Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Fįlkinn

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Fįlkinn

						GRIM
JON GISLASON:
ORLOG
AF
OG HATRI
3. ÞÁTTUR
SCHWARTZKOPFS-
MÁLA
7.
Annað sumar Apolloníu
Schwartzkopfs á Bessastöðum
varð henni öllu harðara til vist-
ar, því að atlæti allt versnaði
stórum eftir að Karen Hólm
kom til landsins og settist þar
að. Schwartzkopf varð það
bráðiega ljóst, að ástir voru
milli þeirra Karenar og amt-
manns, og jafnframt gat hún
ráðið, að þau höfðu átt ástar-
far saman, meðan þau voru
í Kaupmannahöfn. Jafnframt
grunaði hana, að það væri af
ástum amtmanns við Karenu
Hólm, að hann rauf heit sitt
við hana. Eftir að haustskip
höfðu látið frá landi, hætti
amtmaður að hafa Schwartz-
kopf við matborð sitt. Eftir það
varð hún langtum meir ein-
mana en nokkurn tíma áður.
í biturð einmanaleikans fylltist
hún gremju og beizkju í garð
Hólmsmæðgna, er brátt varð
að bitru hatri.
Samkomulagið við Katrínu
Hólm stórversnaði sumarið
1723, og lenti þeim eitt sinn
saman í iilindum, eins og eftir-
farandi saga sýnir. Svo varð
einhverju sinni að þeim lenti
saman í orðasennu og skiptust
á nokkrum örfáum orðum, er
ekki er getið. En að lokum
hrækti Katrín á eftir Schwartz-
kopf og kallaði: „Svei þér,
skepnan þín." En Schwartz-
kopf svaraði fullum hálsi og
hrækti á móti: „Svei þér, gamla
mellumóðir." Ætlaði Katrín þá
að ráðast á Schwartzkopf og
berja hana með trélurk, en
hún flýði í hýbýli sín og komst
þannig undan. Schwartzkopf
sagði frá þessari viðureign síðar
eins og mörgu öðru, er hér
verður greint.
En þrátt fyrir allt átti.
Schwartzkopf enn eina von
eftir til þess að ná ætlun sinni
og ná ráðahag við Fuhrmann
amtmann. Að vísu var það
furðu veikt hálmstrá. En til'
hvers grípur fólk ekki, þegar
allt virðist vera komið í óefni?
Hún ritaði konungi með haust-
skipunum og baðst liðsinnis
hans til þess, að hæstaréttar-
dómnum yrði fullnægt, og
Fuhrmanni amtmanni yrði
skipað að giftast sér. í raun
réttri var þetta eðlileg ráðstöf-
un af hennar hendi og í fullu
samræmi við hugsunarhátt
samtíðarinnar, því að fólk trúði
á fulltingi hins einvalda kon-
ungs, réttlæti hans og óskeikul-
leik.
8.
Árið 1717 var nýr maður
skipaður í landfógetaembætti
á íslandi. Var hann danskur
og hét Cornelíus Wulf. Hann
sigldi þegar út til íslands og
settist að á Bessastöðum. Hann
gegndi að nokkru amtmanns-
störfum á alþingi sumarið 1718,
því að Fuhrmann amtmaður
náði ekki í tæka tíð til lands-
ins. Wulf landfógeti sá um all-
miklar framkvæmdir á Bessa-
stöðum, meðan Schwartzkopf
dvaldi þar. Honum var falið
af dönsku f jármálastjórninni að
endurbyggja Bessastaðakirkju
og reisa allstórt hús þar fyrir
þjónustufólk staðarins og til
geymslu á smjöri og fleiri vör-
um. Fékk hann danskan timb-
urmann til yerksins, og hét
hann Sveinn Larsen.
Eftir að Fuhrmann amtmað-
ur settist að í tvíbýli á Bessa-
stöðum, varð þess brátt vart,
að þeir landfógeti og amtmað-
ur urðu engir vinir. Ég hef
ekki fullkomlega getað ráðið
af heimildum, hvað olli sundur-
þykkju þeirra, en sennilegt er,
að það hafi fyrst í stað orðið
út af fyrrgreindum fram-
kvæmdum, og jafnframt af af-
skiptum Wulfs af Schwartzkopf
og högum hennar, er enn verð-
ur skýrt frá. Sama var að segja
um Svein Larsen timburmann.
Hann varð ekki vinur Fuhr-
manhs. Larsen kærði amtmann
fyrir f jármálastjórninni í Kaup-
mannahöfn fyrir of litlar
greiðslur sér til handa fyrir
unnin störf í þágu amtmanns.
Svo virðist sem Cornelius Wulf
hafi ekki verið mikill atkvæða-
maður eða skörungur, hvorki
í embættisverkum eða öðru.
En þrátt fyrir það reyndi hann
ýmislegt nýtt, sérstaklega hvað
áhrærði fjárreiður í næsta ná-
grenni.
Cornelíus  Wulf  kemur  tals-
vert við mál Schwartzkopfs og
skal nú rakið, hvernig hann
lýsir heimilishögum á Bessa-
stöðum, hvað viðvíkur atlæti í
hennar garð.
í nóvember 1727 kom
Schwartzkopf á fund Wulfs
landfógeta og tjáði honum
vandræði sín í sambúðinni við
Hólmsmæðgur og Fuhrmanh
amtmann. Hún bar þeim held-
ur illa sögu. Skömmu áður
hafði þjónustustúlkan, er ann-
aðist hana, fært henni graut
til matar. Þegar Schwartzkopf
bragðaði á grautnum, fannst
henni eins og hann lyktaði af
ammoníaki. Sagðist hún þá
hafa sagt við stúlkuna: „Hvað
hefur verið látið í grautinn,
kom þú og bragða á honum."
En stúlkan neitaði að gera þáð
og hvarf á braut. En í því
kom Maren Jespersdóttir inn
til hennar, og bað Schwartz-
kopf hana að bragða á grautn-
um, og gerði Maren það fús-
lega. En er hún hafði gert það,
kvað hún vera að honum ó-
bragð. Schwartzkopf hafði þá
orð á því, að hún myndi sýna
amtmanni grautinn daginn eft-
ir og setti hann upp á ofninn
inni hjá sér. En morguninn eftir
var hann horfinn, því Maren
hafði komið árla inn til hennar
og haft grautinn á braut með
sér.
Schwartzkopf hélt því fram
við landfógeta, að í grautinn
hefði verið blandað eitri, og
réði  það  aðallega  af  því,   að
20
FALKINN
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52