Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Fréttablašiš

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Fréttablašiš

						16  4. júlí 2007  MIÐVIKUDAGUR
greinar@frettabladid.is
frá degi til dags
ÚtgáfUfÉlag: 365 
ritstJÓrar: Jón Kaldal og Þorsteinn Pálsson aÐstOÐarritstJÓri: Steinunn Stefánsdóttir frÉttastJÓrar: Arndís 
Þorgeirsdóttir, Björgvin Guðmundsson og Sigríður Björg Tómasdóttir fUlltrÚi ritstJÓra: Páll Baldvin Baldvinsson. 
Fréttablaðið kemur út í 103.000 eintökum og er dreift ókeypis á heimili á höfuðborgarsvæðinu, Akureyri og þéttbýlissvæðum 
á suðvesturhorninu. Einnig er hægt að fá blaðið í völdum verslunum á landsbyggðinni. Fréttablaðið áskilur sér rétt til að 
birta allt efni blaðsins í stafrænu formi og í gagnabönkum án endurgjalds. issn 1670-3871
S
ú var tíð að það var talið ýmsum stjórnmálamönnum til 
vegsauka og virðingar að gefa sérfræðingum fyrir sunn-
an langt nef. Sérstaklega gaf þetta góða raun þegar fiski-
fræðingar áttu í hlut. Af yfirlýsingum sjávarútvegsráð-
herra verður ekki ráðið að hann ætli að láta ímyndar-
vanda af þessu tagi rugla sig í ríminu við ákvörðun heildarafla 
enda þunnur þrettándi í nútímapólitík.
Undirbúningur væntanlegrar ákvörðunar hefur verið vandaður. 
Nægur tími hefur verið gefinn til almennrar umræðu. Ólík sjónar-
mið hafa fengið bæði tíma og rúm til að kallast á. Hinu verður ekki 
breytt að mikill niðurskurður í þorskveiði er þungt efnahagslegt 
áfall. Það snertir fyrirtæki, byggðarlög og einstaklinga. 
Við slíkar aðstæður er ekki einfalt mál fyrir hagsmunasamtök 
að taka ábyrga afstöðu. Sem endranær sýnir Sjómannasambandið 
þann styrk. Forystumenn þess eiga lof skilið fyrir vikið. Því dap-
urlegra er að sjá LÍÚ bogna eftir hartnær fjögurra áratuga stað-
festu og ábyrgð í þessum efnum.  
Um langan tíma hefur verið ljóst að sjávarútvegur getur ekki 
mætt þörf fólks á landsbyggðinni fyrir fjölgun starfa. Sjávarút-
vegur rétt eins og aðrar framleiðslugreinar bætir framleiðni með 
meiri tæknivæðingu og færra fólki. Þessi þróun verður enn hrað-
ari á komandi árum eigi greinin ekki að staðna.
Að óbreyttum heildarafla blasti þar af leiðandi við að færra fólk 
en áður þyrfti til að leysa sömu störf af hendi. Þetta er eina leið-
in fyrir sjávarútveginn til þess að standast samkeppni. Því frem-
ur verður þessi staðreynd ljós þegar við blasir að skera þarf niður 
þorksveiðiheimildir svo um munar. 
Viðgangur sjávarbyggða mun í framtíðinni velta á því að sjávar-
útvegurinn geti keppt um menntað vinnuafl í tæknivæddri fram-
leiðslu og að samhliða verði plægður jarðvegur fyrir ný atvinnu-
tækifæri á öðrum sviðum. Ef langtíma hugsun býr að baki mót-
vægisaðgerðum ríkisstjórnarinnar á ekki að líta á þær eingöngu 
sem tímabundnar varnaraðgerðir. Þær ættu líka að fela í sér nýja 
sókn á öðrum sviðum. 
Margir tala um nauðsyn þess að breyta fiskveiðistjórnarkerf-
inu þannig að halda megi mynstri veiða og vinnslu sem mest 
óbreyttu og tryggja með því atvinnu og búsetu. Hætt er við að slík 
tilraun myndi stöðva þróun og einfaldlega breyta sjávarútvegin-
um í einhvers konar Árbæjarsafn liðinnar tíðar. Fátæklegastar að 
skynsemi og rökréttri hugsun eru þó tillögur um að leysa vanda 
veikustu byggðanna með því að hækka skatta á helstu fyrirtæki 
þeirra.
Fiskveiðistjórnarkerfið hefur verið umdeilt. Ástæðan er fyrst 
og fremst sú að framleiðniaukningin hefur eðlilega fækkað störf-
um og veikt einstakar byggðir. Þeirri þróun verður ekki snúið við 
með breyttu fiskveiðistjórnunarkerfi eigi atvinnugreinin að hafa 
áframhaldandi svigrúm til að bæta framleiðnina og styrkja sam-
keppnisstöðu sína. Þess vegna eru þeir að blekkja sem halda því 
fram að vanda veikra sjávarbyggða megi leysa með breyttu kerfi; 
jafnvel þó að snoturt hjartalag búi að baki.
Í þessu ljósi er mikilvægt að mótvægisaðgerðir ríkisstjórnar-
innar verði almennar og miði í stærstu dráttum að því að skapa 
umhverfi þar sem nýjar atvinnugreinar geta sprottið upp. Þróun 
er ekki alltaf sársaukalaus en hún er vænlegri kostur en stöðnun.
Landsbyggð á tímamótum.
Þróun eða stöðnun
ÞOrsteinn PálssOn skrifar
N
ú á tímum hnattvæðingar 
stýra margar og mótsagna-
kenndar tilhneigingar framvindu 
mála. Sem betur fer birtist okkur 
vaxandi umhverfisvitund í ýmsum 
myndum en um leið er miskunn-
arlaus gróðahyggja drifkraftur í 
hinu alþjóðlega viðskiptalífi, eins 
konar hnattvæddur græðgiskap-
ítalismi. Svipaða sögu má segja 
af baráttunni fyrir jafnrétti kynj-
anna. Í orði kveðnu viðurkenna 
allar hugsandi manneskjur mik-
ilvægi þess að tryggja jafnrétti, 
ekki aðeins í orði heldur í reynd, 
enginn rís upp og segist andvíg-
ur slíku. Því mætti halda að kven-
frelsi og jafnrétti kynjanna væri 
á næsta leiti en svo er því miður 
ekki. Flestir viðurkenna að kyn-
bundinn aðstöðu- og launamun-
ur er óverjandi hneisa og ekkert 
annað en brot á mannréttindum og 
skerðing á frelsi kvenna. Hversu 
djúpt sannfæringin ristir hjá 
hverjum og einum, hvað menn eru 
tilbúnir til að gera þegar á reynir 
til að bæta ástandið, er önnur saga.
Þingað um málið í evrópuráðinu
Enn vandast málin þegar út í önnur 
og óbeinni birtingarform karla- eða 
feðraveldisins kemur. Eitt slíkt var 
á dagskrá fundar jafnréttisnefndar 
þingmannasamkomu Evrópuráðs-
ins og á þinginu sjálfu sem undir-
ritaður sótti í síðustu viku, þ.e.a.s. 
hvernig kvenlíkaminn eða kven-
ímyndin er notuð í auglýsingum.
Margir, og þar á meðal sumir 
ræðumanna á Evrópuþinginu, 
ypptu öxlum og töldu málið létt-
vægt, jafnvel að það ætti ekki 
heima undir hatti umræðna um 
jafnréttisbaráttu kynjanna. Aðrir, 
og þar á meðal undirritaður, urðu 
til að benda á að óviðeigandi og 
jafnvel auðmýkjandi notkun kven-
líkamans er einmitt birtingarform 
niðurlægjandi viðhorfa í karllægu 
samfélagi. Dæmi um slíkt eru ótal-
mörg, nægir að nefna auglýsingar, 
þar sem fáklæddar konur og ungar 
stúlkur eru notaðar sem hlutir til 
að fanga athygli þeirra sem ætlun-
in er að selja bifreiðar eða veiðiút-
búnað. 
er vilji til breytinga?
Rétt eins og umræður um um-
hverfislega ábyrgð fyrirtækja, við-
skiptalífsins og samfélagsins alls 
þurfa að ná dýpra en til yfirborðs-
ins, þá verður siðferðileg og fé-
lagsleg ábyrgð og virðing fyrir 
frelsi og réttindum kvenna að rista 
dýpra en nú er. Mikilvægt er að 
stefna og viðhorf ríkisstjórna, við-
skiptalífsins og samfélagsins taki 
til hvers kyns brota gegn jafnrétti 
kynjanna, beinna sem óbeinna.
Til að ná fram kvenfrelsi og þar 
með jafnrétti kynjanna þarf fyrst 
og fremst hugarfarsbreytingu, 
þótt einnig sé nauðsynlegt að beita 
jafnréttislögum, ákvæðum um 
auglýsingar í samkeppnislögum, 
siðareglum og öðrum þeim tækjum 
sem til er að dreifa í þessum anga 
jafnréttisbaráttunnar.
Það er áhyggjuefni hversu litlu 
áralöng barátta fyrir jafnrétti 
kynjanna á Vesturlöndum hefur 
skilað. Þrátt fyrir lagasetningu, 
rannsóknir og aukna meðvitund 
lætur hugarfarsbreytingin á sér 
standa. Það vekur upp spurning-
una um viljann: er það í raun vilji 
samfélagsins að konur nái jöfn-
um rétti á við karla? Ef við viljum 
það í raun er nauðsynlegt að skoða 
allt samfélagið: sjálfstæði kvenna 
og velferð, stöðu þeirra í atvinnu-
lífinu, kjaramálin, stöðu þeirra á 
heimilunum, kynbundið ofbeldi, 
og valdahlutföllin. Þá eru ótaldar 
staðalímyndirnar, sem eru birting-
armynd hinna raunverulegu við-
horfa sem karlasamfélagið fóstrar 
og viðheldur.
Vöknum til vitundar
Hvernig kynin eru sýnd í fjölmiðl-
um skiptir miklu máli fyrir viðhorf 
okkar gagnvart hlutverkum kynj-
anna og stöðu þeirra í þjóðfélag-
inu. Ef konur eru ævinlega sýnd-
ar sem hlutir og skrautmunir hlýt-
ur það að síast inn í vitund okkar. 
Að sama skapi eru karlar oftar en 
ekki sýndir sem gerendur er hafi 
vald yfir eigin lífi og jafnvel ann-
arra. Rannsóknir hafa leitt í ljós 
að þessar klisjukenndu birtinga-
myndir hafa áhrif á launamun-
inn, ofbeldið og kynbundin völd, 
þess vegna ætti okkur ekki að vera 
neitt að vanbúnaði að takast af al-
vöru á við að uppræta innrætingu 
af þessu tagi.
Sem betur fer eru skaðleg áhrif 
staðalmynda kynjanna orðin hluti 
af pólitískri umræðu og það mun 
sennilega fara vaxandi næstu ár ef 
það er raunverulegur vilji okkar að 
breyta stöðu kvenna í samfélaginu. 
Stjórnmálaflokkarnir hafa mjög 
mikilvægu hlutverki að gegna í 
þessari baráttu og nauðsynlegt að 
þeir tengist þeim frjálsu félaga-
samtökum sem unnið hafa mikil-
vægt starf í þágu kvenfrelsis og 
jafnréttismála. Nauðsynlegt er að 
vekja áhuga sem flestra og virkja 
félags- og menningarlíf, fjölmiðla, 
menntakerfi og vinnumarkaðinn 
allan. Það er sameiginlegt verkefni 
okkar allra að afnema þau karl-
lægu viðhorf sem viðhalda forrétt-
indum karla í samfélaginu. Í því 
augnamiði ber að færa aukin áhrif 
og völd til kvenna, sem mun á end-
anum skila sér í réttlátara samfé-
lagi fyrir alla, konur og karla. 
Formaður Vinstrihreyfingarinnar 
? græns framboðs.
Konur í auglýsingum
sporlatir ráðherrar
Þingflokkur Samfylkingarinnar hitt-
ist í húsakynnum Alþingis að Aust-
urstræti 2 í gær og fór yfir alvarlega 
stöðu í byggðarmálum. Össur Skarp-
héðinsson iðnaðarráðherra, sem ein-
mitt fer með byggðamál, var fjarver-
andi. Að fundi loknum stigu hinir 
ráð- herrarnir fimm upp í jafn 
marga ráðherrabíla og 
óku í veðurblíðunni hina 
löngu leið frá Austur-
stræti að stjórnar-
ráðinu við Lækj-
argötu. Hvað 
ætli þurfi að 
gróðursetja 
mörg tré til 
að kolefnis-
jafna það? 
kaffi kjartan
Eins og heyra má í útvarpsauglýs-
ingum er búið að þurrka af borð-
um Franska kaffihússins á Rauða-
sandi eftir vetrardvala. Kaffihús-
ið er notalegt og heimilislegt en 
lætur ekki mikið yfir sér og er að-
eins opið nokkrar vikur á ári. Eigend-
ur eru hjónin Kjartan Gunnars-
son, fyrrverandi framkvæmda-
stjóri Sjálfstæðisflokksins, 
og Sigríður Snæv-
arr sendiherra, 
en þau leggja 
upp með 
að á Rauða-
sandi sé frekar 
fámennt og góð-
mennt en raka að 
sér aur.
lúxusblogg
Helgi Vilhjálmsson, jafnan kennd-
ur við Góu, birti heilsíðuauglýsingu í 
Mogga í gær, þar sem hann hvetur Jó-
hönnu Sigurðardóttur félagsmálaráð-
herra til að verja einu prósenti af inn-
komu lífeyrissjóðanna í húsabygging-
ar fyrir aldraða. Kannski reyndist Dr. 
Gunni sannspár í Bakþönkum 
sínum um ?lúxusblogg? auð-
manna, það er að eftir víðfræg-
ar auglýsingar Jóhannes-
ar í Bónus fyrir kosning-
ar, teldust þeir aðeins 
menn með mönn-
um sem hafa efni á 
að reifa sjónarmið sín 
með þessum hætti.  
bergsteinn@frettabladid.is
steingrímUr J. sigfÚssOn
í dag |Jafnréttismál
Einkavæðing fyrir hvern?
UmræÐan
Hitaveita Suðurnesja
G
eysir Green Energy hafa eignast tæp 
44 prósent í Hitaveitu Suðurnesja með 
kaupum á hlut ríkisins og sveitarfélaganna 
Vestmannaeyja, Grindavíkur, Sandgerðis, 
Garðs, Árborgar og Kópavogs.  Reykjanes-
bær og Hafnarfjörður hafa enn ekki selt og 
óvíst hverjar fyrirætlanir þessara sveitar-
félaga eru.
Ásgeir Margeirsson, framkvæmdastjóri 
Geysis Green Energy sagði í viðtali við RÚV að 
kaup fyrirtækisins væru ekki einkavæðing held-
ur markaðsvæðing og virk samkeppni ætti að skila 
lægra verði til neytenda. 
En hver er reynslan af bylgju markaðsvæðing-
ar á undanförnum árum? Ríkisbankarnir voru seld-
ir og hefur útibúum fækkað auk þess sem þjón-
ustugjöld og vextir hafa hækkað. Síminn var seld-
ur og ein af fyrstu ákvörðunum nýrra eigenda var 
m.a. að stórminnka þjónustuna úti á landi auk þess 
sem íbúar á landsbyggðinni borga meira fyrir verri 
þjónustu.  
Á Íslandi er engin samkeppni á orkumarkaði 
og hafa ný lög ekki breytt neinu þar um. Sú virð-
ist einnig vera raunin í nágrannalöndum 
okkar, þar sem töluvert fleiri búa. Nýleg 
skýrsla í Svíþjóð sýnir svart á hvítu að 
markaðsvæðing orkufyrirtækja hefur 
ekki skilað neytendum neinu. Þvert á móti 
eru það orkufyrirtækin sem enn eru í op-
inberri eigu sem bjóða lægsta verðið, að 
jafnaði 24 prósentum lægra. Um leið skila 
þau mjög ásættanlegum hagnaði til eig-
enda sinna, sem eru íbúar viðkomandi 
sveitarfélaga.
Geysir Green Energy er búið að leggja 
22,5 milljarða í kaup á Hitaveitu Suður-
nesja og einhvern veginn þurfa þeir að ná inn þeim 
peningum. Líkurnar á samkeppni frá öðrum lönd-
um, s.s. með flutningi rafmagns frá Evrópu um sæ-
streng eru engar. Því má ætla að viðskiptavinir 
Hitaveitu Suðurnesja, íbúar sveitarfélaganna sem 
seldu, eigi eftir að borga þann brúsa með einum eða 
öðrum hætti áður en yfir lýkur.
Einkavæðing eða markaðsvæðing mun því enn á 
ný sanna gildi sitt fyrir fjármagnseigendur.
Við, neytendur sitjum hins vegar eftir með sárt 
ennið.
Höfundur er varaþingmaður Framsóknarflokksins í 
Suðurkjördæmi. 
eyglÓ  
harÐardÓttir

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40