Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Fréttablašiš

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Fréttablašiš

						40  5. desember 2009  LAUGARDAGUR
Þ
etta kom ánægju-
lega á óvart,? segir 
Guðmundur, sólar-
hring eftir að til-
kynnt var að hann 
hefði verið tilnefnd-
ur til íslensku bókmenntaverð-
launanna. ?Það var að vísu lítil 
geðshræring, ég lét mömmu það 
alveg eftir. Ég er fyrst og fremst 
ánægður fyrir hönd útgefand-
ans.? Bankster er þriðja bók Guð-
mundar, sem er liðlega þrítugur 
og hefur verið skrifstofumaður 
hjá Landsbanka Íslands um nokk-
urra ára skeið. Fyrir tveimur 
árum kom út örsagnasafnið Vax-
andi nánd og í fyrra skáldsagan 
Hola í lífi fyrrverandi golfara.
Þótt Guðmundur hafi verið í 
fullu starfi í Landsbankanum í 
nokkur ár lítur hann á ritstörfin 
sem sitt aðalstarf. Hann ákvað að 
verða rithöfundur árið 2003 en 
fjögur ár liðu þar til hans fyrsta 
bók kom út. 
?Maður þarf alltaf að stíga 
yfir ákveðinn þröskuld áður en 
maður byrjar af fullum krafti. 
Undanfarin þrjú ár hef ég stillt 
því þannig upp að skriftirnar eru 
númer eitt. Ég vinn í bankanum á 
daginn til að eiga fyrir íbúðarlán-
inu en skriftirnar verða að vera 
í forgangi. Öðruvísi er ekki hægt 
að taka þetta alvarlega, þá verður 
þetta bara föndur. Og ég er ekki 
mikið fyrir föndur, nema kannski 
núna rétt fyrir jólin.? 
Agi er frumforsenda
Þetta vinnufyrirkomulag útheimt-
ir talsverðan aga. ?Það er frum-
forsendan. Ég skrifaði Bankster 
til dæmis á einu ári. Frá nóvem-
ber fram í apríl gengu dagarnir 
þannig fyrir sig að ég kom heim 
úr vinnu og sat við skriftir til 
eitt eða tvö á nóttunni og lagði 
upp drögin að bókinni. Síðan 
þurfti ég að liggja yfir textanum. 
Maður verður að vera reiðubúinn 
að leggja á sig vinnu. Hæfileik-
ar verða aldrei meira en ónýtt-
ir möguleikar ef maður er ekki 
reiðubúinn að leggja sig fram.?
Guðmundur segist muna vel 
hvenær hann ákvað að leggja 
skriftirnar fyrir sig. ?Það var 
nóttin sem ég kláraði að lesa 
Bréfbátarigninguna eftir Gyrði 
Elíasson. Ég hafði áður tekið 
mitt Þórbergs-tímabil og stutt 
Laxness-tímabil, en það var hjá 
Gyrði sem ég sá hvernig er hægt 
að skapa visst andrúmsloft með 
því að raða orðum smekklega 
saman. Þetta var nokkuð sem 
ég vildi gera líka. Gyrðir er tví-
mælalaust einn af mínum mestu 
áhrifavöldum. En það er líka 
partur af þessum þröskuldi sem 
maður verður að komast yfir, 
sem ég minntist á áðan ? að leyfa 
sér að meðtaka áhrifin en um leið 
láta þau ekki gegnsýra sig heldur 
að finna sína eigin rödd.? 
Svo vill til að Gyrðir er líka til-
nefndur til íslensku bókmennta-
verðlaunanna í ár. ?Já, og ég 
saknaði hans þegar tilnefning-
arnar voru tilkynntar, það hefði 
verið gaman að standa við hlið-
ina á honum ? en ég gerði mér 
útgefanda hans að góðu í stað-
inn.? Hann er lítið farinn að 
velta því fyrir sér líkunum á að 
hreppa hnossið. ?Ég kem ekki 
sérstaklega grimmur inn í fimm 
manna úrslitin, ég er að minnsta 
kosti ekki búinn að skrifa neina 
ræðu. Ég er ennþá svo þakk-
látur. Maður verður að vera það 
í garð þeirra sem gleðja móður 
manns.?
Saga hins venjulega bankamanns
Í Bankster sækir Guðmundur í 
eigin reynsluheim úr bankanum. 
Bókin fjallar um Markús, starfs-
mann í ónefndum banka, sem 
missir vinnuna þegar bankarnir 
hrynja. Unnusta hans er í sömu 
sporum. Til að drepa tímann í 
atvinnuleysinu ákveður Markús 
að halda dagbók og er bókin 
sögð í gegnum hana. Guðmund-
ur segist hafa viljað skrifa um 
hlutskipti hins venjulega banka-
manns. 
?Mér fannst það áberandi til-
hneiging þegar ósköpin gengu 
yfir að draga upp eina mynd af 
bankamönnum, ákveðna staðal-
mynd, sem passaði ekkert sér-
staklega vel við mína upplifun. 
Það hefði alveg verið hægt að 
skrifa bók um gosana; þeir eru 
vissulega til. En fólkið sem sem 
ég vann með var að mestum hluta 
venjulegt fólk, sem brást jafn illa 
við hruninu og aðrir. Mig lang-
aði að draga það fram í aðalpers-
ónunni. Ég hjó líka sérstaklega 
eftir hvað fólk brást misjafn-
lega við. Sumir voru fljótir að 
ná sér, söðluðu um og fundu sér 
annað að gera; aðrir bara meik-
uðu þetta ekki. Þessi bók varð til 
sem eins konar viðbragð við því. 
Fyrir marga hrundi heimsmynd-
in með bönkunum og mig langaði 
að draga það fram í gegnum sögu 
einstaklings. Vinnutitill bókar-
innar var Framtíðarmissir og ég 
gætti mín á að missa ekki sjón-
ar á því.? 
Spurður hvort það sé mikið af 
honum sjálfum í persónu Mark-
úsar, kveðst Guðmundur ekki 
geta neitað því. ?Ég var að vísu 
ekki í sambandi þegar ég skrifaði 
bókina og er ekki utan af landi, 
heldur úr Grafarvoginum. Við 
Markús eigum það kannski sam-
eiginlegt að við hefðum ef til vill 
getað endað allt annars staðar en 
að vinna í banka. Það er stundum 
talað um að bankarnir hafi ?rænt? 
heilli kynslóð. Ætli Markús sé 
ekki í þeim hópi; hann er rit-
hneigður og daðraði við að fara 
í íslensku, en valdi þessa leið út 
af starfsmöguleikunum og vegna 
þess að svo margir aðrir fóru 
hana. Viðbrögð hans við hruninu 
eru að byrja að skrifa; þar með 
er hann ef til vill kominn á braut 
sem hann átti alltaf að vera á.? 
Gjörbreytt stemning
Bókin er skrifuð svo til á raun-
tíma. Guðmundur hóf skriftir 
strax í nóvember í fyrra, þegar 
Hola í lífi fyrrverandi golfara 
var enn í prentsmiðju. ?Allar 
veðurlýsingar og þvíumlíkt eru 
til dæmis réttar. Ég sótti mér 
líka mikinn efnivið í bankann, 
reyndi að fanga andrúmsloftið 
eins og það var og birtist meðal 
annars í tungutakinu ? á fundum 
var reiðufé til dæmis alltaf kall-
að ?kassmó?.? 
Guðmundur segir merkilegt 
hversu mikið áhyggjuleysi hafi 
verið í bönkunum í aðdraganda 
hrunsins. ?Það er erfitt að botna 
í því, þetta var næstum eins og 
stefnulaus skutla á fullri ferð út í 
geim. Það hefur orðið mikil breyt-
ing á andrúmsloftinu hvað þetta 
varðar; það er erfitt að festa fing-
ur nákvæmlega á það en stemn-
ingin er breytt. Menn eru alveg 
hættir að reyna að stytta sér leið, 
eins og bar stundum á.? 
Hann segist þó ekki hafa lagt 
upp með það að gagnrýna banka-
kerfið sérstaklega né taka hansk-
ann upp fyrir það. ?Ég vildi fara 
einhvern milliveg og gefa ein-
staklingunum svigrúm. Það er 
búið að skrifa gagnrýnar bækur 
um bankana og það verða skrif-
aðar fleiri. Ég tók meðvitaða 
ákvörðun um að láta frásögnina 
byggjast á sambandi tveggja ein-
staklinga sem eru í sömu spor-
um, en bregðast ólíkt við. Úr því 
verður togstreita sem speglar 
samfélagið að vissu leyti, eða 
verður að minnsta kosti loftvog 
á það hvernig spennan eykst.?
Svigrúm fyrir lesandann
Guðmundur segir að vilji einhver 
túlka bókina sem einhvers konar 
varnarrit, sé sjálfsagt auðvelt að 
gera það. ?Ég hef að vísu ekki 
fengið þau viðbrögð, ekki enn að 
minnsta kosti. Sumum finnst að 
afstaða höfundar eigi að birtast 
eins og lesandinn sitji í kirkju 
eða á fundi þar sem höfundurinn 
heldur þrumandi ræðu. 
Ég á ekki gott með að setja 
mig í slíkar stellingar; ég vil að 
það sé svigrúm fyrir lesandann 
til að skilja og upplifa og taka 
afstöðu eftir því. Það eru vissu-
lega menn sem verðskulda gagn-
rýni fyrir sinn hlut í aðdraganda 
hrunsins. Þessi bók er hins vegar 
ekki um það. Ég vona að minnsta 
kosti að þegar við lítum um öxl 
verði aðdragandi hrunsins hinn 
raunverulegi dökki blettur, en 
ekki viðbrögðin við því ? að þau 
skyggi ekki á allt sem á undan er 
gengið.?
Er ekki mikið fyrir föndur 
Í Guðmundi Óskarssyni búa tveir menn. Annar er skrifstofumaður í Landsbankanum, hinn er rithöfundur. Bók rithöfundarins 
um atvinnulausan bankamann er tilnefnd til Bókmenntaverðlaunanna. Bergsteinn Sigurðsson spjallaði við Guðmundana tvo.
ÚR REYNSLUBANKANUM ?Mér fannst það áberandi tilhneiging þegar ósköpin gengu yfir að draga upp eina mynd af 
bankamönnum, ákveðna staðalmynd, sem passaði ekkert sérstaklega vel við mína upplifun.? FRÉTTABLAÐIÐ/STEFÁN
Ég kem ekki sérstaklega grimmur 
inn í fimm manna úrslitin, ég er 
að minnsta kosti ekki búinn að 
skrifa neina ræðu. Ég er ennþá 
svo þakklátur. Maður verður að 
vera það í garð þeirra sem gleðja 
móður manns.
?En hafiði heyrt það nýjasta strákar, ha? Ég heyrði 
það í vikunni og það er helvíti gott, gott og 
satt. Þið kannist náttúrulega við orðið gangster, 
ha, þetta gamla og góða? En hafiði heyrt um 
bankster? Nei? Jæja, en það þýðir auðvitað það 
nákvæmlega sama. Helvíti gott! En þessi yfir-
gengilega vitleysa öll strákar og ...? 
Ég stóð upp eins rólega og ég gat til að velta 
ekki borðinu og trufla ekki sessunaut minn á 
meðan hann saup á kaffinu sínu. Það hafðist, 
en reiðin var farin af stað og þess tvö stuttu 
skref sem voru í manninn komu ekki í veg fyrir 
að hún gysi, nægðu ekki til að ég gæti hugsað 
mig um. Hendur hans hvíldu á borðinu og 
fingurnir mynduðu enn tvær guttaskambyssur 
sín hvorum megin við kaffibollann þegar ég stóð yfir 
honum án þess að hafa hugmynd um hvað ég ætlaði að gera. 
BANKSTER

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144