Vísir


Vísir - 21.04.1952, Qupperneq 4

Vísir - 21.04.1952, Qupperneq 4
9 V I S I B Mánudaginn 21. apríl 1952 DAflBLáÐ Rltstjórar: Kristján Guðlaugsson, Hersteinn Fálsson. Skrifstofur Ingólfsstræti 3. Útgeíandi: BLAÐAÚTGÁFAN VlSm H.F. Afgreiðsla: Ingólfsstræti 3. Símar 1660 (fimm linur). Lausasala 1 króna. Félagsprentsmiðjan h-f. Kastað króny, en sparaður eyrir. Þær þjóðir, sem lengst eru á veg komnar í tæknilegum efnum og verksmiðjurekstri, leggja á það kapp að nýta hráefnin .sem bezt, þannig að engin verðmæt efni fari forgörðum. Gerir það oft gæfumuninn og ræður allri afkomunni, hvort þetta tekst. Mjög hefur á skort að við íslendingar höfum farið að dæmi þessara þjóða. Verksmiðjurekstur, sem aðallega byggist á vinnslu sjávarafurða, hefur verið mjög ófullkominn og sam- svarað lítt tækni nútímans. Nægir í því efni að skírskota til síldar- og fiskimjölsverksmiðja, en þar hefur miklum verð- mætum verið á glæ kastað ár eftir ár og verulegur hluti af hráefninu farið forgörðum. Þeir, sem nokkur kynni hafa af rekstri síldarverksmiðja vestanlands og norðan, vita þess dæmi að sjór skiptir um lit, er komið er á innfirði, þar sem síldariðnaður er rekinn og er stundum allt að því mjólkurlitaður. í fjöruborðinu og á bryggju- uppistöðum og hafnarmannvirkjum liggur þykkt lag af úldnum grút og öðrum úrgangsefnum, sem ekki hefur tekizt að nýta, en allt berst þetta á sjá út sökum þess að úr soðinu hefur ekki verið unnið, en það látið streyma 1 sjóinn, þótt í því sé bundinn verulegur hluti af arðgæfu vinnsluefni, sem ráðið getur úr- .slitum um' afkomu rekstrarins. Þráfaldlega hefur verið um það rætt af verksmiðjueigendum og sérfræðingum, að nauðsyn beri lil að úrgangsefnin verði nýtí, svo sem tíðkast með öðrum menn- ingarþjóðum, og hefði verið eðlilegt að til þess ráðs hefði verið .gripið þegar verðlag afurða var sem hæst, en svo sem kunnugt er fer það nú lækkandi í svipinn. Talið er að norskar verksmiðjur í síldariðnaði fái allt að ■einum fjórða hluta meira mjöl úr hráefni sínu, en tíðkast í verksmiðjurekstri hér á landi en norsku verksmiðjurnar eima .soðið og nýta öll þau efni sem hér fara forgörðum. Tæki þau, sem til eimingarinnar eru notuð geta talist tiltölulega ódýr, að minnsta kosti miðað við þau verðmæti, sem eru í aðra hönd. Um skeið eimuðu slíkar verksmiðjur soðið í soðkjarna, sem var verðmætur og nýtileg útflutningsvara, en nú mun sá háttur aðallega hafður á að vinna mjölefni öll úr soðinu og auka með því og bæta mjölframleiðsluna. Faxaverksmiðjan mun vera fyrsta verksmiðja hér á landi, sem byggð. er með nýtingu alls 'hráefnis fyrir augum, en reynzlan hefur ekki sannað enn sem komið er, hvort vélakerfi hennar og vinnsluaðferðir standast .samkeppni við eldri verksmiðjur betrumbættar, sem ná sama árangri í nýtingu soðsins með auknu vélakerfi. Sérfræðingar telja að vélakostur, sem kaupa þarf til fullbúinnar síldar- verksmiðju, muni kosta kr. 700—800 þúsund með öllum um- búnaði, en ef miðað er við venjuleg afköst slíkra verksmiðja .ætti sá kostnaður að vinnast upp á einu sumri og raunar vel það. Ekki er vanzlalaust að varpa verðmætum á glæ, svo sem gert hefur verið, enda er þar eyririnn sparaður, en krónunni kastað. Viðræiur um forsetakjör. 4 Imenning er kunnugt að viðræður hafa farið fram milli full- trúa þingflokkanna um væntanlegt forsetakjör. Jafn- kunnugt er hitt, að þær viðræður hafa enn sem komið er engan árangur borið, þótt líklegt megi telja að í þessari viku hljóti að draga til úrslita, enda er annað lítt verjanlegt. Með öllu er óljóst, hvort flokkarnir hverfa að því ráði að bjóða fram full- trúa hver fyrir sig, eða hvort þeir hafa samvinnu um framboð og þá hvernig henni yrði háttað. En er ekki loku fyrir það skotið að flokkarnir allir geti sameinast um einn frambjóðanda, sem væri æskilegast, en Ijóst er að slíkur frambjóðandi hlyti að hafa dregið sig í hlé frá eldlínu stjórnmálanna, en reyndur stjórnmálamaður yrði hann samt að vera. Öðrum er ekki ætl- andi að gegna á viðeigandi hátt hinu virðulega forsetaembætti. íslenzkt sjálfstæði er ungt að árum, enda sumir helztu baráttumenn í því efni enn á lífi. Má telja líklegt að almenn- ingur sætti sig ekki við, að til framboðs veljist aðrir menn en þeir, sem hreinar línur hafa haft í sjálfstæðisbaráttunni þjóðar- innar og ekki hafa verið dragbíturinn á þeirri hiklausu stefnu, sem endanlega leiddi til stofnunar lýðveldisins á árinu 1944. Um þetta ætti engin ágreiningur að vera milli Sjálfstæðis- flokksins og Framsóknarflokksins, en nái þeir samkomulagi um Jramböð forsetaefnis ættu úrslitin að vera ótvíræð, þannig að önnur framboð yrðu tilgangslaus. Þjóðin bíður úrslitanna með nokkurri eftirvæntingu, en þau verða væntanlega kunn á sumarmálum. Karlakór Reykja- víkur heldur samsöng, Þessa viku heldur Karlakór Reykjavíkur samsöng' fyrir styrktarfélaga. Samsöngarnir verða haldnir í Gamla-bíó og hefjast kl. .19.15 í kvöld, þriðju- dag, miðvikudag og föstudag. Á sunnudaginn verður haldin söngskemmtun fyrir almenn- ing kl. 13.15. Á söngskránni eru lög eftir Sigvalda Kaldalóns, Þórarinn Jónsson, og Sigurð Þórðarson, H. N. Bartlett, Edmund Neu- pert, Rimsky-Korsakov, Anto- nio Guarnieri, Oskar Meri- kanto, Joh. Brahms, Arthur Sullivan og Offenbach, enn- fremur eitt rússneskt þjóðlag. Söngstjóri er Sigurður Þórð- arson, einsöngvarar Guðmund- ur Jónsson og Ketill Jensson, undirleik annast Fritz Weiss- happel. Biindravinaféiag IsEands 20 ára. Blindravinafélag íslends, sem er 20 ára á þessu ári, ræður nú yfir sjóðum, sem nema nærri 1 millj. kr., sem saman mynda byggingarsjóð blindraheimilis. Undangengin 20 ár hafa 40 biindir notið verklegrar kennslu í burtsa- og' körfugerð og ýmsu fleiru, en 12 af þessu fólki hafa einnig stundað nám í blindra- skólanum og nokkrir lært á hljóðfæri. 180 blindir menn hafa fengið viðtæki, en um 240 fengið undanþágu frá afnota- gjaldi. Meðal hinna blindu, sem starfa í húsi félagsins við Ing- ólfsstræti, er Gunnar Kristinn Guðmundsson frá Streiti í Breiðdal, sem hefir verið þar í 4 ár. Stundaði hann hér barna- skólanám og fermdist hjá síra Bjarna Jónssyni í fyrra. Hann hefir lært ensku, vélritun, burstagerð og sund, og leikur á gítar og harmoniku. Núna eru starfandi á vegum félagsins 8 karlar og 3 stúlkur, en auk þess eru 3 blindir menn úti á landi, sem félagið styrkir, m. a. með efnisútvegun. Sylía Þ. Oísiasyni hoöið vestur um haí. Próf. Gylfi Þ. Gíslason fór vestur um haf s.l. laugardag í boði utanríkisráðuneytis Banda ríkjanna. Hyggst hann dveljast vestra um þriggja mánaða skeið, og verðúr nokkúrn hluta þess tímabils við Harvard-háskóla til að kynna sér kennsluaðferðir á sviði hagfræði og viðskipta- fræði. Hann mun einnig flytja fyrirlestra um ísland og íslenzk efni. MARGT Á SAMA STAÐ Vantar 2—3ja herbergja íbúð í maí. Fyrirframgreiðsla eftir samkomulagi. Upp- lýsingar 1 síma 81665 eftir kl. 5. NÝKOMIÐ • r eg|S o prjonsilki VERZLð? Garðáburður Höfum fyrirliggjandi áburð fyrir tún og garðá. SÍLDAR- OG FISKIMJÖLSVERKSMIÐJAN H.F. Sími 2204. ♦ BERGMÁL ♦ Þjónusta við fólkið. Strætisvagnarnir eru þeir farkostir, sem flesta flytja staða á milli, hér á landi, og bæjar- búar fylgjast vel með öllu sem gerist í sambandi við þá. Síðan bæiánn þandist svo út, sem raun er á, eru strætisvagnar nauð- syn fyrir fjölmarga, sem verða að treysta á þá til þess að kom- ast í og' úr vinnu, heim til sín og að heiman. Þegar minnst er á strætisvagnana á opinberum vettvangi er æfinlega fylgst með þeim skrifum af áhuga, af þúsundum manna. Fyrir helg- ina var rætt nokkuð um fyrir- komulagið, þ. e. hvort aðalstöð þeirra skyldi vera í miðbænum eða á endastöðum í úthverfun- um. Strætisvagiiar Svíþjóðar. Nú hefir Bergmáli borizt nýtt bréf um þetta efni og er þar nánar rætt um endastöðvarnar, sem aðalstöðvar strætisvagn- anna. F^r bréfið hér á eftir: „Kæra Bergmál. Hinn 18. þ. m. skrifar Þ. F. E. í Bergmál um strætisvagna. Tillaga hans er ágæt og er eg henni alveg sam- mála að öllu leyti, en vil þó bæta nokkru við með leyfi Bergmáls. — Eg dvaldi í 12 daga í Gautaborg síðastliðið sumar og kynntist nokkuð stræ- isvögnum (sþorvþgnum) þar. Vagnarnir eru flestir "af nýrri gerð og þeir fullkomnustu, sem eg hefi séð og ættu forráðameim vagnanna hér að taka þá til fyrirmyndar. Endastöðvar í úthverfunum. Allar endastöðvar eru í út- hverfunum borgarinnar og get- ur maður ferðast 25 kílómetra leið með sama vagni fyrir 30 aura sænska. Húsin á enda- stöðvunum eru mjög lítil úr timbri, en úti fyrir eru bekkir, sem bílstjórar sitja oft á þegar gott veður er og bíða eftir tím- anum, sem er sjaldan lengri en 5—10 mínútur. Hurðir á vögnum þessum eru hrein fyr- irmynd. Þær eru þannig gerðar að þeim er skipt í smárenninga ra. 10 sm. breiða, hurðinni er skip í tvennt og 4 renningar í hvorum hluta. Renningarnir eru festir saman með stangar- lömun á víxl, utan og innan. Hurðin gengur á skothurðar- rúllum að ofan, og þegar opnað er, rennur hvor hluti saman eins og harmonikubelgur út að dyrastafsveggnum og fellur þar í fals. Siys eru þá útilokuð. Fólk veit því ekkert af hurð, þegar um dyrnar er gengið og með svona útbúnaði Ir útilokað- að slys geti hlotist af vegna hurðar, sem algengt eru hér. í sambandi við burðarútbúnað- inn væri eg reiðubúinn að ræða frekar við stjórn Strætisvagna Reykjavíkur, ef þess yrði óskað. • Póstkassar á vögnunum. Eitt er það ennþá, sem póst- stjórnin ætti að taka til athug- unar og myndi verða til mikilla þæginda fyrir almenning. En það eru póstkassar, sem settir eru aftan á vagnana. Fólk, sem þarf að koma bréfi í póst, fer aðeins út á næstu biðstöð og' stingur bréfinu í kassann um leið og vagninn nemur þar s'tað- ar. Kassarnir eru síðan tæmdir af póstmönnum á næstu biðstöð við pósthúsið, þegar þurfa þyk- ir. Það ætti ölium að vera ljóst hvert hagræði er að þessu fyr- irkomulagi fyrir alla aðila. Eg vi] svo ekki að sinni ræða þetta frekar, þótt margt annað mætti sjálfsagt nefna, er væri til bóta. Með þökk fyrir birting- una. Páll Kristjánsson, Njáls- götu 6.“ Þannig lýkur þessu ágæta bréfi Páls og lízt mér einkum Vel á hugmyndina um póst- kassa á stærtisvögnum. Myndu íbúar úthverfa sjálfsagt fagna því, og reyndar allir, því þá væri sjaldan langt í póststöð, ef frímerki er fyrir hendi. — kr. Gáta dagsins. Nr. 103: Hvert cr það hús, sem ferða'ðist frægst, og flutti í einu alla foldhúa, sem þá voru 1 og enn eru og munu verða allt til heims enda? Svar við gátu nr. 162: Kirkjulykill.

x

Vísir

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.