Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Sunnudagsblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Sunnudagsblašiš

						Þingéyrá
Svo segir í Jóns sögu helga
(eldri gerð) um uphaf kirkju og
baejar að Þingeyrum í Húnavatns-
sýslu: „Þá er inn heilagi Jóhannes
hafði skamma stund í sínum bysk-
upsstóli stýrt, lá hallæri mikit á
íólkinu, ísar miklir ok veðrátta
mjök köld, svá at jörð var ekki
1 gróðra at várþingi. Inn heil. Jó-
hannes fór til várþings, er var at
¦^ingeyrum, ok er hann kemur þar,
heitir hann á guð dróttin með
samþykki allra til árs ok hægðar
veðráttu at þar skyldi kirkju reisa
°k bæ upp gera ok allir sitt góz
m leggja, svá at hvártveggja væri
sæinilega uppgert, Síðan lagði
"ann af sér möttulinn ok markaði
sjálí'ur grundvöllinn yfir kirkjuna.
En síðan skiptist svá skjótt árferð
°k veðrátta, að á þeiri inni sömu
viku váru í brottu allir hafísar, er
Þetta hallæri stóð af, svá at hvergi
varð vart við."
Þannig var upphaf klausturs að
^ingeyrum með guðshjálp, þess
klausturs er hæst ber sögu lands-
ins sem mikið bókmenntasetur og
fræða.
Heilagur Jón Ögmundsson Hóla-
biskup 1106—21 lagði til kirkju
°g klausturs, tíundir sínar milli
Hrútafjarðarár og Vatnsdalsár.
Klaustrið sjálft var þó ekki stofnað
svo talið sé fyrr en 1133, 12 árum
eftir dauða Jóns helga. Var þar
sett munkaklaustur af reglu heil-
a§s Benedikts frá Nursíá, sem
stofnaði fyrsta Benediktsklaustrið
árið 529 á Monte Cassino á ítalíu,
Þaðan breiddust óðar út um all-
an hinn rómverska katólska heim
Benediktsregluklaustur.          Urðu
munkar í þeim klaustrum miklir
nvtsemdarmenn í útbreiðslu guðs-
trúar, lærdómi bókagerð, ritlist,
s°ng, húsagerð, lækningum, rækt-
Un jarðar og ýmissi veraldlegri
sýslan.Var kjörorð heil. Benedikts
-ora et labora", iðja og biöja, tekið
Þókstaflega í klaptrum hans.
Klœðnaður munka *í Benedikts-
klaustrum var svartur kufl.
Okkar fjarlæga land elds og
lsa  varð fyrir þeirri blessun  að
JÖNAS GUÐLAUGSSON er unguf maður, sem talsvert hefur
lagt sig eftir sagnfræði og íornum hlutum. Hann hefur tekið
saman greinafiokk fyrir Sunnudagsblaðið um klaustur á Is-
landi, og birtist fyrsta greinin í þeim flokki nú í þessu blaði.
f-hin fjallar um elzta klaustrið: Þingeyraklaustur.
eign'ast fyrsta og fremsta klaustur
að Þingeyrum miðsvæðis 1 breið-
um byggðum Húnaþings og þar
til vígður mikill ágætismaður Vil-
mundur talinn Þórólfsson, læri-
sveinn hins helga Jóns biskups úr
Hólaskóla. Faðir hans er talinn
Þórólfur Sigmundsson norðlenzk-
ur höf ðingi. Vilmundur stýrði
klaustrinu til dána'dægurs 1148.
Eftirmaður hans var Ásgrímur
Vestliðason ábóti á Þingeyrum
1148—1161, var hann fræðimaður
og höfðu klausturmunkar þeir sem
einhver fræði stunduðu ýmsan
sögufróðleik frá honum. I tíð Ás-
gríms brann bær á Þingeyrum
1157. Þorbjörn hét sá sem virðist
hafa verið ábóti á Þingeyrum á
árabilinu  1161—66.
Þá kemur merkur höfðlngl og
ættstór og verður ábctl á Þing-
eyrum 1166—69, það var Hreinn
Styrmissson síðar ábóti í Hítardal
1169—71,   sonur  Styrmis   Hreins-
sonaf af Gilsbekkingakyni og Guð-
-rúnar Snorr&dóttir Halldórssonar
Snorrasonar goða af Helgafelli
Þorgrímssonar. Hreinn var læri-
sveinn Jóns helga úr Hólask.óla.
Hreinri átti dætur tvær með Hall-
beru Hrafrisdóttir, Valdísi er átti
¦Magnús Þorláksson á Melum í
Melasveit og Þorbjörgu er fylgdi
Gizuri lögsögumarini' Halisyni í
Haukadal.
Verður þá fytir' okkur í ábótá-
föðín'ni á Þingeyrum Karl Jónsson
ábóti þaf 1169--81 og aftúr 1187
-1207, dáinh 1212 é.ð 13. Sagði
af sér ábótadæminu í fyrra sinn,
f ór til Noregs og dvaldi með Sverri
konungi og skrifaði sögu hans sem
frægt er orðið, merka sögu og Stíl-
fagra og áreioanlega um margt.
Karl lét af ábót: dæminu í annað
sinn og hcfuf viljað njéta næðis
við ritstörf það sem eftir var æv-
innar, en það krefst rarinsókna að
sjá  hvort  fleira  af  fornum bók-
mxw<v-. :.,:>sám
\1F

¦.'.-.'¦ -:-::*^>..:: .:-'¦
ALÞÝÐUBLAÐBD   —   SUNNUBAGSBLAÐ   Jg3
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 169
Blašsķša 169
Blašsķša 170
Blašsķša 170
Blašsķša 171
Blašsķša 171
Blašsķša 172
Blašsķša 172
Blašsķša 173
Blašsķša 173
Blašsķša 174
Blašsķša 174
Blašsķša 175
Blašsķša 175
Blašsķša 176
Blašsķša 176
Blašsķša 177
Blašsķša 177
Blašsķša 178
Blašsķša 178
Blašsķša 179
Blašsķša 179
Blašsķša 180
Blašsķša 180
Blašsķša 181
Blašsķša 181
Blašsķša 182
Blašsķša 182
Blašsķša 183
Blašsķša 183
Blašsķša 184
Blašsķša 184
Blašsķša 185
Blašsķša 185
Blašsķša 186
Blašsķša 186
Blašsķša 187
Blašsķša 187
Blašsķša 188
Blašsķša 188
Blašsķša 189
Blašsķša 189
Blašsķša 190
Blašsķša 190
Blašsķša 191
Blašsķša 191
Blašsķša 192
Blašsķša 192