Morgunblaðið - 16.02.1954, Side 8

Morgunblaðið - 16.02.1954, Side 8
8 MURGdNBLAÐIÐ Þriðjudagur 16, febrúar 1954 ustiMafrifr Út*.: H.f. Árvakur, Reykjavík. Framkv.stj.: Sigíús Jónsson. Ritstjóri: Valtýr Stefánsson (ábyrgðarin.) Stjórnmálaritstjóri: Sigurður Bjarnason frá Vigur. Lesbók: Árni Óla, sími 3043. Auglýsingar: Árni GarSar Kristinsson. R\tstjórn, auglýsingar og algreiðsia: Austurstræti 8. — Sínú 1600. Askrtftaxgjald kr. 20.00 á mánuði innanland*. í lausasölu 1 krónu eintakið. ÚR DAGLEGA LÍFINU ii Káðstefnan fer út um þúfur NÚ ER farig að nálgast lok Berlínarfundar utanríkisráðherra fjórveldanna og verður ekki séð, að svo komnu máli, að nokkur árangur verði af viðræðunum. Vandamál Þýzkalands og Aust- urríkis, skipting þessara landa í hernámssvæði fjögurra stórvelda er óbreytt. Togstreitan heldur enn áfram. Kalda stríðinu linnir ekki. Berlínarráðstefnan táknar að- eins enn ein þáttaskil í kalda stríðinu. Menn voru farnir að vona að eftir dauða Stalins ætl- uðu Rússar að breyta til. Þeir væru nú loks farnir að skilja að útþensla þeirra og ofbeldi kæmi ekki að gagni, heldur bakaði hún þeim óvini hvarvetna um heim. Á yfirborðinu virtist, sem þeir hefðu breytt um stefnu og þegar þeir féllust á það að taka þátt i utanríkisráðherrafundi, hlýddu menn vonglaðir á fréttirnar og hugðu ag á þeim fundi ætluðu Rússar að sýna í verki stefnu- breytinguna. Nú ætluðu þeir | fyrst að taka upp friðsamlegt samstarf við aðrar þjóðir. Ráðherrafundurinn í Berlín táknar enn ein þáttaskil að því leyti, að nú hefur sannazt svo ekki verður um villzt að Rússar hafa í engu breytt stefnu sinni. Nú fæst enginn lengur til að trúa ioforðum þeirra. Breytingarnar \ eru aðeins á yfirborðinu. Þeir! viðhalda enn kúgun og ofbeldi og eru enn hættulegir fyrir friðinn í heiminum. Ráðstefnan í Berlín fór ( fyrst og fremst út um þúfur' vegna þess, að Rússar höfnuðu því að frjálsar lýðræðislegar kosningar færu fram í Austur Þýzkalandi. Þetta má segja að sé táknrænt. Því að auðvitað er kúgunaröflunum hætt ef frjálsar kosningar færu fram. Rússum er umhugað um að viðhalda sínu marxistíska léns fyrirkomulagi og einræði. Þessvegna fallast þeir aldrei á það að „lýðurinn" fái að láta skoðanir sínar í ljós í frjálsum kosningum. Enda þarf ekki að sökum að spyrja að þær 18 milljónir manna, sem enn búa í Austur Þýzka- landi væru vísar til að gera frjálsan kosningadag að áfram haldi 17. júní-byltingarinnar, þar sem kjósendurnir rækju hina rússnesku leppa endan- lega frá völdum. En á bak við tregðu Rússa til að gera endanlega friðarsamn- inga liggur önnur staðreynd og hún er sú að eftir slíka friðar- samninga bæri þeim að flytja aht herlið sitt í brottu frá her- numdum löndum. Og hver ætti þá að hjálpa kommúnisku lepp- stjórnunum, þegar þjóðirnar gerðu næstu byltingartilraunir, ef hjálparhella kommúnistanna, rússneska herliðið, með fallbyss- nr, skriðdreka og byssustingi væri hvergi nálægt? Þetta mun líklega vera sterkasta ástæðan fyrir því að Rússar setja alltaf ný og ný skilyrði fyrir friðarsamning- um við Austurríki. Skömmu eftir stríðslok, eða árið 1947 voru gerðir friðarsamningar við Ungverjaland, Rúmeníu og Búlgaríu sem öll höfðu bar izt með Þjóðverjum í styrj- öldinni. Þetta voru endanlegir friðarsamningar að öðru leyti en því að örlítið bráðabirgða- ákvæði mælti svo fyrir um, að meðan ekki væri lokið friðar- samningum við Austurríki, mættu Rússar hafa herlið í öllum Dónárlöndunum til þess að „tryggja aðflutningsleið- irnar“ til Austurríkis. Þetta hernámslið Rússa í Ungverja landi, Rúmeníu og Búlgaríu, hefur gert annað og meira en tryggja aðflutningsleiðir. Verkefni þess hefur verið eins og allir vita, að kúga þessar þjóðir til hlýðni undir ok kommúnismans. Þarna er meginástæðan fyrir að Rússar vilja enn, 9 árum eftir lok heimsstyrjaldar fresta frið- arsamningum við Austurríki og Þýzkaland. Úrslitin í Képðvogi ENDA þótt ekki tækist að hnekkja yfirráðum kommúnista í Kópavogshreppi í kosningunum s.l. sunnudag er þó auðsætt orð- ið að fylgi þeirra þar er á fall- anda fæti. Sjálfstæðismenn, sem í rúmlega tvöfölduðu atkvæðatölu | sína, juku fylgi sitt hlutfallslega miklu méira en kommúnistar. Fylgi Framsóknar sprettur hins- j vegar bersýnilega af hruni Al- ] þýðuflokksins. Hefur því svipuð, saga gerst í Kópavogshreppi og á ísafirði, þar sem Framsókn fékk nú í fyrsta skipti kjörinn bæjar- ! fulltrúa. En mestu máli skiptir að Sjálf- stæðismenn í Kópavogshreppi hafa nú skipulagt flokkssamtök sín í byggðarlaginu. Þeir hafa hafið markvísa sókn gegn yfir- ráðum kommúnista þar. Og nú er svo komið að Finnbogi Rútur er orðinn í minnihluta meðal kjós- enda hreppsins. Framboðslisti hans hlaut við þessar kosningar 475 atkvæði á móti 499 atkvæðum Sjálfstæðismanna, Framsóknar og Alþýðuflokksins. Við síðustu hreppsnefndarkosningar hlaut listi Rúts hinsvegar 290 atkvæði á móti 233 atkvæðum andstöðu- flokka hans. Allt bendir því til þess að þetta verði í síðasta skipti, sem komm- únistar halda meirihluta í hrepps nefnd Kópavogshrepps. Sóknin; gegn þeim hefur verið hafin og andstaðan skipulögð undir for- ystu Sjálfstæðismanna. Alþýðu- flokkurinn, sem var við síðustu kosningar stærsti andstöðuflokk- ur kommúnista í hreppnum, hef- ur hrunið. Eiggja til þess ýmsar ástæður. Flokkurinn var óhepp- inn með val í efsta sæti listans. Samningamakk formanns Alþýðu flokksins við Finnboga Rút bróð- ur sinn mæltist illa fyrir, og skapaði klofning og óeiningu inn- an Alþýðuflokksins. Ber hér enn að sama brunni. Hin nýja forysta Alþýðuflokksins er að eyðileggja hann. Fylgið hefur hrunið af flokknum, bæði í alþingiskosn ingunum og bæjar- og sveitar- stjórnarkosningunum. Svo djúpt er flokkurinn nú sokk inn í vesaldóm og ráðleysi, að hann hefur á mörgum stöðum látið kommúnista draga sig út í „vinstra samstarf". Er auð- vitað öllum vitibornum mönn- um ljóst, að það hlýtur óhjá- kvæmilega að hafa í för með sér tortímingu Alþýðuflokks- ins. ALMAR skrifcir: VEGNA aðkallandi anna við önnur störf, missti ég í síðustu viku af ýmsum dagskráratriðum útvarpsins, sem ég ella hefði hlustað á. Meðal þeirra var er- indi Páls Líndals, lögfræðings, um Eirík á Þursstöðum á Mýrum, hinn skringilega sérvitrung, er uppi var á fyrrihluta aldarinnar sem leið. Hef ég frá góðum heim- ildum að erindi þetta hafi verið bráðskemmtilega og vel samið. Þá varð ég einnig af erindi séra Sigurðar Stefánssonar á Möðru- völlum um’ Möðruvelli í Hörgár- dal, er ég tel víst að hafi verið fróðlegt, því að höfundurinn er vafalaust gagnkunnugur sögu þessa fornfræga höfuðbóls. Merkur smásagna- höfundur. ★ SIGURÐUR SKÚLASON, magister, las í útvarpið sunnu- daginn 7. þ.m. smásöguna „Þjóðhetja" eftir Þóri Bergsson. — Sögu þessa oamdi höfundur- ZJrcí úti/an inn löngu fyrir síðustu styrjöld og hefur hún birzt í einu sögu safni hans. Fjall ar sagan um ung Þórir Bergsson an> fátækan Skota og móður hans, er búa í smáþorpi einu í Skotlandi. Hinn ungi maður fer í stríðið og fellur þar, en móðir hans er talið trú um að sonur hennar sé óþekkti hermaðurinn, sem búa á hinztu hvílu í West- minster Abbey við hlið mestu stórmenna Breta. Hér er ekki rúm ti.l að rekja nánar efni sög- unnar, en ég vildi með þessum fáu orðum vekja á henni athygli, því að hún er afbragðsvel rituð, af ríkri samúð og djúpum skiln- ingi á sálarlífi hinnar umkomu- lausu, gömlu konu. Höfundurinn hefur náð miklu valdi á hinu vandasama formi smásögunnar, enda er hann í fremstu röð ís- lenzkra smásagnahöfunda, þeirra sem nú lifa. Salka Valka. ★ HALLDÓR KILJAN LAX- NESS hóf fyrir nokkru lestur einnar af beztu skáldsögum sín- um, Sölku Völku. Er mikill feng- ur að því að fá þetta snilldar- verk flutt í út- varpið, ekki sízt þar eð höfund- urinn sjálfur fer með það. Er lest- ur Kiljans að þessu sinni í alla Kiljan. staði hinn prýði- legasti, fjör- legur og .tilþrifaríkur og röddin þægileg þó að hún sé fremur hljómlítil. í sögunni felst þung og öfgakend ádeila á þjóðfélagið og sagan er hrjúf að formi, en hún es fersk og safarík og frábærlega vel rituð. Er enginn vafi á því að margir munu fylgjast með lestri sögunnar, af miklum áhuga. Um þang og þara. ★ HALLGRÍMUR BJÖRNS- SON, verkfræðingur, flutti í út- varpið 9. þ. m. mjög athyglisvert erindi, er hann nefndi: Um þang og þara. í erindinu gerði verk- fræðingurinn ýtarlega grein fyr- ir gagnsemi þessa sjávargróðurs, er vinna má úr margvísleg nyt samleg efni, einkum þó aldin- sýru, sem notuð er í margskonar matvæli og til framleiðslu ýmis- legra iðnaðarvara. Gat hann þess að gnægð þessa gróðurs væri að finna við strendur landsins, enda rpmu L óí&uótiA, vllzvi væri nú í athugun að stofna til brennisteinssýruverksmiðju, en brennisteinssýra er nauðsynleg til þess að vinna aldinsafan úr þaranum. Til þess að sýna að hér er um mál að ræða, sem vert er að gefa gaum, gat verkfræð- ingurinn þess, að fyrir þrem ár- um hefði í Noregi verið unnið efni úr þara og þangi að verð- mæti 7 milljónir ísl. króna. — Einnig kvað hann mikið vera unnið úr þessum gróðri í Eng- landi og Ameríku. Friðþjófs saga. ★ Á K VÖLD V ÖKUNNI s.l. fimmtudagskvöld voru fluttir í útvarpið söngv- arnir úr Frið- þjófs sögu. Hófst þátturinn með erindi er Vil- hjálmur Þ. Gísla son flutti um þetta vinsæla verk Tegnérs og þýðingu Matthí- asar Jochums- sonar á því. — Sögur þessar hafa átt miklum vinsældum að að fagna hér á landi um langt skeið, einkum með eldri kynslóðinni, þeirri, sem Framh. af bls. 12. Matthias \Jelualandl álripar: Höfum lagt undir * okkur París! MAÐUR nokkur kom á dögun- um til mín með franskt dagblað „Paris-Normandie“, sem kunningi hans einn í Rúðu- borg hafði sent honum. Hann benti á eina feitletraða fyrirsögn, sem á íslenzku máli myndi hljóða: „Það hefir tekið okkur 1200 ár að leggja París undir okk ur — það er ekki of mikið!“ Og það var íslendingur, eng- inn annar en sendiherra okkar í París, Pétur Benediktsson, sem tók svo hressilega til orða — að vísu undir dálítig sérstökum kingumstæðum, svo að Frakkar munu ekki hafa séð ástæðu til að slíta stjórnmálasambandi við Island vegna þessara ummæla sendiherrans! Á Normanna-móti. SVO er nefnilega mál með vexti, að í París er starfandi félags- skapur, Normandy-búa, já, eigin- lega nokkurskonar átthagafélag eins og Skagfirðinga- eða Skaft- fellingafélagið — að ógleymdum Þingeyingum og öllum hinum — hér hjá okkur. Normannarnir í París sýna í ýmsu að þeir hafa frændsemistaugar til Norður- landabúa. M.a. efna þeir árlega til mikils matarhófs og mann- fagnaðar, þar sem Norðurlanda- búar eru heiðursgestir — og nú erum við rétt komnir að efninu. Það var sem sagt í slíku hófi, sem Pétur Benediktsson lét þau orð falla, sem sett voru í fyrir- sögn franska blaðsins, sem að ofan greinir. Þurfum við frekar vitnanna við? AÐ SÖGN blaðsins þótti Pétri takast vel upp, er hann sem fulltrúi fslands, kvaddi sér hljóðs. Vakti ræða hans mikinn sinn til kappans Göngu-Hrólfs, sem reyndar hefði víst verið lítt vinsæll meðal Frakka á sinni tíð og Parísar-búar hefðu yglt sig alla og veitt honum hinar köldustu viðtökur, er hann sýndi mót á þvi að seilast þar til yfirráða. — En Normannarnir hafa löngum verið þekktir fyrir þolgæði sitt og harð fylgi og nú hafa þeir — nú höfum við — sagði sendiherrann — eftir 1200 ár, lagt París undir okkur. Hrólfi tókst bað ekki á sínum tíma en nú hefir M. René Coty, afkomandi hans, Normanni í búð og hár setzt að í forsetahöllinni í París — þurfum vér frekar vitn anna við? Hvað veldur leyni- vínsölunni? TOGGI gamli sendir þér kveðju sína og annarra Velvakanda- vina hér í bænum. Öðru hverju geysist lögregla okkar fram og herjar á öllum víg stöðvum gegn leynivínsölum og eru þess nærtæk dæmi að tugir manna hafa lent í dragnót lög- reglunnar. Spurning vaknar hvernig má það vera að svo æðisgengin leyni vínsala á sér stað? Svarið er ofur einfallt og það má óhætt skrifa þetta að miklu leyti á reikning stjórnar Áfengisverzlunar ríkis- ins. — I stað þess að hafa opið fram á kvöld, er lokað klukkart 6. — Ef menn hafa ekki innan þess tíma ákveðið að fá sér vín, þá er það útilokað, nema þá að I gerast lögbrjótur, — leita á náð- ir leynivínsalanna og þetta gera menn nú orðið án þess að hafa af því nokkurt samvizkubit. Um helgar. UM HELGAR er mest keypt af víni, en þá lokar þetta ríkis- fyrirtæki á hádegi, til að auð- velda leynivínsölunum að stunda iðju sína. Hve hárri upphæð það þannig hreinífega stela frá sér árlega veit enginn, en sá háttur sem hafður er á rekstri vínsöl- unnar meðan vínveitingar eru bannaðar, jaðrar við að vera skemmdarstarfsemi gegn ríkinu. — Toggi gamli. Og enn finnst mér hræðileg heimska. og hlálega saman eiga: að æskan er sólelsk og síþyrst og samt má hún ekki teyga. (Stefán frá Hvítadal). Forfaðir Frakklandsforseta og Péturs sendiherra hlátur og ánægju samkundunnar svo sem vera ber, þegar fólk ér komið til að gleðjast saman. Sendiherrann kvaðst una sér vel í Frakklandi enda fyndi hann sig þar á meðal frænda. Máli sínu til skýringar rakti hann uppruna Hásætið stað- festist fyrir réttlæti.

x

Morgunblaðið

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.