Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

SĶBS blašiš

PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
SĶBS blašiš

						SÍBS BLAÐIÐ 2015/28
Hreyfing íslenskra 
 ungmenna
Grein 
Öllum er orðið ljóst að hreyfing er heilsusamleg 
og getur dregið úr líkum á svokölluðum lífs-
stíls sjúkdómum, sjúkdómum sem að miklu leyti 
orsakast af hegðun okkar, s.s. hreyfingarleysi, 
lélegri næringu, tóbaksnotkun, áfengisneyslu 
og streitu. Af þeim sökum hefur Embætti 
Landlæknis gefið út hreyfiráðleggingar þar 
sem kemur fram að börn og unglingar eigi að 
hreyfa sig í 60 mínútur á dag af miðlungserfiðri 
og erfiðri ákefð og að aðrir aldurshópar eigi að 
hreyfa sig í 30 mínútur á dag af miðlungserfiðri 
ákefð1. Nú kunna einhverjir að velta fyrir sér 
hvers vegna fullorðnir eigi að hreyfa sig minna 
en börn, hvað það er sem gerist við 18 ára 
aldurinn sem veldur því að ráðlögð hreyfing 
helmingast? Svarið er ekkert, það er ekkert 
sem gerist. Hins vegar er það svo að börn gera 
yfirleitt það sem þeim er sagt og munu því 
hreyfa sig í 60 mínútur fái þau slík fyrirmæli frá 
fullorðnum. Sé fullorðnum aftur á móti sagt að 
hreyfa sig í 60 mínútur á dag er hætt við að þeir 
beri við tímaleysi og geri ekki neitt. Meiri líkur 
eru á að fullorðnir gefi sér 30 mínútur á dag í 
hreyfingu og því eru ráðleggingarnar þannig þó 
svo að það sé fullorðnum augljóslega jafn hollt 
og börnum að hreyfa sig í klukkutíma dag hvern.
Hreyfing eða æfing
Hreyfing er hver sú notkun beinagrindarvöðva 
sem felur í sér orkueyðslu. Æfing er hins vegar 
hreyfing með eitthvað að markmiði, s.s. að auka 
þol eða styrk. Fólk hugsar því oft ranglega að 
æfingar séu eina hreyfingin sem skipti máli á 
meðan í raun öll hreyfing skiptir máli, t.d. ganga 
(í vinnunna), garðvinna, gólfþvottur og fleira. 
Hins vegar getur verið erfitt að meta hreyfing-
una og ákefð hennar. Athafnir mannfólksins 
hafa því verið reiknaðar út frá grunnorkuþörfinni 
(sú orkunotkun sem líkaminn þarf í fullkominni 
hvíld) og þær athafnir sem krefjast orkunotkunar 
sem eru 3-6 sinnum grunnorkuþörfin eru taldar 
meðal erfiðar2. Erfið hreyfing er svo yfirleitt 
talin vera 6-9 sinnum grunnorkuþörfin2. Nánari 
útlistun á meðalerfiðri og erfiðri hreyfingu má 
finna í 2. tölublaði SÍBS frá 20133.
Lengi vel var mjög erfitt að meta ákefð og lengd 
hreyfingar og einungis notast við spurningalista 
eða viðtöl. Báðar aðferðirnar eru háðar minni 
fólks og líklegt að aðspurðir fegri þátt 
sinn, gefi upp lengri og ákafari 
hreyfingu en átti sér stað. 
Því fóru rannsakendur að 
mæla þol fólks og nota 
sem ígildi hreyfingar 
þar sem þolæfingar 
auka þol og rökrétt 
að álykta að þolmeira 
fólk hreyfi sig meira. 
Hins vegar er þol einnig 
talsvert háð erfðum og 
því er ekki alveg hægt að 
leggja þol og hreyfingu að 
jöfnu. Á tíunda áratugnum urðu 
skrefmælar vinsælt tæki til að mæla 
hreyfingu vegna þess að þeir voru ódýrir og 
nokkuð nákvæmir og fljótlega komu út ráðlegg-
ingar sem sögðu að fólk ætti að taka a.m.k. 
Sigurbjörn Árni Arngrímsson, PhD. Prófessor, Rannsóknarstofa í íþrótta- og 
heilsufræði á Laugarvatni Menntavísindasvið Háskóla Íslands

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32