Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Vikan

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Vikan

						¦o
1 =
m °
dj VI
x.E
*!
01.=
n k
EI
¦=?
Aiikm þekking og tækni i
læknauísindum sem og
meiri siálfsbekking
kvenna hefur gert pað að
verkum að sífellt heyrast
fleiri kvensiúkdómar
nefndir á nafn sem konur
hafa tii bessa ekki vitað
míkíð um. Legslímuflakk
eða flökkuslímhúð er eimi
heirra. Konum með betta
vandamál hefur til liessa
oft verið sagt að hær væru
með venjulega túrverki ef
hær hafa verið að kvarta
undan miklum kviðverkj-
um við blæðingar. Margar
konur sem hafa biáðst til
fiölda ára af gífurlega
miklum „túrverkium" hafa
oft reynst vera með legs-
límuflakk, begar sjúkdóm-
urinn loksins greinist með
kviðarholsspeglun eða
annarri skurðaðgerð.
Sjúkdómurinn lýsir
sér þannig að slím-
húð eins og sú sem
er inni í leginu
finnst í kviðarhol-
inu, utan legsins, annarsstaðar
en þar sem hún á að vera. Al-
gengast er að hún festist á
eggjastokkana, utan á legið
eða á lífhimnuna niðri í grind-
inni. Þar vex hún og grefur sig
inn í vefina sem hún festist á.
Þess vegna er oft talað um
„flökkuslímhúð". Kvenhorm-
ón lfkamans (östrógen og pró-
gesterón) hafa sömu áhrif á
slímhúðina sem er á flakki og
slímhúð legsins, þannig að við
tíðablæðingar getur blætt úr
henni. Blæðingin verður hins-
vegar inn í vefina þar sem
slímhúðin hefur tekið sér ból-
festu og blóðið kemst ekki út
úr lfkamanum eins og
gerist þegar venjuleg
tíðablæðing verður í slím-
húðinni í legholinu. Blóð-
ið hleðst upp í blöðrur á
eggjastokkunum eða í
grindarholsvefjunum og
veldur bólgu, örvef og
skemmdum. Oft er legs-
límuflakk einkennalaust
eða einkennalítið, eink-
um ef það er lítið eða ef það
er á eggjastokkunum, sem
hafa aðeins lítinn taugavef í
sér. Ef það er annars staðar og
ertir taugavef eða lífhimnuna,
þá getur sársauki við blæðing-
ar orðið mjög mikill, þegar
bæði blæðir úr leginu og líka
inn í grindarholsvefina. Marg-
ar konur fá sennilega vægt
form sjúkdómsins sem getur
jafnað sig á nokkrum árum en
í öðrum tilfellum er sjúkdóm-
urinn svæsnari og afar sárs-
aukafullur. Komist slímhúðin
á eggjastokkana geta myndast
stórar blöðrur á þeim. Blöðr-
urnar fyllast af blóði og
springa svo. Slíkt getur valdið
miklum sársauka og skemmd-
um á nálægum líffærum ásamt
ófrjósemi.
Konur vilja skýr svör
Við fengum Reyni Tómas
Geirsson, prófessor við
kvennadeild Landsspítalans,
til að fræða okkur um þennan
dularfulla kvensjúkdóm.
Nú reka margar konur um
stór augu þegar þær heyra
minnst legslímuflakk og hafa
aldrei heyrt minnst á sjúk-
dóminn. Er hann algengari
núna en fyrir nokkrum árum?
„Nei, tilfellunum hefur ekki
fjölgað. Rannsóknir hafa sýnt
að um 1 % kvenna á frjósemis-
skeiði á íslandi hafa greinst
með sjúkdóminn, eða um 700-
800 konur. Þessi tala er sam-
bærileg við nágrannalöndin,
„Rannsóknir hafa sýnt að um
1% kvenna á frjósemisskeiði
á íslandi hafa greinst með
sjúkdóminn, eða um 700-800
konur. Þessi tala er sambæri-
leg víð nágrannalöndin, en
sumsstaðar er talið að allt að
2-3% kvenna séu með legs-
límuflakk."
en sumsstaðar er talið að allt
að 2-3% kvenna séu með legs-
límuflakk. Á íslandi má
reikna með því að tíðnin sé
undirmetin, því sjálfsagt eru
mörg tilfelli sem koma aldrei
inn á borð til okkar læknanna.
Skýringarnar á auknum sýni-
leika sjúkdómsins eru nokkr-
ar. Konur eru mun meðvitaðri
og upplýstari um líkama sinn í
dag en var fyrir nokkrum
árum. Þær vilja nákvæm svör
og að læknar útskýri vel fyrir
þeim hvað ami að. Hér áður
fyrr var kannski sagt við þær
að þær væru með blóðblöðrur
eða bara „blöðrur" á eggja-
stokkunum sem er líka satt og
rétt, en konur í dag vilja nán-
ari útskýringar á tilurð þessara
„blaðra." Svo hafa læknar lært
að greina sjúkdóminn og
frumstig hans betur, einkum
með svonefndri kviðarhols-
speglun, sem er skurðagerð
sem er gerð í svæfingu.
Slæmir verkir
Hver eru helstu einkenni
sjúkdómsins?
„Konur sem þjást af legs-
límuflakki hafa margar hverj-
ar alltaf haft óvenju slæma
verki við tíðablæðingar. Mér
sýnist að meirihluti þeirra eigi
það sameiginlegt. Aðrar hafa
minni einkenni, en mynda
smám saman allstórar blöðrur
á eggjastokkana, sem verða
fylltar gömlu blóði eftir að
margoft hefur blætt inn í þær
um leið og konan hafði tíða-
blæðingar. Svo springa þær
allt í einu og valda gífurlegri
ertingu í lífhimnunni með til-
heyrandi sársauka. Óregluleg-
ar blæðingar eru líka eitt ein-
kennið. Afbrigðilega slímhúð-
in getur truflað starfsemi
eggjastokkana og því getur
líka orðið blæðingatruflun.
Oft uppgötvast sjúkdómurinn
þegar konur ætla að fara að
eignast börn. Þær eru kannski
búnar að reyna lengi en ekk-
ert gengur. Eftir blæðingar inn
í kviðarholinu hafa myndast
bólgur og samgróningar bæði
á eggjastokkunum og lífhimn-
unni og þær fá ekki alltaf egg-
los. Það eina sem finnst er að
blæðingaverkir hafa verið
mjög sárir og staðið lengur en
hjá öðrum. Þær hafa eymsli í
grindarholi við læknisskoðun
og sársauka við samfarir. Þeg-
ar þær fara í kviðarholsspegl-
un sést fljótlega hvort um
þennan sjúkdóm er að ræða.
Blöðrur á eggjastokkunum er
líka stundum hægt að greina í
22   Vikan
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64