Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Fréttablašiš

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Fréttablašiš

						40  5. desember 2009  LAUGARDAGUR

Þ

etta kom ánægju-

lega á óvart,? segir 

Guðmundur, sólar-

hring eftir að til-

kynnt var að hann 

hefði verið tilnefnd-

ur til íslensku bókmenntaverð-

launanna. ?Það var að vísu lítil 

geðshræring, ég lét mömmu það 

alveg eftir. Ég er fyrst og fremst 

ánægður fyrir hönd útgefand-

ans.? Bankster er þriðja bók Guð-

mundar, sem er liðlega þrítugur 

og hefur verið skrifstofumaður 

hjá Landsbanka Íslands um nokk-

urra ára skeið. Fyrir tveimur 

árum kom út örsagnasafnið Vax-

andi nánd og í fyrra skáldsagan 

Hola í lífi fyrrverandi golfara.

Þótt Guðmundur hafi verið í 

fullu starfi í Landsbankanum í 

nokkur ár lítur hann á ritstörfin 

sem sitt aðalstarf. Hann ákvað að 

verða rithöfundur árið 2003 en 

fjögur ár liðu þar til hans fyrsta 

bók kom út. 

?Maður þarf alltaf að stíga 

yfir ákveðinn þröskuld áður en 

maður byrjar af fullum krafti. 

Undanfarin þrjú ár hef ég stillt 

því þannig upp að skriftirnar eru 

númer eitt. Ég vinn í bankanum á 

daginn til að eiga fyrir íbúðarlán-

inu en skriftirnar verða að vera 

í forgangi. Öðruvísi er ekki hægt 

að taka þetta alvarlega, þá verður 

þetta bara föndur. Og ég er ekki 

mikið fyrir föndur, nema kannski 

núna rétt fyrir jólin.? 

Agi er frumforsenda

Þetta vinnufyrirkomulag útheimt-

ir talsverðan aga. ?Það er frum-

forsendan. Ég skrifaði Bankster 

til dæmis á einu ári. Frá nóvem-

ber fram í apríl gengu dagarnir 

þannig fyrir sig að ég kom heim 

úr vinnu og sat við skriftir til 

eitt eða tvö á nóttunni og lagði 

upp drögin að bókinni. Síðan 

þurfti ég að liggja yfir textanum. 

Maður verður að vera reiðubúinn 

að leggja á sig vinnu. Hæfileik-

ar verða aldrei meira en ónýtt-

ir möguleikar ef maður er ekki 

reiðubúinn að leggja sig fram.?

Guðmundur segist muna vel 

hvenær hann ákvað að leggja 

skriftirnar fyrir sig. ?Það var 

nóttin sem ég kláraði að lesa 

Bréfbátarigninguna eftir Gyrði 

Elíasson. Ég hafði áður tekið 

mitt Þórbergs-tímabil og stutt 

Laxness-tímabil, en það var hjá 

Gyrði sem ég sá hvernig er hægt 

að skapa visst andrúmsloft með 

því að raða orðum smekklega 

saman. Þetta var nokkuð sem 

ég vildi gera líka. Gyrðir er tví-

mælalaust einn af mínum mestu 

áhrifavöldum. En það er líka 

partur af þessum þröskuldi sem 

maður verður að komast yfir, 

sem ég minntist á áðan ? að leyfa 

sér að meðtaka áhrifin en um leið 

láta þau ekki gegnsýra sig heldur 

að finna sína eigin rödd.? 

Svo vill til að Gyrðir er líka til-

nefndur til íslensku bókmennta-

verðlaunanna í ár. ?Já, og ég 

saknaði hans þegar tilnefning-

arnar voru tilkynntar, það hefði 

verið gaman að standa við hlið-

ina á honum ? en ég gerði mér 

útgefanda hans að góðu í stað-

inn.? Hann er lítið farinn að 

velta því fyrir sér líkunum á að 

hreppa hnossið. ?Ég kem ekki 

sérstaklega grimmur inn í fimm 

manna úrslitin, ég er að minnsta 

kosti ekki búinn að skrifa neina 

ræðu. Ég er ennþá svo þakk-

látur. Maður verður að vera það 

í garð þeirra sem gleðja móður 

manns.?

Saga hins venjulega bankamanns

Í Bankster sækir Guðmundur í 

eigin reynsluheim úr bankanum. 

Bókin fjallar um Markús, starfs-

mann í ónefndum banka, sem 

missir vinnuna þegar bankarnir 

hrynja. Unnusta hans er í sömu 

sporum. Til að drepa tímann í 

atvinnuleysinu ákveður Markús 

að halda dagbók og er bókin 

sögð í gegnum hana. Guðmund-

ur segist hafa viljað skrifa um 

hlutskipti hins venjulega banka-

manns. 

?Mér fannst það áberandi til-

hneiging þegar ósköpin gengu 

yfir að draga upp eina mynd af 

bankamönnum, ákveðna staðal-

mynd, sem passaði ekkert sér-

staklega vel við mína upplifun. 

Það hefði alveg verið hægt að 

skrifa bók um gosana; þeir eru 

vissulega til. En fólkið sem sem 

ég vann með var að mestum hluta 

venjulegt fólk, sem brást jafn illa 

við hruninu og aðrir. Mig lang-

aði að draga það fram í aðalpers-

ónunni. Ég hjó líka sérstaklega 

eftir hvað fólk brást misjafn-

lega við. Sumir voru fljótir að 

ná sér, söðluðu um og fundu sér 

annað að gera; aðrir bara meik-

uðu þetta ekki. Þessi bók varð til 

sem eins konar viðbragð við því. 

Fyrir marga hrundi heimsmynd-

in með bönkunum og mig langaði 

að draga það fram í gegnum sögu 

einstaklings. Vinnutitill bókar-

innar var Framtíðarmissir og ég 

gætti mín á að missa ekki sjón-

ar á því.? 

Spurður hvort það sé mikið af 

honum sjálfum í persónu Mark-

úsar, kveðst Guðmundur ekki 

geta neitað því. ?Ég var að vísu 

ekki í sambandi þegar ég skrifaði 

bókina og er ekki utan af landi, 

heldur úr Grafarvoginum. Við 

Markús eigum það kannski sam-

eiginlegt að við hefðum ef til vill 

getað endað allt annars staðar en 

að vinna í banka. Það er stundum 

talað um að bankarnir hafi ?rænt? 

heilli kynslóð. Ætli Markús sé 

ekki í þeim hópi; hann er rit-

hneigður og daðraði við að fara 

í íslensku, en valdi þessa leið út 

af starfsmöguleikunum og vegna 

þess að svo margir aðrir fóru 

hana. Viðbrögð hans við hruninu 

eru að byrja að skrifa; þar með 

er hann ef til vill kominn á braut 

sem hann átti alltaf að vera á.? 

Gjörbreytt stemning

Bókin er skrifuð svo til á raun-

tíma. Guðmundur hóf skriftir 

strax í nóvember í fyrra, þegar 

Hola í lífi fyrrverandi golfara 

var enn í prentsmiðju. ?Allar 

veðurlýsingar og þvíumlíkt eru 

til dæmis réttar. Ég sótti mér 

líka mikinn efnivið í bankann, 

reyndi að fanga andrúmsloftið 

eins og það var og birtist meðal 

annars í tungutakinu ? á fundum 

var reiðufé til dæmis alltaf kall-

að ?kassmó?.? 

Guðmundur segir merkilegt 

hversu mikið áhyggjuleysi hafi 

verið í bönkunum í aðdraganda 

hrunsins. ?Það er erfitt að botna 

í því, þetta var næstum eins og 

stefnulaus skutla á fullri ferð út í 

geim. Það hefur orðið mikil breyt-

ing á andrúmsloftinu hvað þetta 

varðar; það er erfitt að festa fing-

ur nákvæmlega á það en stemn-

ingin er breytt. Menn eru alveg 

hættir að reyna að stytta sér leið, 

eins og bar stundum á.? 

Hann segist þó ekki hafa lagt 

upp með það að gagnrýna banka-

kerfið sérstaklega né taka hansk-

ann upp fyrir það. ?Ég vildi fara 

einhvern milliveg og gefa ein-

staklingunum svigrúm. Það er 

búið að skrifa gagnrýnar bækur 

um bankana og það verða skrif-

aðar fleiri. Ég tók meðvitaða 

ákvörðun um að láta frásögnina 

byggjast á sambandi tveggja ein-

staklinga sem eru í sömu spor-

um, en bregðast ólíkt við. Úr því 

verður togstreita sem speglar 

samfélagið að vissu leyti, eða 

verður að minnsta kosti loftvog 

á það hvernig spennan eykst.?

Svigrúm fyrir lesandann

Guðmundur segir að vilji einhver 

túlka bókina sem einhvers konar 

varnarrit, sé sjálfsagt auðvelt að 

gera það. ?Ég hef að vísu ekki 

fengið þau viðbrögð, ekki enn að 

minnsta kosti. Sumum finnst að 

afstaða höfundar eigi að birtast 

eins og lesandinn sitji í kirkju 

eða á fundi þar sem höfundurinn 

heldur þrumandi ræðu. 

Ég á ekki gott með að setja 

mig í slíkar stellingar; ég vil að 

það sé svigrúm fyrir lesandann 

til að skilja og upplifa og taka 

afstöðu eftir því. Það eru vissu-

lega menn sem verðskulda gagn-

rýni fyrir sinn hlut í aðdraganda 

hrunsins. Þessi bók er hins vegar 

ekki um það. Ég vona að minnsta 

kosti að þegar við lítum um öxl 

verði aðdragandi hrunsins hinn 

raunverulegi dökki blettur, en 

ekki viðbrögðin við því ? að þau 

skyggi ekki á allt sem á undan er 

gengið.?

Er ekki mikið fyrir föndur 

Í Guðmundi Óskarssyni búa tveir menn. Annar er skrifstofumaður í Landsbankanum, hinn er rithöfundur. Bók rithöfundarins 

um atvinnulausan bankamann er tilnefnd til Bókmenntaverðlaunanna. Bergsteinn Sigurðsson spjallaði við Guðmundana tvo.

ÚR REYNSLUBANKANUM ?Mér fannst það áberandi tilhneiging þegar ósköpin gengu yfir að draga upp eina mynd af 

bankamönnum, ákveðna staðalmynd, sem passaði ekkert sérstaklega vel við mína upplifun.? FRÉTTABLAÐIÐ/STEFÁN

Ég kem ekki sérstaklega grimmur 

inn í fimm manna úrslitin, ég er 

að minnsta kosti ekki búinn að 

skrifa neina ræðu. Ég er ennþá 

svo þakklátur. Maður verður að 

vera það í garð þeirra sem gleðja 

móður manns.

?En hafiði heyrt það nýjasta strákar, ha? Ég heyrði 

það í vikunni og það er helvíti gott, gott og 

satt. Þið kannist náttúrulega við orðið gangster, 

ha, þetta gamla og góða? En hafiði heyrt um 

bankster? Nei? Jæja, en það þýðir auðvitað það 

nákvæmlega sama. Helvíti gott! En þessi yfir-

gengilega vitleysa öll strákar og ...? 

Ég stóð upp eins rólega og ég gat til að velta 

ekki borðinu og trufla ekki sessunaut minn á 

meðan hann saup á kaffinu sínu. Það hafðist, 

en reiðin var farin af stað og þess tvö stuttu 

skref sem voru í manninn komu ekki í veg fyrir 

að hún gysi, nægðu ekki til að ég gæti hugsað 

mig um. Hendur hans hvíldu á borðinu og 

fingurnir mynduðu enn tvær guttaskambyssur 

sín hvorum megin við kaffibollann þegar ég stóð yfir 

honum án þess að hafa hugmynd um hvað ég ætlaði að gera. 

BANKSTER

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144