Morgunblaðið - 02.03.1984, Side 26

Morgunblaðið - 02.03.1984, Side 26
26 MORGUNBLAÐIÐ, FÖSTUDAGUR 2 MARS 1984 Hvernig yæri að hafa rétt eftir? eftir Erlu Kristjánsdóttur „l»að þarf ótrúlega ósvífni til að leyfa sér að nota tilvitnanir á þann hátt er GM gerir. Og það er með ólíkindum að maður sem lokið hef- ur námi í sögu og vís- indaheimspeki skuli ekki vandari að virð- ingu sinni en umræddar greinar gefa til kynna.“ Tilgangur minn með þessum línum er að sýna fram á hvernig Guðmundur Magnússon, blaða- maður, misnotar heimildir skoð- unum sínum til framdráttar og gefur með notkun þeirra falska hugmynd um viðhorf þeirra sem hann vitnar til. Umfjöllun mín verður takmörkuð við tvær síð- ustu greinar hans, þ.e. „Um mik- iivægi þjóðarsögunnar" (Mbl. 11. febr. grein 2) og „Um skilning og þroska barna" (Mbl. 18. febr. grein 3). Guðmundur vitnar oft og iðu- lega til orða minna í tímaritinu Sögnum og slítur hann þær til- vitnanir úr samhengi og sleppir jafnvel orðum úr setningu til að merking breytist. Astæða er til að geta þess að sagnfræðinemar við HÍ hafa mik- ið velt fyrir sér þeim vandkvæðum er fylgja sögukennslu. f tímariti sínu, Sögnum, hafa þeir birt margar greinar um mismunandi viðhorf til þeirra mála. í nóv. 1982 lögðu þeir nokkrar spurningar fyrir ýmsa þá sem þeir töldu að hefðu skoðun á sögukennslu. Til- gangur þeirra var að fá fram ólík viðhorf og skoðanir í því skyni að fá fram frjóar umræður. Hér er ástæða til að taka það fram að umræðan snerist um sögukennslu almennt, ekki aðeins íslandssögu. Tímaritið sem þessar spurningar og svör birtust í kom út ári eftir að viðtölin voru skráð. Þegar ég svaraði umræddum spurningum sagnfræðinema var ég ekki nám- stjóri í samfélagsfræði heldur nemandi í uppeldis- og kennslu- fræði í HÍ. Eg var því ekki tals- maður menntamálaráðuneytisins eins og Guðmundur heldur fram. Dæmi um vinnubrögð Guðmundar Magnússonar 1. í grein 2 tekur GM hluta af löngu svari mínu í Sögnum og túlkar á þann veg að ég hafi staðhæft að skólabörnum leið- ist saga og jafnframt túlkar hann orð mín þannig að ég sé mótfallin atburðasögu. GM seg- ir orðrétt: „ ... er haft eftir EK námstjóra í samfélagsfræði að afleiðing hefðbundinnar kennslu í atburðasögu sé m.a. sú að „langflestir nemendur líta á sögu sem einn fjandans atburðinn á eftir öðrum, til- gangslausa upptalningu á kóng- um og stríðum". — „Fyrst er á það að benda að staðhæfing námstjórans um að skólabörn- um leiðist saga er engum rök- um studd." — „Aðfinnsla af þessu tagi hittir ekki atburða- sögu sem slíka, heldur það hvernig hún er rakin í bókum eða kennd í skólum og það er vitanlega allt annar handlegg- ur.“ Ég verð að birta hér bæði spurninguna sem ég fékk og allt svar mitt við henni til að sýna rangtúlkanir GM. „A. Ef það er rétt að saga/- samfélagsgreinar sé annars flokks grein í grunnskóla hvernig má breyta því? Ég geri ráð fyrir því að hér sé einkum átt við efri bekki grunnskólans , (þegar áhrifa samræmdu prófanna fer að gæta) og svara því þessari spurningu játandi. Það er freistandi að setja fram stað- hæfingu um að þessu megi breyta með því að breyta kennsluháttum og þá um leið viðhorfum til sögukennslu og sögunáms. Þá er nauðsynlegt að glöggva sig á því hvaða möguleikar gætu verið fyrir hendi í sögunámi og má þá nefna sem dæmi: 1) Nemendur rannsaka fortíð- ina á sama hátt og sagnfræð- ingar. fengið aukið vinnuþol og betri skilyrði á vinnustað. Miklu hreyfanlegri slanga gefur líka aukin þægindi, ekki síst í skipa- iðnaði. Hafa rafsuðumenn hér í Danmörku, sem prófað hafa kerfið, hrósað því mjög og áhugamenn um umhverfisvernd og aukna hollustuvernd á vinnu- stöðum einnig. Hentugt á nord- lægum slóðum Vacumig-kerfið notar aðeins 20—30 km af lofti á klukku- stund, sem er um 1/10. af venju- legri loftnotkun við rafsuðu. Er það því einkar þægilegt til notk- unar á norðlægum slóðum, þar 2) Nemendur læra það sem sagnfræðingar hafa skrifað um fortíðina (einkum i kennslubók- um). 3) Nemendur fjalla um sögu sem fræðigrein og læra vinnu- aðferðir sagnfræðinga. 4) Nemendur fást við sambland af þessu þrennu. 5) Nemendur fjalla um valin viðfangsefni og skoða þau með hliðsjón af nútímanum og í sögulegu ljósi (t.d. uppeldi/- menntun, starfsval, atvinnu- möguleikar/atvinnuleysi, verkaskipting o.fl.). Ríkjandi hefðir í sögukennslu hér á landi sem víðar hafa verið samkvæmt lið 2. Afleiðing þess er m.a. sú að langflestir nem- endur líta á sögu sem „einn fjandans atburðinn á eftir öðr- um“, tilgangslausa upptalningu á kóngum og stríðum." GM túlkar þessi orð þannig að ég telji að öllum skólabörn- um leiðist saga þótt augljóst sé að ég er hér að lýsa viðhorfum allflestra nemenda sem læra sögu með ákveðnum hætti. Það má vera ljóst að það eru orð GM, en ekki mín, að atburða- saga hljóti alltaf að vera kennd samkvæmt lið 2. 2. í sömu grein segir GM að kennslufræðingar vitni í orð Guðmundar Finnbogasonar um „andlausar beinagrindur sem skrölt er með í skólanum" og leggur síðan út af þeim í til- vitnun á þann veg að ég líki bók Jónasar Jónssonar við „and- lausa beinagrind". Mér er spurn: Hvar, hvenær og hvernig gerði ég það? Það er GM sjálfur sem velur að tengja þessa til- sem of kalt er til að hafa opið út að staðaldri. Hitnar því verk- stæði af suðunni í stað þess, að áður þurfti að hafa sérstaka upphitun vegna hitatapsins, sem varð við útsogun. Er rafsjóða þarf í frystihúsum er þessi nýja tækni handhæg, þar sem ekki þarf að tæma frystiklefa nema rétt í kringum vinnustaðinn, því að engar eiturgufur myndast. Nota má kerfið við venjuleg rafsuðutæki af öllum stærðum frá 180—400 amper, bæði við eitt rafsuðutæki og þar sem mörg eru samtengd. Pantanir frá mörgum löndum Reyklausa rafsuðukerfið hefur vitnun „kennslufræðinga og samherja þeirra", svo ég noti orð GM, við bók Jónasar. Þessi tilvitnun í orð Guðmundar Finnbogasonar kemur ekki frá mér. Það þarf „hugvit" GM til að tengja orðin „andlaus beina- grind“ við dæmigerða vekjandi sögu eins og íslandssaga JJ er. 3. Undir millifyrirsögninni „Van- mat á börnum“ fjallar GM af ótrúlegri fávisku um tengsl náms og reynslu og setur í lokin fram eftirfarandi staðhæfingu: „... Viðhorf Erlu, kennslu- fræðinga og þeirra sem nefna sig „róttæka skólamenn" stuðl- ar að vanþroska og fáfræði." Þessi staðhæfing er alvarleg ásökun í garð kennara og hlýt- ur hver sá er staðhæfir annað eins að verða að sanna mál sitt. 4. í þriðju grein skrifar GM: „Skilningur er ekki til í tóma- rúmi, hann hlýtur ætíð að hafa eitthvað viðfang." Þetta er skarplega ályktað. Hverjum skyldi hafa dottið annað í hug? Að vísu má álykta að skilningur GM á skólamálum hangi í hálf- gerðu tómarúmi. Ef sagt er að stefnt skuli að auknum skiln- ingi nemenda á námsefni — þarf hugarfar GM til að túlka það á þann veg að sá skilningur hafi ekki „eitthvað viðfang". En hvers konar skilningur verður til af röngum upplýsingum? Hvaða skilning fá lesendur Mbl., sem ekkí þekkja betur til, á skólamálum við lestur greina GM? Það skyldi þó aldrei vera misskilningur? 5. í þriðju grein sinni sýnir GM vel hvað hann hefur lítið kynnt sér þær hugmyndir er liggja að baki samfélagsfræði. Hann tekur bók Margaret Donaldson sem andstætt dæmi þeirra hugmynda. Það er al- rangt. Hið rétta er að hug- myndir Donaldson um þroska og skilning barna falla mjög vel að þeim hugmyndum sem liggja að baki samfélagsfræði. M. Donaldson var nemandi J. Piaget í eitt ár og var það kveikjan að athugun hennar á börnum á forskólaaldri. Hún segir sjálf að þótt hún setji fram ákveðna endurtúlkun á hugmyndum Piaget um skiln- ing forskólabarna — í fyrstu köflum bókar sinnar — þá sé það, er á eftir kemur, á engan hátt í mótsögn við hugmyndir Piaget — enda skrifað undir jákvæðum áhrifum af þeim hugmyndum. Það eru einmitt kaflarnir um nám og skóla. Reyklaus rafsuða inni á skrifstofu. fengið mjög góðar móttökur víða um lönd, en það kom ekki á markaðinn fyrr en um sl. ára- mót. Ekki síst hjá rafsuðumönn- unum sjálfum, sem geta nú farið fram á bætt vinnuskilyrði, og munu stéttarfélög þeirra bregða fljótt við, ef að líkum lætur. Mun Vacumig-fyrirtækið framleiða kerfið fyrir Danmörku, Noreg, ísland og Sviss, en miklar pant- anir hafa borizt frá Hollandi og Austurríki og beiðni um einka- leyfissölu frá mörgum löndum. Alþjóðleg sýning á rafsuðutækjum Stærsta alþjóðleg sýning á Kaupmannahöfn: Reyklaus rafsuða Athyglisverð dönsk nýjung á íslenzkan markað Jónshúsi 27. febrúar. NÝLEGA voru íslenzkir fréttarit- arar í Kaupmannahöfn boðaðir til fundar hjá fyrirtækinu Varumig á Peter Ibesens Alle. En þar fór fram kynningarsýning á reyklausri rafsuðu, algjörri byltingu á sviði rafsuðutækni, sem tveir danskir verkfræðingar hafa fundið upp og þróað. íslenzkt fyrirtæki hér í borg, Krisvil Import, mun hafa milligöngu um kynningu og sölu heima á rafsuðukerfinu Vacumig. Vacumig-kerfið Verkfræðingarnir tveir, sem heita E. Ravnmose og P. Karild, hafa unnið saman og þróun þess- arar tækni sl. 3 ár, en samstarf við Krisvil Import hfu þeir eftir auglýsingu í Erhvervsbladet, iðnaðarblaði, sem út kemur dag- lega. Er Ravnmose sérfræðingur í rafsuðu, en Karild forstjóri fyrirtækisins H.R. Nielsen, en starfsmenn þess hafa í 28 ár unnið við loftræstikerfi í iðnað- arhúsnæði. Sýndu þeir félagar iðnráðgjafa Vesturlands, Ólafi Sveinssyni, fréttariturum og fulltrúum Krisvil Import myndband um notkun Vacum- ig-kerfisins, en það samanstend- ur af háþrýstitúrbínu, rafsuðu- byssu með sogstykki og mjög sveigjanlegri slöngu, og er tengt við venjuleg rafsuðutæki. Fjar- lægir kerfið suðureykinn strax við suðupunktinn. Var greinilegt af myndinni, að hér er um að ræða geysilega byltingu fyrir þá, sem vinna við rafsuðu, og enn betur sannfærðust viðstaddir síðar á kynningarfundinum, er þeir fengu sjálfir að rafsjóða þarna inni á skrifstofunni og loftið breyttist ekki hið minnsta, jafnvel þótt reynt væri við galv- aniseraða plötu. Reykurinn var enginn. Hjálmurinn verndar augun, Vacumig- kerfið verndar innvortis líffæri Hlýtur uppgötvun þessi að gjörbreyta starfsaðstöðu og heilsufari rafsuðumanna, sem hafa orðið að búa við vanlíðan á vinnustað vegna gassins, og bronkítis og fleiri lungnakvillar orðið atvinnusjúkdómar þeirra. Ætti nú að geta orðið stór breyt- ing til batnaðar og rafsuðumenn

x

Morgunblaðið

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.