Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Fréttablašiš

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 . . .
PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Fréttablašiš

						HAUS
MARKAÐURINN
7ÞRIÐJUDAGUR  30. DESEMBER 2008
VIÐ ÁRAMÓT
sjávarborðinu, lítur út fyrir að 
Ísland muni standa af sér nú-
verandi ókyrrð,? sagði Roberts 
Vanes í grein um íslenska banka-
erfið í Acquisitions Monthly.
Nokkrum dögum síðar sigldu 
bankarnir inn í ísbreiðu.
?Við leggjum áherslu á að fjár-
málakerfið í landinu geti starfað 
óhindrað áfram eins og verið 
hefur,? sagði Geir H. Haarde, 
þegar ríkið tók yfir 75 prósenta 
hlut í Glitni í lok september. Þá 
höfðu mikil fundahöld verið í 
Seðlabankanum helgina á undan. 
Glitnismenn höfðu leitað í Seðla-
bankann eftir þrautarvaraláni.
?Þessi atburðarás kemur mér 
verulega á óvart og er maður þó 
orðinn ýmsu vanur úr þessari 
átt,? sagði Jón Ásgeir. Ákvörð-
un Seðlabankans um þjóðnýt-
ingu Glitnis væri óskiljanleg 
og óhugnaleg. Davíð Oddsson 
sagði að Glitnir hefði farið í þrot 
innan skamms hefði þetta ekki 
verið gert. Markaðurinn upp-
lýsti að hagfræðisvið Seðlabank-
ans hefði ekki verið haft með 
í ráðum til að meta afleiðing-
ar þessa.
Stoðir, stærsti eigandi Glitn-
is, fór í greiðslustöðvun. Hrun-
ið var hafið.
OKTÓBER
Lánshæfismat bankanna lækk-
aði í kjölfar Glitnismálsins. 
Davíð Oddsson mætti á ríkis-
stjórnarfund og vildi þjóðstjórn. 
Kaupþingsmenn komu til kvöld-
fundar í stjórnarráði.
?Krónan er orðin eins og 
geislavirkur úrgangur sem allir 
forðast að koma nálægt,? sagði 
Þórólfur Matthíasson, prófess-
or við Háskóla Íslands. Geng-
isvísitalan fór yfir 200 stig. Er-
lendir bankar hættu viðskiptum 
með krónu.
?Ég fullyrði hér að ríkisstjórn 
mín mun hvergi slá af í þeirri 
stefnu sinni að tryggja með 
öllum tiltækum ráðum stöðug-
leika fjármálakerfisins og færa 
þær fórnir sem nauðsynlegar 
kunna að verða,? sagði Geir H. 
Haarde, í stefnuræðu á Alþingi.
?Ég bendi á að hann er einn ör-
fárra í Evrópu sem enn er starf-
andi án þess að hafa notið sér-
stakrar aðstoðar seðlabanka,? 
segir Ásgeir Friðgeirsson, tals-
maður Landsbankans, í byrjun 
október. Síðar kom fram að þá 
þegar hefði bankinn leitað eftir 
þrautarvaraláni.
?Ég er sannfærður um að 
okkur takist að halda okkar hlut 
og laga okkur að breyttum að-
stæðum,? sagði Sigurður Ein-
arsson, stjórnarformaður Kaup-
þings.
Daginn eftir kom forsætisráð-
herra óvænt fram í sjónvarpi. 
?Sú hætta er raunveruleg, góðir 
landsmenn, að íslenska þjóðar-
búið myndi, ef allt færi á versta 
veg, sogast með bönkunum inn 
í brimrótið og afleiðingin yrði 
þjóðargjaldþrot. Engin ábyrg 
ríkisstjórn teflir framtíð þjóð-
ar sinnar í slíka tvísýnu, jafnvel 
þótt sjálft bankakerfi þjóðarinn-
ar sé í uppnámi. Til slíks höfum 
við, ráðamenn þjóðarinnar, ekki 
leyfi. Íslenska þjóðin og fram-
tíð hennar gengur framar öllum 
öðrum hagsmunum.? Um kvöld-
ið samþykkti Alþingi neyðarlög-
in. Fjármálaeftirlitið varð valda-
mesta stofnun landsins. Gengi 
krónunnar hrundi.
?Það gera sér allir grein fyrir 
því að mikil verðmæti hafa farið 
forgörðum síðustu sólarhringa, 
en ég vona að skilanefndin reyni 
að varðveita þau verðmæti sem 
eftir eru,? sagði Þorsteinn Már 
Baldvinsson, fráfarandi stjórn-
arformaður Glitnis, eftir að 
skilanefnd tók yfir stjórn bank-
ans.
Skömmu síðar tók skilanefnd 
við Landsbankanum.
Davíð Oddsson kom í Kast-
ljós. ?Við ætlum ekki að borga 
erlendar skuldir óreiðumanna,? 
sagði hann. 
Bretar settu hryðjuverkalög 
á Landsbankann. Kaupþing féll. 
Atburðarás ?sem enginn sá fyrir 
eða gat haft stjórn á,? sagði Sig-
urður Einarsson.
Gengið var fest í rúman dag. 
Gjaldeyrir var skammtaður. 
Norrænar lánalínur voru virkj-
aðar. ?Ég segi nú bara þó fyrr 
hefði verið. Þetta á að tryggja 
viðskipti með nauðsynlega hluti 
eins og lyf, olíu og, ef því er að 
skipta, matvæli.? sagði Össur 
Skarphéðinsson, iðnaðarráð-
herra.
Nýir bankar voru stofnaðir.
Eignir peningamarkaðssjóða 
bankanna stórminnkuðu. Helm-
ingur varð eftir. Öllu meira en 
langt í frá allt var greitt síðar.
Seðlabankinn lækkaði óvænt 
stýrivexti um þrjú og hálft pró-
sentustig 15. október. Þeir voru 
síðan hækkaðir í 18 prósent. Þá 
þótti ljóst að Ísland færi að efna-
hagsáætlun Alþjóðagjaldeyris-
sjóðsins. Tilkynnt var 24. ok-
bóber að leitað yrði til sjóðs-
ins. Skilyrði efnahagsaðstoðar 
fengust ekki birt. Margir gagn-
rýndu að farið væri til sjóðs-
ins, Vinstri-græn þar fremst í 
flokki, en aðrir sögðu enga aðra 
leið í stöðunni. Willem H. Buiter, 
breskur hagfræðingur, greindi 
frá því að hann hefði lagt þetta 
til við stjórnvöld þegar á vor-
mánuðum.
Fréttablaðið upplýsti að Seðla-
bankinn kynni að tapa hundr-
uðum milljarða í endurhverf-
um viðskiptum við fallna banka. 
Smærri bankar eru enn á fresti 
til að færa Seðlabankanum veð. 
Sumir sögðu Seðlabankann vera 
tæknilega gjaldþrota.
?Ég vil ekki fegra myndina. 
Exista er í erfiðri stöðu,? sagði 
Lýður Guðmundsson, stjórn-
arformaður í lok mánaðarins. 
Ákveðið var að taka félagið af 
markaði.
NÓVEMBER
Blásið var til rannsóknar á 
bankahruninu. Valtýr Sigurðs-
son, ríkissaksóknari, og forveri 
hans Bogi Nilson voru fengnir 
til verksins, en sögðu sig frá því 
vegna fjölskyldutengsla.
?Reynist það rétt að stjórn 
Kaupþings hafi afskrifað skuld-
ir starfsmanna vegna hluta-
bréfakaupa í bankanum munu 
stjórnvöld sækja það fast 
að samningum þar að lútandi 
verði rift,? sagði Björgvin G. 
Sigurðsson viðskiptaráðherra. 
?Þarna er ekki gætt jafnræð-
is heldur er greinileg mismun-
un í gangi. Almenni hluthafinn, 
sem kannski hefur tapað ævi-
sparnaðinum eða er með lán á 
bakinu fyrir hlutabréfakaupun-
um, þarf að standa sína pligt,? 
sagði Pétur H. Blöndal, formað-
ur efnahags- og skattanefndar 
Alþingis. Skattayfirvöld rann-
saka málið. Skúli Eggert Þórð-
arson, ríkisskattstjóri, segir að 
hafi skuldir verið gefnar eftir, 
teljist þær til tekna.
Enda þótt sótt hafi verið um 
aðstoð Alþjóðagjaldeyrissjóðs-
ins, stóð allt fast í þeim hefn-
um. ?Enn sem komið er, hefur 
ekkert formlegt erindi borist 
stjórn sjóðsins,? sagði Thomas 
Moser, fulltrúi Sviss í stjórn Al-
þjóðagjaldeyrissjóðsins. Geir H. 
Haarde hafði skömmu áður sagt 
að ekki hefði verið lokið við við-
bótarfjármögnun. Það mál stóð 
fast vegna Icesave deilunnar. 
Þar stóðu Evrópuríki saman um 
að veita ekki lán nema málið 
yrði til lykta leitt. Hermt var að 
forseti Íslands hefði skammað 
Breta, Svía og Dani á fundi með 
erlendum sendiherrum. Stjórn-
málaflokkar á Alþingi tilnefndu 
sitt fólk í ný bankaráð.
?Málefni Stíms ehf. hafa verið 
til skoðunar hjá Fjármálaeftirlit-
inu, þar með talið lánveitingar,? 
segir Íris Björk Hreinsdóttir, 
upplýsingafulltrúi Fjármálaeft-
irlitsins. Félagið var talið dæmi 
um hvernig fjármálafyrirtæki 
hefðu reynt að halda uppi hluta-
bréfaverði með leppfélögum.
Alþingi setti lög um gjaldeyr-
ishöft, bann við fjármagnsflutn-
ingum og skilaskyldu á erlendum 
gjaldeyri. Þetta var gert að boði 
Alþjóðagjaldeyrissjóðsins til að 
verja krónuna falli við flot.
DESEMBER
Fyrsta fréttin í jólamánuðinum 
var um lægsta gengi krónunnar 
frá upphafi. Gengisvísitalan fór 
yfir 250 stig. Gengið hækkaði 
síðan við flotið. Því var lýst svo 
að krónan væri bæði með ?kút 
og kork?. Lilja Mósesdóttir hag-
fræðingur, taldi að skilaskylda 
á gjaldeyri skýrði tímabundna 
hækkun. Gengisvísitalan lækk-
aði ört og fór í 190 stig en undir 
lok ársins var hún komin aftur í 
yfir 220. 
Fjárlög voru samþykkt. Hall-
inn er yfir 150 milljarðar en auk 
þess verður mikill niðurskurð-
ur og skattprósentan hækkuð 
um 1,25 prósent. Þau munu vera 
í samræmi við skilyrði Alþjóða-
gjaldeyrissjóðsins. Tilkynnt var 
að sjóðurinn setti Íslendingum 
tilsjónarmann með aðsetur hér 
á landi.
Davíð Oddsson sagði í viðtali 
við danskt blað að hann myndi 
snúa aftur í stjórnmálin, yrði 
honum ýtt út úr seðlabankan-
um.
Jón Ásgeir Jóhannesson 
og fleiri honum tengdir voru 
ákærðir fyrir skattsvik. Hagar 
voru sektaðir um yfir 300 millj-
ónir króna fyrir samkeppnis-
lagabrot.
?Mér finnst þetta mikil gjaf-
mildi,? sagði Vilhjálmur Bjarna-
son, framkvæmdastjóri Sam-
taka fjárfesta, um að eigendur 
Milestone fái áfram hlut í fyrir-
tækinu, eftir uppgjör, enda þótt 
skuldirnar séu helmingi meiri 
en eignir.
ALÞJÓÐAGJALDEYRISSJÓÐURINN TEKUR VIÐ Poul Thomsen, 
fulltrúi Alþjóðagjaldeyrissjóðsins gagnvart Íslandi, útlistar efnahags-
aðstoð sjóðsins á blaðamannafundi.  MARKAÐURINN/ANTON
MILLI STEINS OG SLEGGJU Lárus Welding gengur í sal milli 
Ingimundar Friðrikssonar og Davíðs Oddssonar. Á þessum 
fundi var tilkynnt um yfirtöku ríkisins á Glitni.  MARKAÐURINN/GVA
DAVÍÐ FÆR KRISTALSKÚLU Davíð Oddsson seðlabankastjóri 
upplýsti í nóvember að hann hefði þegar í febrúar fengið bend-
ingar um að bankarnir myndu ekki getað fjármagnað sig. Hann 
varð sextugur í janúar og fékk þá gefins kristalskúlu.
 MARKAÐURINN/EYÞÓR ÁRNASON
KAUPÞINGSMENN Á KVÖLDFUNDI Hreiðar Már og 
Sigurður Einarsson ræddu við forsætisráðherra seint um kvöld 
skömmu fyrir fall Kaupþings.  MARKAÐURINN/STEFÁN
Björgólfur Thor Björgólfs-
son er ennþá ríkasti Íslend-
ingurinn. Eignir hans eru 
metnar á 230 milljarða. Aðrir 
standa ekki eins vel að vígi. 
Sem dæmi voru eignir Ág-
ústs og Lýðs Guðmundssona 
metnar á 80 milljarða hvors 
um sig fyrir ári síðan. Nú eru 
eignir hvors þeirra metnar á 
19 milljarða. Það er einung-
is fjórðungur af því sem þeir 
áttu þegar úrvalsvísitalan stóð 
sem hæst.
Markaðurinn, viðskipta-
blað Fréttablaðsins, birt-
ir í dag lista yfir fimmtán 
ríkustu Íslendingana. Mikl-
ar breytingar hafa orðið í 
hópi þeirra sem komast á 
listann. Menn eins og Hann-
es Smárason, sem átti eign-
ir upp á 42,5 milljarða króna 
fyrir ári, komast ekki á lista. 
Hið sama á við um Magn-
ús Kristinsson. Hans eignir 
voru metnar á um 40 millj-
arða króna.
Björgólfur ríkastur í júlí
RÍKASTUR UM MITT ÁRIÐ Björgólfur Thor Björgólfsson gengur af fundi forsæt-
isráðherra á köldu haustkvöldi skömmu fyrir þjóðnýtingu Landsbankans. Í kjölfarið 
fór Samson eignarhaldsfélag í þrot. MARKAÐURINN/DANÍEL RÚNARSSON
?Við höfum fengið nokkrar fyr-
irspurnir um fjárhagsstöðu 
sjóðsins, einkum frá erlend-
um blaðamönnum,? sagði Jónas 
Þórðarson, framkvæmdastjóri 
Tryggingasjóðs innstæðueig-
enda. Þessi frétt sem birtist 
snemma á árinu vakti ekki mikla 
athygli en var ef til vill fyrir-
boði um það sem koma skyldi. 
Þá var fólk byrjað að taka pen-
inga út af Edge og Icesave. 
Sigurjón Árnason, bankastjóri 
Landsbankans, staðfesti að svo 
væri, en bætti við að aðrir legðu 
inn í staðinn. ?Viðskiptavinum 
hefur fjölgað mikið, en hver 
og einn leggur inn lægri fjár-
hæð.? Síðar í mánuðinum var 
tilkynnt um að Icesave-reikn-
ingar yrðu opnaðir víðar en í 
Bretlandi. ?Samkvæmt heim-
ildum Markaðarins nema heild-
arinnlán á þessum reikningum 
nú um 800 milljörðum króna, 
sem kemur sér vel fyrir bank-
ana nú þegar fátt er um fína 
drætti á alþjóðlegum fjármögn-
unarmörkuðum.?
Telegraph sagði íslenska banka 
standa á brauðfótum og Sunday 
Times varaði landa sína við því 
í febrúar  að leggja hærri upp-
hæðir inn á íslenska innláns-
reikninga en 35 þúsund pund. Á 
sama tíma lögðu Bretar fúlgur 
fjár inn á Icesa-
ve-reikninga 
í Lands-
bankaúti-
búinu og 
á Edge-
reikninga 
í dótturfé-
lagi Kaup-
þings.
Það var svo í júní að Icesave 
hóf göngu sína í Hollandi. ?Það 
er miklu verðmætara að hafa 
350 þúsund viðskiptavini en 
100 þúsund,? sagði Sigurjón í 
ágúst. 
?Mest ræddum við hvaða 
lærdóm má draga af þessu 
stormasama ári á fjármála-
mörkuðum,? sagði Björgvin 
G. Sigurðsson viðskiptaráð-
herra um fund sinn með 
Alistair Darling, fjármála- 
og bankamálaráðherra Bret-
lands. Fundurinn snerist ein-
göngu um að koma Icesave-
reikningunum í breska lögsögu. 
Það upplýstist síðar, en í 
millitíðinni seldi 
Baldur Guð-
laugsson, 
ráðuneyt-
isstjóri 
í fjár-
mála-
ráðu-
neyt-
inu, 
sem einnig sat fundinn, öll 
hlutabréf sín í Landbankanum.
Landsbankinn féll í byrjun 
október. ?Þau geta ekki bara 
neitað að standa í skilum,? 
sagði Gordon Brown, for-
sætisráðherra Bret-
lands, um íslensk 
stjórnvöld og inn-
stæður Breta í ís-
lenskum bönk-
um á Sky-sjón-
varpsstöðinni. 
Hann sagði 
það hafa verið rétta ákvörðun 
að grípa til ákvæða í lögum um 
hryðjuverk til að kyrrsetja ís-
lenskar eigur í Bretlandi.
Síðar var birt samtal Árna M. 
Mathiesen, fjármálaráðherra, 
við Alistair Darling, sem fram 
fór í síma 7. október. Þar varaði 
Darling meðal annars við af-
leiðingum af því að Íslending-
ar gætu ekki ábyrgst Icesave-
reikninga. 
?Forystumennirnir í bank-
anum bera auðvitað ábyrgð á 
því að þetta fór af stað. Menn 
geta ekki vikið sér undan þeirri 
ábyrgð í sjálfu sér,? sagði Geir 
H. Haarde. Icesave hefði falið í 
sér gríðarlega áhættu fyrir Ís-
land. Úr þessu máli hafi orðið 
ein erfiðasta milliríkjadeila 
sem Íslendingar hafi lent í.
?Ég er þess fullviss að ef rétt 
verður farið með þær eignir, þá 
duga þær fyrir Icesave-reikn-
ingunum og gott betur,? sagði 
Björgólfur Thor Björgólfsson í 
lok október.
Samist hefur um að Íslend-
ingar greiði að lágmarki 20.887 
evur fyrir hvern Icesave reikn-
ing. Sú upphæð nemur á sjö-
unda hundruð milljarða króna, 
en eignir koma á móti.
Lárus Finnbogason, formað-
ur skilanefndar Landsbankans, 
sagði í desember að líkast til 
myndu 150 milljarðar standa 
út af þegar eignir hefðu verið 
seldar. Þá er ekki tekið tillit til 
fjármagnskostnaðar.
Icesave: 
Ævintýri í evrum og pundum
SPURT UM ICESAVE Erlendir blaðamenn og íslenskir spurðu margra spurninga um Icesave-reikningana á blaðamannafundum Geirs H. Haarde forsætisráðherra og 
Björgvins G. Sigurðssonar viðskiptaráðherra.  MARKAÐURINN/PJETUR
HOLLENDINGAR MINNA Á SIG Icesave borða var veifað á knattspyrnuleik í 
Hollandi. Þarlendir sparifjáreigendur óttuðust um sitt. NORDICPHOTOS/AFP
Í 400 stærstu fyrirtækj-
um landsins telja 76 pró-
sent stjórnenda að aðstæður í 
efnahagslífinu séu frekar eða 
mjög slæmar. Telja 22 prósent 
þær hvorki góðar né slæm-
ar og einungis 2 prósent telja 
þær góðar, samkvæmt könnun 
Capacent Gallup sem birt var 
um mitt árið.
Vísitala efnahagslífsins miðað 
við núverandi aðstæður hefði 
aldrei verið lægri frá því að 
sambærilegar kannanir hóf-
ust árið 2002. Meirihluti fyr-
irtækjanna bjóst við óbreytt-
um starfsmannafjölda en um 
fjórðungur hugðist fækka 
starfsfólki. Hjá einungis 19 
prósentum svarenda væri nú 
skortur á starfsfólki en mikill 
meirihluti þeirra, 81 prósent, 
taldi sig hins vegar hafa nægj-
anlegt starfsfólk.
Svartsýni um mitt ár
SVARTSÝNI Á EFNAHAGSLÍFIÐ Þrír af hverjum fjórum stjórnendum voru 
svartsýnir um efnahagslífið um mitt árið. Þá var þegar búið að tilkynna um mörg 
hundruð uppsagnir í fiskvinnslunni og framundan enn frekari uppsagnir í bygging-
ariðnaði.  MARKAÐURINN/GVA
yrissjóðurinn
kom
200
175
150
125
100
75
50
jan. feb.
mar
.
apr
.
maí jún.
júl.
ágú. sep.
okt.
des.nóv
.
2008
GENGI EVRUNAR
5
10
15
20
VERÐBÓLGAN
jan. feb.
mar
.
apr
.
maí jún.
júl.
ágú. sep.
okt.
des.nóv
.
2008
%
VERÐBÓLGAN ÓX ?Þessi verðbólguskot 
eru allaf upp á við. Verðbólgan hefur 
farið vaxandi frá árinu 2003 í mjög 
föstum takti. Það væri kannski nær að 
tala um verðbólgustökk,? sagði Gylfi 
Arnbjörnssn hjá Alþýðusambandinu.
GENGIÐ HRUNDI Enda þótt krónan 
fljóti nú og evran kosti rétt um 160 krón-
ur hjá Seðlabankanum, eins og myndin 
sýnir, þá skráði evrópski seðlabankinn 
evruna á 290 krónur þriðja desember. Sú 
skráning stendur enn. 

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20