Morgunblaðið - 15.11.1975, Qupperneq 13

Morgunblaðið - 15.11.1975, Qupperneq 13
MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 15. NOVEMBER 1975 13 Sjálfstæðis- konur álykta um jafnréttismál Á þingi Landssambands sjálf- stæðiskvenna, sem haldið var um síðustu helgi, voru samþykktar tvær ályktanir, báðar f tengslum við aðalumræðuefni þingsins, sem var hið alþjóðlega kvennaár Sameinuðu þjóðanna: „Þing Landssambands sjálf- stæðiskvenna haldið í Reykjavík 8. nóvember 1975 tekur undir áskorun, sem ráðstefna í tilefni alþjóðlega kvennaársins, haldin 20. og 21. júní 1975, beindi til íslenzkra stjórnvalda, svo og til nefndar þeirrar, er Alþingi hefur falið að endurskoða stjórnarskrá Islands, að sett verði f stjórnar- skrána ákvæði um jafnrétti milli karla og kvenna, sbr. yfirlýsingu Sameinuðu þjóðanna 7. nóvember 1967, um afnám misréttis gagn- vart konum, en þar segir m.a. í 2. grein: „Grundvallaratriði jafn- réttis skal sett í stjórnarskrá eða tryggt á annan hátt með lögum.“ Hin ályktunin er svohljóðandi: „Þing Landssambands sjálf- stæðiskvenna, haldið i Reykjavfk 8. nóvember 1974, fagnar þeirri samstöðu, sem íslenzkar konur hafa sýnt á hinu alþjóðlega kvennaári Sameinuðu þjóðanna og þannig lagt sitt af mörkum til að gera að veruleika þær hug- sjónir, er liggja að baki kvenna- ári. Sjálfstæðisflokkurinn hefur ætíð haft forystu i jafnréttismál- um og það er mikilvægt, að hann haldi þeirri forystu. I því sam- bandi skal á það minnst, að hann var fyrstur íslenzkra stjórnmála- flokka til að veita konum brautar- gengi til sétu á Alþingi og að Sjálfstæðisflokkurinn hefur jafn- an verið f fararbroddi um skipun kvenna til trúnaðarstarfa i stjórn- málum. Á yfirstandandi kvennaári hafa sjálfstæðiskonur tekið forystu í veigamiklum málum og m.a. átt verulegan þátt í því að fram- kvæmd kvennafrísins þann 24. október tókst svo glæsilega sem raun varð á. Megi sú von rætast, að samstaðan, er nú hefur náðst, verði upphaf að áframhaldandi sókn fslenzkra kvenna til jafnrar stöðu á við karla á grundvelli lagalegs jafnréttis." Bindindisdagur- inn í Hafnarfirði A bindindisdeginum í Hafnar- firði, sunnudaginn 17. nóv., verður messa í Hafnarfjarðar- kirkju kl. 2 e.h. Sr. Helgi Tryggvason prédikar, en sr. Bragi Friðriksson þjónar fyrir altari. Frú Inga Maria Eyjólfsdóttir syngur einsöng. Um kvöldið verður skemmti- samkoma á vegum ungtemplara- félagsins Depils f Góðtemplara- húsinu. Sjóðakerfi sjávarútvegs: ._ c __’_ Sjóðakerfi sjávarút- vegsins hefur verið á dagskrá þjóðmála undan- farnar vikur. Það er margþætt og spannar flesta rekstrarþætti þessa höfuðatvinnuvegar þjóðarinnar. Engu að síð- ur gegna hinir ýmsu sjóðir aðskildum og nokkuð mismunandi hlutverkum. Fjölmiðlar hafa naumast sinnt kynningu á starfsemi þeirra með þeim hætti, að almenningur geti glöggvað sig sem skyldi á eðli þeirra og tilgangi. Morgunblaðið sneri sér til Más Elíssonar, fiski- málastjóra, og leitaði fregna af starfsemi afla- tryggingarsjóðs, sem er einn af sjóðum sjávarút- vegs, og er f umsjá Fiski- félags Islands, og fer við- tal við hann hér á eftir. 0 — Fiskimálastjóri. Vilt þú í stuttu máli gera lesendum Mbl. grein fyrir forsendum og til- gangi aflatryggingar- sjóðs? Það kom fljótlega í ljós, eftir að sjómenn og útvegsmenn höfðu samið um kauptrygg- ingu, að útgerðinni reyndist erfitt, og á stundum ókleift, á aflaleysistimum að standa við umsamdar skuldbindingar við starfsmenn sina. Þetta kom fyrst og glöggt á daginn á síld- arleysisárum fimmta áratug- arins. Aflatryggingarsjóður, sem í upphafi var nefndur hluta- tryggingarsjóður, var stofnaður með lögum árið 1949 og hlut- verk hans var að bæta aflahlut áhafna og skips, þegar almenn- ur aflabrestur varð á tilteknum útgerðarsvæðum eða í ein- stökum verstöðvum. Svipað samtryggingarkerfi hafði áður verið reynt í einhverjum ver- stöðvum og munu Bolvíkingar hafa riðið á vaðið í þvi efni. Fljótlega var þó sýnt að ein- stökum verstöðvum var um megn að risa undir slíkri sam- tryggingu. Af því leiddi að út- vegsmenn og sjómenn fóru að huga að stofnun samtryggingar- sjóðs af þessu tagi, er næði til landsins alls, til að draga úr áhrifum aflasveiflna milli ára og gera umsamda kauptrygg- ingu raunhæfa, einnig á afla- leysistimabilum. % — Hvern veg var aflað tekna í þennan sam- tryggingarsjóð? Samkvæmt lögunum, eins og þau vóru f upphafi, vóru tekju- stofnar sjóðsins tveir. I fyrsta lagi !4% útflutningsgjald á all- ar tegundir sjávarafurða (utan afurðir, sem unnar vóru úr tog- araafla, hvölum og selum). I öðru lagi framlag úr rikissjóði, sem nam jafn hárri upphæð og heildartekjur sjóðsins af út- flutningsgjöldum. Árið 1962 er þessum lögum breytt á þá lund, að sjóðurinn náði jafnframt til togaraútgerð- ar og togarasjómanna. Jafn- framt var útflutningsgjaldið hækkað í 1.25% af útflutnings- verðmæti sjávarafurða (undan- skilið: hvalafurðir, selafurðir og grásleppuhrogn). Framlag ríkissjóðs var jafnframt lækkað í Í4 hluta heildartekna sjóðsins af útflutningsgjöldum, sem uxu verulega með tilkomu togaraút- gerðar í samtryggingarkerfið. 1971 vóru lögin enn tekin til endurskoðunar, f Ijósi þeirrar reynslu, er þá Iá fyrir. Vóru þá gerðar ýmsar lagabreytingar, aðallega stjórnunarlegs eðlis, og framlag ríkissjóðs breytt í fjórðung heildartekna sjóðsins af útflutningsgjöldum. Ef við lítum á tekjur sjóðsins eftir sfðustu lagabreytingu hafa þær verið þessar: Framlag ríkissjóðs árið 1971 var 33.5 milljónir kr„ 1972 36.4 m.kr., 1973 56.7 m.kr., 1974 70 m.kr. og 1975 78.0 m.kr. (áætlað). Á sama tíma hafa tekjur sjóðsins af útflutningsgjöldum verið þessar: árið 1971 134.2 millj- ónir króna, 1972 145.6 m.kr., J973 226.6 m.kr., 1974 280 m.kr. og 1975 (þ.e. fram til 30.9. þ.á.) 312 m.kr. % — Hafa tekjur sjóös- ins nægt fyrir aflatrygg- ingarbótum? Það má segja að hugmyndin að baki þessari sjóðsstofnun hafi verið hliðstæða við dæmi- söguna um mögru kýrnar hans Faraós. A góðum árum hefur safnazt í sjóðinn, eins og til var ætlazt, en i aflaleysi hafa út- gjöld farið verulega fram úr tekjum. Þannig hefur sjóðnum haldizt misjafnlega á fjár- munum sínum, en hins vegar tekizt að gegna því hlutverki sínu að jafna frá góðum árum til slæmra og veita það kaup- greiðsluöryggi, sem að var stefnt. Eg hefi áður rætt um sildar- leysisárin — en undanfarin ár hafa verið þorskveiðunum þung í skauti, þann veg, að greiðsluhalli sjóðsins hefur orð- Már Elfsson, fiskimálastjóri. ið nokkur. Þetta á sérstaklega við um vertiðarsvæðið frá Hornafirði og vestur um, allt að Snæfellsnesi. Aflahluti Snæ- fellsnes- og Vestfjarðahafna varð hlutfallslega miklu betri, en nokkrar bætur fóru og til Norðurlánds- og Austurlands- hafna. Bætur úr almennu deildinni (þorskveiðar) hafa í heild numið þessum fjármunum: árið 1971 76.0 milljónum króna, 1972 240.0 m.kr., 1973 um 200 m.kr. og 1974 270 m.kr. 0 — Þú nefndir sérstak- lega svæðið Hornafjörð- ur að Snæfellsnesi, hvernig hafa framlög sjóðsins skipzt á það svæði? Á þessu svæði er stærstur hluti þorskveiðiflotans staðsett- ur, einkum á vetrarvertfð. Þaðan kemur þvf stærstur hluti tekna sjóðsins af útflutnings- gjaldi, sérstaklega í góðum ár- um, sem er helztur tekjustofn hans. Aflabrestur kemur og þyngst niður á svo þýðingar- miklu útgerðarsvæði. Ef ég tek síðasta heila árið, sem tölur eru tiltækar fyrir, er úthlutunin á þessu svæði þannig: Vestmannaeyjar ....13.0 m.kr. Þorlákshöfn ........3.0 m.kr. Grindavík .........47.0 m.kr. Keflavfk ..........35.0 m.kr. Sandgerði .........12.0 m.kr. Hafnarfjörður ......15.0 m.kr. Reykjavík .........22.0 m.kr. Akranes ............12.0 m.kr. Þetta ár vóru litlar bætur greiddar til Snæfellsness- og Vestfjarðahafna, sem fyrr seg- ir, en hlutfallslega allnokkrar bætur bæði í hafnir norðan- og austanlands. Drýgstur hluti útflutnings- gjaldanna kemur af þorskaf- urðum af vetrarvertíð, en hin sfðari ár er hlutur togaraflotans og loðnu vaxandi. Bætur til tog- araflotans hafa undanfarin fá ár ekki verið verulegar, þó nokkrar á sl. hausti, en loðnu- skip, sem sóttu á síldveiðar í Norðursjó, hafa þurft að leita til sjóðsins. 0 — Hvað vilt þú, fiski- málastjóri, segja um „Áhafnadeildina“? Áhafnadeildin var stofnuð með lögum árið 1969. Hennar hlutur er að greiða hluta fæðis- kostnaðar á fiskibátum, öðrum en skuttogurum yfir 500 br.lest- ir. Tekjur hennar eru 1!4% af fob-verði útfluttra sjávaraf- urða. Otgjöld hennar dreifast á alla útgerðarstaði landsins og ræður fjöldi báta á hverjum stað, sjómanna og úthaldsdaga þeirri skiptingu (milli staða). Þessar greiðslur námu alls 344.0 m.kr. á sl. ári. Drýgstur hluti þessarar fjárhæðar fór á suð-vestur-svæðið, af ástæðum sem fyrr greinir. Lægsta upp- hæð í verstöð hérlendis var 57 þús. kr. en hæst 43 m.kr. 0 -t— Hvað vilt þú segja um heildarendurskoðun sjóðakerfis sjávarútvegs- ins? Sem allra minnst. Það er að visu viðamikið orðið, á heildina litið, og við hæfi er að endur- skoða og taka út sem flesta þætti þjóðarbúskaparins með hóflegu árabili í ljósi fenginnar reynslu og með tilliti til ríkj- andi aðstæðna hverju sinni. Ég vil þó taka sérstaklega fram, að hæpið er að setja alla þætti þessa kerfis i sama bát hvað þýðingu áhrærir. Sjóðir til að draga úr sveiflum mismun- andi árferðis, eins og aflatrygg- ingarsjóður og verðjöfnunar- sjóður sjávarútvegsins, eru að minu mati nauðsynlegir. Og ekki síður Fiskveiðasjóður, sem er aðal fjárfestingarsjóður sjávarútvegsins, og hefur gegnt afar þýðingarmiklu hlutverki i endurnýjun og uppbyggingu fiskiskipastóls þjóðarinnar. 1 heild verður sjóðakerfið naum- ast afnumið, nema til komi jafnframt endurskoðun á hluta- skiptafyrirkomulaginu. Ýmsar bragarbætur kann að mega gera — en þar um er betra að aðrir svari en ég. Að lokum vil ég taka fram, að Fiskifélag íslands hefur annazt umsjón Aflatryggingarsjóðs. Vegna tengsla sinna um allt land, við sjómenn og útvegs- menn, sem og skýrslukerfis fé- lagsins, hefur tekizt að halda rekstrarkostnaði sjóðsins mjög lágum, eða innan við 1%, ef bæði er miðað við almennu deildina og áhafnadeild, og mun leitun í þessu landi að stofnun með jafnlágan rekstr- arkostnað. Aflatrygg- ingarsjóður Rætt við Má Elísson, fiskimálastjóra TOYOTA M 5000 mest selda saumavélin á Islandi í dag Skreyta má svuntur og barnaföt með skemmtilegum úrklippum. Fljótlegt að stoppa í göt. TOYOTA — Ármúla 23, Reykjavík sími 81 733. “^mmmm Falleg burðartaska.

x

Morgunblaðið

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.