Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						Er hugsanlegt aö samband sé milli
eldgosa í Heklu og virkjunarfram-
kvæmda í nágrenni hennar? Líklegar
orsakir þess hvaö það er stutt á milli
eldgosa í Heklu nú, gætu verið
þessar: Jafnvægisröskun jaröskorp-
unnar, vegna hækkunnar í Þórisvatni
og Sigöldulóni og aukin grunnvatns-
þrýstingur vegna leka úr þessum
vatnsuppistööum. Hvor þessara
þátta fyrir sig, eða saman.
Þó að þetta Heklugos sé stórbrot-
ið, er vel hugsanlegt aö þá sé innan
þeirra stærðarmarka, að virkjunar-
framkvæmdir geti valdiö eldgosinu.
Erlendis er það þekkt, að uppistöðu-
lón hafa valdið jarðlagaröskun og
jarðskjálftum. Þar er þó byggt á
20—30 km.  þykkri jarðskorpu,  og
Haraldur E.
Logason
Flýta
Heklugos borin saman viö veðurfarsbreytingar
uppistöóulón
fyrir Heklugosum?
ekki á gossvæöum, þannig aö þær
jaröraskanir tengjast ekki gosvirkni.
Þess vegna er ekki óiíklegt aö
uppistööulón, á jaröskorpu sem ekki
er meira en 5—10 km. þykk og auk
þess krosssprungin eins og hér er,
geti haft veruleg áhrif á jarðskorþuna
undir og umhverfis lónin og þegar
uppistööulónin eru á eldvirknisvæöi,
með Heklu skammt undan, er
ástæöa til aö athuga málið frá
ýmsum hliðum.
Þegar Heklugos frá landnámi og
fram að þessu gosi, eru borin saman
viö veðurfarslínurit, þá er áberandi
aö flest gosin verða á tímabilum, sem
Höfundurinn er áhugamaður
um jarðfræði og hefur áður í
Lesbók haldið því fram, að vatn
sem kemst niður í berggrunn-
inn geti flýtt fyrir gosi, en
einkum og sér í lagi valdið
öskugosi. Samkvæmt kenningu
hans er samhengi á milli
virkjunarframkvæmdanna á
hálendinu og öskufallsins, sem
varð í nýliðnu Heklugosi.
Lónið við Sigölduvirkjun
eru yfir meöalárshita. Það gæti bent
til þess að Hekla sé viðkvæm fyrir ytri
þáttum, svo sem aukningu grunn-
vatns, eða þyngdarröskun jaröskorp-
unnar vegna breytinga á stærö jökla
eða jökullóna.
Vatnsmiðlunarlón virðast nú vera
að bætast við þá þætti, sem geta
sennilega aukiö virkni Heklu meira en
grundvallar jaröskorpuhreyfingar
gefa tilefni til. í grein um Heklugosið
1970, lesbók Mbl. 26. tbl. 45. árg.,
benti ég á að virkjunarframkvæmd-
irnar kæmu til meö aö hafa áhrif á
Heklu íframtíöinni. Þar lagði ég til að
borað yrði við Heklu, til að fylgjast
með þróun mála og Hekla gefur
tilefni til að ítreka það núna.
Heklugosið gefur ástæðu til að
athuga öryggi og afkomu lands-
manna frá fleiri sjónarhomum, en
þeim er snúa aö virkjanamannvirkj-
um eingöngu, þegar virkjað er á
eldvirknisvæöum. Þó aö öruggt sé aö
áfram muni gjósa, hvort sem virkjun-
arlón eru á svæðinu eða ekki, bæði í
Heklu og annarsstaöar. Þó er umtals-
veröur munur á einu gosi á öld, eða
tíu. Og þaö er ekki líklegt aö hagstæð
vindátt veröi alltaf þegar Hekla gýs.
Þess vegna þarf að koma á
rannsóknum á því hvort hvort hægt
sé að draga úr líklegri ofvirkni Heklu,
meö því að ná hugsanlegu grunn-
vatnsstreymi upp sem gufu, áður en
þaö kemur af staö öskugosum, eöa
leita annarra ráöa sem draga svo úr
þeim þáttum, sem valda öskumynd-
un, aö Hekla gjósi ekki oftar en hún á
vanda til ótrufluö. Þaö er meira en
nóg.
Mörg atriði sem snerta þetta mál
er hægt að tína til. En ég vil aðeins
endurtaka að það þarf að huga að
fleiri þáttum en öryggi virkjunar-
mannvirkja þegar ráöist er í fram-
kvæmdir á aöal gossvæöum lands-
ins.
©
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16