Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Sunnudagsblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Sunnudagsblašiš

						MUNKAÞVERÁ
L
í
Annað klaustur, er stofnað var
í Hólabiskupsdæmi, var sett 1155
að Þverá efri í Eyjafirði, er síðar
Var kölluð Munkaþverá, gömlu
höfuðbóli Víga-Glúms, hins mikla
Kappa, og Einars Þveræings (bróð-
Ur Guðmundar ríka á Möðruvöll-
um). Fyrir klausturstofnuh 'h'afa
staðig Björn Hólabiskup Gilsson
¦•¦146—62 og Björn prestur bróðir
nans á Þverá og líklega Jón Sig-
mundsson á Svínafelli, sem átti
Þórnýju systur þeirra. Þeir bræð-
ur voru afkomendur Járnskeggja
•pinarsonar Þveræings og eigendur
jarðarinnar. ,Var þar sett munka-
^austur af Benediktsreglu, og ér
Setið um í Stokkhólmsbók, að
tyrsti ábóti þar hét Höskuldur* og
Var þar skamma hríð. Annar ábóti
Þess var kostulegur höfð-
'nSi, hver margar ástgjafir hafði
pegið af guði (eins og segir í Guð-
fttuidar sögu góða) og hét Niku-
og er af flestum talinn Berg-
sson. Var hann víðförull og fór
Us
Póri
^tt til Jórsala, og hefur hann verið
Vel kunnugur á ítalíu og í Kóma-
b°rg. Er til eftir hann merkilegt
** ..Landaleiðavisir og borgaskip-
an" (prentað í íslenzk alfræði),
skrifaj5 eftir     fyrirsögn  hans er
*ði var „vitur og víðfrægur,
^úinugur og margfróður, ráðvís
°6 réttorður" eins og segir í því
^i um Nikulás „fyrsta og fremsta
*verár munklífsábóta" (eins og
*!aiui er nefndur í Guðm. sögu).
^ikulás var og gott skáld, og er
"r hann Jónsdrápa um Jóhann-
** guðspjallamann og Kristsdrápa.
2m kom út 1154 og hefúr orðið
^óíi 1155 og, er það til dánardæg-
Urs 115». Nikulás var við vígslu'
*mar miklxi dómkirkju í Skálholti
^tusmessu 15. júní 1158 með þeim
*«3ngi   Þorsteinssyni   biskupi   í
*Álítið er nú að það sé ritvilla
1      *s Höskuldur hafi verið fyrsti á-
fgj  a   Þverá  samkvæmt  Stokk-
"**•   *dl»sbók    (sbr.    íslendingasögu
J°ns Jóbannessonar Ií.
Skálholti og Birni biskupi á Hól-
um; hafði Nikulás þar formæli
(þ.e. prédikaði) .Ekki hefur það
verið Þverárklaustri lítill fengur
að fá slíkan heimsborgara, skáld
og fræðimann sem ábóta sinn.
Menn minnast hans fyrir fyrstu
lanöáfræðina á íslenzku. Eftirmað
ur Nikulásar var Björn Gilsson
prestur, bi-óðir Björns Hólabisk-
ups, vígffur 1162 dánarár bróður
síns, er gaf hundruð hundraða af
staðnum á Hólum til Munkabver-
ár. Hann (Björn biskup) trúði það
mest styrkingu kristninnar að
efla munkalíf.
Björn ábóti andaðist 1181 og var
19 ar ábóti og mótaði siðu munka
og klausturmanna. Verður þú ábóti
á Þverá Hallur Hrafnsson ábóti
1184—90, áður prestur á Grenjað-
arstöðum, sonur hjónanna Hrafns
lögsögumanns Úlfhéðinssonar lög-
sögumanns Gunnarssonar, og var
hann kominn af miklum laga-
mannaættum. Sonur hans var Eyj-
ólfur prestur á Grenjaðarstöðum,
síðar ábóti í Saurbæjarklaustri í
Eyjafirði 1206—12. Þeir feðgar
Hallur og Eyjólfur hafa verið
miklir höðingjar og klausturmenn.
í Þverárklaustri var um þetta leyti
munkur Ormur eldri, sonur Jóns
Sigmundssonar og systursonar
Björns ábóta Gilssonar (d. 1191).
og í tíð Halls ábóta réðist munkur
til Þverár fyrrum nágranni hans
Guðmundur Eyjólfsson, áður
bóndi á Helgastö'Sum í Reýkjadal.
Efíirmaður Halls var Einar Njáls-
son ábóti 1190—6. Talið er að dótt-
ur hans Jórunni hafi átt Styrmir
hinn fróði Kársson síðar príor í
Viðey. Þá verður Ormur Skeggja-
son ábóti á Þverá 1196—1222; var
haiin af Svínfellinga- og Skógverja-
' ætt, frændi B.jörns ábóta Gilsson-
ar. í tíð Orms kemur Sigurður
frændi hans Ormsson nokkuð við
sögu Þverárstaðar. í Sturlungu er
ritað: að.hann reisti staðinn, er
mjög var af sér komin af húsun.
Ormur faðir Sigurðar var systur-
son Björn biskups, er staðinn setti
á Þverá og Björns ábóta; andaðist
Ormur munkur þar. Hafði Sigurð-
ALÞÝÐUBLAÐIÐ — SUNNUDAGSBLAÐ £31
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 217
Blašsķša 217
Blašsķša 218
Blašsķša 218
Blašsķša 219
Blašsķša 219
Blašsķša 220
Blašsķša 220
Blašsķša 221
Blašsķša 221
Blašsķša 222
Blašsķša 222
Blašsķša 223
Blašsķša 223
Blašsķša 224
Blašsķša 224
Blašsķša 225
Blašsķša 225
Blašsķša 226
Blašsķša 226
Blašsķša 227
Blašsķša 227
Blašsķša 228
Blašsķša 228
Blašsķša 229
Blašsķša 229
Blašsķša 230
Blašsķša 230
Blašsķša 231
Blašsķša 231
Blašsķša 232
Blašsķša 232
Blašsķša 233
Blašsķša 233
Blašsķša 234
Blašsķša 234
Blašsķša 235
Blašsķša 235
Blašsķša 236
Blašsķša 236
Blašsķša 237
Blašsķša 237
Blašsķša 238
Blašsķša 238
Blašsķša 239
Blašsķša 239
Blašsķša 240
Blašsķša 240