Kjördæmablaðið - 19.05.1959, Blaðsíða 1

RITSTJÓRI OG ÁBYRGÐARMAÐUR: GUNNAR DAL. — SKRIFSTOFUR: NJÁLSGATA 87, RVK. — SÍMI: 10765. — PRENTSMIÐJAN EDDA HF„ REYKJAVIK.
1. árg.
Reykjavík, þriðjudaginn 19. mai 1959
1. tbl.
íslendingar tii sjávar og sveita, sláum
skjaldborg um tilverurétt héraðanna
Tilgangur þessa blaðs, sem hér hefur göngu
sína, er að vera málsvari þeirra fjölmörgu ís-
lendinga, hvar í flokki sem þeir standa, sem
mótmæla tilræðinu við sjálfstæði héraða sinna,
sem mótmæla því hvernig svartasta afurhald-
iö tekur höndum saman við leiðtoga Moskvu-
kommúnismans á íslandi um aö hnekkja valdi
landsbyggðarinnar og áhrifum á löggjafarvald
þjóðarinnar, auka upplausnina í þjóðfélaginu og
stofna með því lýðræði okkar og menningu í
voða.
Mikillar og vaxandi andúðar gætir nú þegar
hjá öllurn heilskyggnum íslendingum í öllum
stjórnmálaflokkum gegn kjördæmabyltingunni,
og barátta þeirra er engan veginn vonlaus. Að
vísu hafa skammsýnir stjórnmálamenn, sem sjá
öll þjóðmál gegnum lituð gler flokkshyggju og
stundarhagsmuna, samþykkt í sölum alþingis
kjördæmabreytingu, sem yrði, ef á kæmist, úr-
slitaáfangi að því marki aö gera landið allt aö
einu kjördæmi. En málið á eftir að koma fyrir
dóm þjóðarinnar. Þaö er enn á valdi héraðanna
að hindra þessa hættulegu þróun. Lífsréttur
þeirra verður ekki frá þeim tekinn, nema þau
sofni á verðinum, svifti sig sjálf sjálfstæði sínu
og kveði upp yfir sér sinn eigin dauðadóm.
Forsvarsmenn kjördæmabyltingarinnar hamra
látlaust á því í ræðu og riti, að héruð landsins
eigi engan tilverurétt, þar sem þau séu lítils-
verð og óþjóðleg fyrirbæri, uppfundin af Dönum!
Þetta eru hin fáránlegustu falsrök. — Kjör-
dæmin eru forn arfur þjóðveldisaldar, grund-
völluð á tilskipan Þórðar gellis árið 965. Þau
eru byggð á hinni fornu þinga- og goðorðaskip-
un. Sum kjördæmanna í dag svara nákvæm-
lega til hinna fornu þinga, önnur til eins eða
tveggja goðorða. Eftir þjóðveldistímann tóku
sýslurnar við af fyrri félagsheildum. Það er
aumkunarverð fáfræði að tala um „danska sýslu-
skiptingu" á íslandi. Sýslurnar eru af íslenzkri
rót og hafa þróazt af þjóðlegum grunni. Höf-
undar sýsluskiptingarinnar í sinni núverandi
mynd eru ekki Danir heldur Baldvin Einarsson,
einn af beztu sonum íslands á morgni hinnar
þjóðlegu edurreisnar.
Um þetta mál farast Benedikt Sveinssyni orð
á þessa leið: „Kjördæmin íslenzku eru ekki til
oröin af neinni tilviljun, og það er rriisskiln-
ingur að ætla, að þeirn hafi verið kúgað upp
á íslendinga af erlendu valdi, þetta fyrirkomu-
lag er rótfast frá byrjun stjórnarskipunar þessa
lands og hefir haldizt ótrúlega vel. Það sýnir,
að það hæfir oss bezt“. — Og Ásgeir Ásgeirs-
son tekur í sama streng: „Sýsluskiptingin hefir
þróazt um þúsund ár og það skal sterk rök
til að raska þeim grundvelli, ef hægt er að finna
aðra leið til jöfnunar á kosningarétti manna en
að raska svo fornum grundvelli — Þessi héruð
— sýslufélögin og bæjarfélögin — eru sjálf-
stæðar fjárhagseiningar, sem orðnar eru sam-
vanar til starfs. Og þaö verða ekki búin til með
lögum önnur héruð, sem betur séu til þess fall-
in að vera kjördæmi".
Þannig hafa héruðin frá öndverðu verið kjarni
hins íslenzka lýðræðis, sem er hið elzta á Vest-
urlöndum. Hitt skiptir ekki síður máli, að við
héruðin eins og þau nú eru er átthagaást ís-
lendinga bundin, en hún er kjarni allra þjóð-
hollra og góðra íslendinga. Að leggja þau niður
þjónar því aðeins upplausnar- og eyðingaröflun-
um og býður menningarlegum og þjóðfélagsleg-
um hættum heim.
Allir þjóðhollir íslendingar til sjávar og sveita munu því hefja kjördæma
málið yfir sjónarmið flokkshyggju og stundarhagsmuna og slá skjald-
borg um grundvöll íslenzks lýðræðis, sjálfstæðan tilverurétt héraðanna