Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						TORFUSAMTÖKIN
VID ALDAHVÖRF
EFTIRPÁLV. BJARNASON
HUSVERNDUN á Islandi er
ekki gamalt fyrirbæri. Ekki
eru nema tæp fimmtíu ár
síðan fyrst var farið að
ræða um friðun húsa hér á
landi, ef undan eru skildar
þær fáu merku byggingar
sem til voru, svo sem
kirkjur og nokkur söguleg hús. Það mun hafa
verið árið 1955 að danski arkitektinn Helge
Finsen, sem reyndar var af íslenskum ættum,
kom hingað til lands í því skyni að mælaupp og
teikna nokkur af elstu steinhúsunum á Islandi,
m.a. Bessastaðastofu, Viðeyjarstofu og kirkju
og Stjórnarráðshúsið. Niðurstöður hans birt-
ust síðan í bókinni Gömlu steinhúsin á íslandi
sem Esbjorn Hjort lauk við eftir lát Finsen.
Upphaf húsverndarumræðu
Hörður Ágústsson listmálari og Þorsteinn
Gunnarsson arkitekt voru frumkvöðlar á
þessu sviði hér á landi. Hörður hóf snemma að
fjalla um byggingarlist í ræðu og riti en lét
ekki þar við sitja. Hann sérhæfði sig í endur-
byggingum og hefur staðið að endurgerð
margra merkra bygginga á sínum ferli. Að öll-
um öðrum ólöstuðum má segja að Hörður hafi
verið sá frumkvöðull sem var ötulastur allra
við verndun og endurbyggingu gamalla húsa
hér á landi og ekki síður við að fjalla um mál-
efnið.
Segja má að með þeirri byltingu sem '68
kynslóðin olli hafi ungt fólk farið að endur-
skoða öll gildi mannlífsins og þar á meðal hús
og varðveislu þeirra. Þessi kynslóð myndaði
þánn jarðveg sern nýjar áhersiur og lífsgildi
uxu upp úr. Hún hafnaði forræði yfirvalda og
tók upp nýjar baráttuaðferðir. Afstöðuna til
húsverndar og gildi gamalla húsa tók þetta
unga fólk til endurskoðunar eins og önnur mál-
efni. Ýmsar raddir höfðu talað fyrir málstaðn-
um áður en fyrir daufum eyrum þangað til að
unga fólkið tók undir þær. Húsverndunarsinn-
ar, sem aðallega voru arkitektar, lögðu til
þekkinguna og skipulagninguna en unga kyn-
slóðin myndaði herinn, fjöldahreyfinguna sem
skort hafði áður.
Stjórnarráo á Bernhöftstorfunni
Teningnum var í raun kastað árið 1970 þeg-
ar stjórnvöld ákváðu að rífa svokallaða Bern-
höftstorfu í Reykjavík, þ.e. húsaröðina ofan
Lækjargötu á milli Bankastrætis og Amt-
mannsstíg og byggja þar Stjórnarráðshús.
Snörp orðaskipti urðu út af þeirri áætlun yfir-
valda í dagblöðum og sýndist sitt hverjum. Þá
var húsunum lýst sem „dönskum fúaspýtum"
og „hrútakofum" og hrópuð voru slagorð eins
og „rífið kofana". Baráttunni fyrir verndun
Torfunnnar óx þó ásmegin. Arkitektafélag ís-
lands, með Guðrúnu Jónsdóttur arkitekt, þá-
verandi formann félagsins, í fararbroddi, barð-
ist fyrir varðveislu húsanna og hafði síðan
frumkvæði að því að Torfusamtökin voru
stofnuð árið 1972.
Fyrstu greinina sem birtist í dagblöðunum
Bernhöftstorfunni til varnar skrifaði Sigurður
Örlygsson fyrir hönd áhugamanna um vernd-
un gamalla húsa. Þar segir hann m.a.: „Við
Bernhöftstorfan 1907. Myndln er tekin þegar styttan af Jónasi Hallgrímssynl var afhjúpuð.
Bakaríiðídag
státum okkur af handritunum sem við fáum
bráðum heim og fyllumst vandlætingu á bláfá-
tækum forfeðrum okkar sem notuðu þessa
dýrgripi í skóbætur ... En hvað munu afkom-
endur okkar hugsa um okkur sem í allsnægt-
um með allt okkar landrými dettur í hug að
eyðileggja einu heillegu húsaröðina sem til er í
Reykjavík frá síðustu öld og um leið eina þá
sögufrægustu til að hlamma þar niður einu
stjórnarráði.
Samkeppni um Torf una
Árið 1971 ákvað stjórn Arkitektafélags ís-
lands að efna til samkeppni um „hvernig glæða
megi þessi umdeildu hús nýju lífi og hvernig
megi tengja þau umhverfi sínu, miðbænum
gamla". Fyrstu verðlaun í samkeppninni hlutu
arkitektarnir Úlrik Stahr og Haukur Viktors-
son.
í júlí 1971 ritaði einn dómnefndarmanna,
Halldór Laxness, grein í Morgunblaðið til
stuðnings varðveislu Bernhöftstorfunnar og
vakti hún mikla athygli. Hann nefndi hana
„Brauð Reykjavíkur". Þar segir Nóbelsskáldið
m.a.: „Á Bernhöftstorfunni standa enn fáein
heldur lágreist hús. Ef ætti að brúka um þau
lýsingarorð dytti manni helst í hug að kalla
þau yfirlætislaus vinhlý og prúðmannleg og
mundu þær einkunnir ekki vera því fjarri að
Bernhöftstorfan 1971 (Mbl. 7. júlí 1971).
1 2    LESBÓK MORGUNBLAÐSINS - MENNING/USTIR 19. ÁGÚST 2000
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16