skorts á sjúkrarúmum var
því breytt frá byrjun í sjúkrahús, og
slíkt hvíldarheimili, sem hugsað var í
byrjun, er enn ekki til, þótt þess sé
mikil þörf. Félagið rak sjúkrahúsið
fyrstu níu árin fyrir eigin reikning, en
rekstur þess reyndist félaginu ofviða,
og gaf það því bænum eignina í árslok
1942. Þá höfðu 5278 sjúklingar notið
þar læknishjálpar, eða 586 að meðaltali
á ári. Má í því sambandi minnast orða
Kristins Björnssonar yfirlæknis á 30
ára afmæli þess:
„Ég -ætla, að erfitt hefði verið að
vera án þess og að margir eigi því að
þakka líf og heilsu, að Hvítabandið réð-
ist í það glæfrafyrirtæki að reisa þessa
Núverandi stjórn Hvítabandsins. Frá vinstri: Hólmfríður Jónsdóttir, Odd-
fríður Jóhannesdóttir, Helga Þorgilsdó ttir, Jóna Erlendsdóttir og Jónian
Guðnadóttir.
stofnun og halda við starfrækslu henn-
ar í þessi níu ár. Virðist mér margt
óverðugra hafa verið þakkað og á lofti
haldið, en máske þarf nokkurn fjarska
til að sjá, hve þessa starfsemi kvenfé-
lagsins Hvítabandsins ber yfir hégóma-
brölt og smámuni, sem eru fréttir dags-
ins."
Guðnadóttur, Helgu Þorgilsdóttur rit-
ara og Oddfríði Jóhannesdóttur gjald-
kera. Þær tvær síðastnefndu hafa gegnt
stjórnarstörfum í meira en fimmtíu ár,
enda einkennir flestar Hvítabandskon-
ur  tryggð  við   félag sitt.
E
ftir að Hvítabandið afhenti
Reykjavíkurborg sjúkrahús sitt endur-
gjaldslaust, tók það á ný að safna fé;
í það skiptið til þess að koma upp Ijós-
baðstofu fyrir veikluð börn, og hefur
það nú rekið þá starfsemi í 12 ár í húsi
sínu. En líknarstarfsemi þess hefur náð
út fyrir landsteinana, því að í styrjald-
arlokin sendi það fimm ámur fullar af
fatnaði og prjónavörum til nauðstadds
fólks í Norður-Noregi, auk þess sem
það hefur tekið þátt í Barnahjálp Sam-
einuðu þjóðanna. Bæjarstjórnin í Bodö
sendi félaginu í þakkarskyni skjöld með
mynd af ráðhúsi bæjarins. Samfelldasti
þátturinn í starfi félagsins frá byrjun
hefur þó verið glaðningur til sjúklinga,
einkum fyrir jólin.
Hvítabandið hefur j.afnan tekið þátt 'í
almennum kvennasamlökum, svo sem
Áfengisvarnanefnd kvenna, Mæðra-
styrksnefnd og Hallveigarstaðanefnd.
Mest af starfi þess hefur samt verið
unnið í kyrrþey, fé til þess aðallega
safnað meðal félagskvennanna sjálfra
eða maka þeirra.
Núverandi stjórn Hvítabandsins er
skipuð frúnum Jónu Erlendsdóttur for-
manni,   Hólmsfríði   Jónsdóttur,   Jórunni
Ólafía   Jóhannsdottir.
Hagalagðar
Fyrsta stjórn Hvítabandsins. Fremri röS frá vinstri: GuSIaug Jónsdóttir,
Þorbjörg Sveinsdóttir, Svava Bartels. Aftari röð: Þórunn Finnsdóttir, Ólafia
Jóhannsdóttir, íngveldur Guömundsdót tir, Hólmfríður Rósenkrans og Guöný
GuSnadóttir.
Fyrir hundrað árum
Upp úr nýári harðmiaði tíðarfar
með mjög mikilli fannkomu og á
þorraimiim var frost í mesta lagi. Gó-
an var fros'tminni, en veðráttan ó-
stilltari ag gætEtir á sjó því býsna
erfiðar. Vorið var eitt hið harðasta,
sem kemur hér á Suðurlandi. Sumar-
ið var gjott þangað til á leið. Þó urðu
votviðrin svo fjarsiicaleg, að hey ónýtt
ust hjá þeim, seun ekki voru búnir
með hieyskap sinn áður. Haustið var
hið hagstæðasta hvað tíðarfar snerti
Árbaekur Rvikor 1865.
Þar má þá vera gott
Sr. Eyjólfur á Völl.uim, höf. Valla-
annáls, var ágsetur hiisbóndi og lítt
eftirgangssamur við hjú sín. Er sagt,
að öldruð kona á Völlum, nefnd Guð-
rún og talin bústýra prests, hafi
lagzt hættulega veik og er grannkona
hennar og vinkona kom tól að telja
um fyrir henni, og hversu gileðileigt
væri að komast í eilifa sælu, þá sagði
Guðrún, er hin þagnaði: „Þar má þá
vera gott, ef mér líður betur en hér
á Völlum."
(H.Þ.)
4    LESBÓK MOROUNBLAÐSINS-
9. tbl.  1965.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16