Morgunblaðið - 09.06.1985, Side 10

Morgunblaðið - 09.06.1985, Side 10
10 B MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 9. JÚNÍ 1985 LEIÐTOGAR PILAGKIMAK Mekka orðin hið mesta ein- okunarbæli Fast er nú sótt að yfirráðum hinna valdamiklu fjölskyldna í Saudi-Arabíu yfir einni merk- ustu stofnuninni í íslömskum sið, Haj-pílagrímsferðunum til hinna heigu borga Mekka og Medína, sem á þessu ári verða í september. Pílagrímarnir eru vanalega á fjórðu milljón talsins og sem gæslumenn borganna sjá Saudi- Arabar um móttökurnar. Ef ekki verður fundin lausn á ágreiningn- um fyrir haustið er hætta á, að þá geti komið til alvarlegra vand- ræða. Óánægjan og ágreiningurinn er jafnt um trúmál sem fjármál. Ráðandi stéttir í Saudi-Arabíu til- heyra Wahabi-söfnuðinum, hrein- trúarsöfnuði, sem um eitt prósent múhameðstrúarmanna aðhyllist, og mörgum pílagrímnum líkar ekki að þurfa að beygja sig undir siði þessa safnaðar. Óánægjan með fjármálin stafar af verð- hækkunum, sem Saudi-Arabar Íuii TL_ _ iyi 11 Pílagrímar þyrpast að helgasta musterinu í Mekka. ákváðu nýlega. Hótelkostnaður hefur tvöfaldast, heimsóknargjöld hækkað og flugstöðvarskatturinn getur numið rúmlega 8000 kr. á hvern pílagrím. Þeir eru hinsveg- ar flestir bláfátækir menn, sem skiljanlega eiga erfitt með að standa undir þessum þungu álög- um. Róttækasta krafan er sú, að Saudi-Arabar hætti alveg að hafa umsjón með Haj-pílagrímsferðun- um og að alþjóðlegri nefnd verði falið að sjá um þær. Til að ræða þetta mál fór sendinefnd skipuð trúarleiðtogum, einkum pakist- önskum, á fund Fahd konungs nú Framverðirnir hans De Gaulle fóru f hundana Fyrir nokkrum vikum voru sex menn dæmdir til langrar fangelsisvistar í Frakklandi fyrir að hafa myrt heila fjölskyldu í Marseille og þar á meðal átta ára gamian dreng. Með dóminum var jafnframt sungið síðasta versið í sálminum um SAC-sveitirnar, úr- valslið de Gaulle, hershöfðingja, sem einu sinni voru í miklum met- um en breyttust síðar í hreinrækt- uð glæpamannasamtök. Réttarhöldin í Aix-en-Provence stóðu í þrjár vikur og lauk með því, að sex foringjar í SAC-sveit- unum voru dæmdir í lífstíðarfang- elsi og þrír aðrir í 15—20 ára fang- elsi fyrir að hafa myrt yfirboðara sinn í lögreglunni og fimm menn aðra, sem voru í húsi hans þegar þeir brutust inn. Ekkert fór á milli mála um sekt mannanna en þrátt fyrir það er raunveruleg ástæða fyrir morðunum enn heldur óljós. Morðingjarnir voru að leita að tösku með skjölum, sem yfirboðari þeirra, lögregluforinginn Jacques Massie, sem var 44 ára gamall, hafði hótað að birta ef hann yrði sviptur stöðu sinni sem yfirmaður SAC á Marseille-svæðinu. Hallast menn helst að því, að í skjölunum hafi verið upplýst, að SAC-sveit- irnar sjálfar hafi staðið að baki ýmsum sprengingum, sem eignað- ar höfðu verið hryðjuverka- mönnum. Jean-Joseph Maria, sköllóttur maður, sem kallaður var „Kojak“ og ætlaði sjálfum sér embætti Massie, þverneitaði því fyrir rétt- inum að hafa skipað fyrir um morðin en kviðdómurinn fann hann samt sekan og dæmdi hann í fangelsi ævilangt. Hinir fimm sakborningarnir undir forystu Lionels Collard, fyrrum fallhlífahermanns í Út- lendingahersveitinni, ruddust vopnaðir skammbyssum og hand- sprengjum inn á heimili Massies í Auriol, einu úthverfi Marseille- borgar, aðfaranótt 18. júlí árið 1981. 1 húsinu voru þá eiginkona Massies, átta ára gamall sonur þeirra, unnusti systur Massies og foreldrar húsmóðurinnar. Byrjuðu mennirnir á því að binda fólkið og kefla og settust síðan niður til að bíða eftir Massie. Þegar þeir urðu þess hins vegar varir, að kona hans þekkti einn þeirra, tóku þeir til við morðin. Mennirnir kyrktu allt fólkið, eitt af öðru, og drengurinn, sem var sofandi, var drepinn með karate-höggi og síðan stunginn. Massie var drepinn þegar hann kom heim til sín klukkan þrjú um nóttina og síðan var farið með lík- in og þau falin í helli. SAC var stofnað þegar de Gaulle komst aftur til valda árið 1958. í fyrstu voru þeir nokkurs konar lífverðir gaullista en í Als- írstríðinu urðu sveitirnar að 20.000 manna þjóðvarðliði, vopn- uðum armi Gaullistaflokksins og leyniþjónustu. Eftir afsögn de Gaulles árið 1969 urðu menn úr sveitunum við- riðnir hvert hneykslismálið öðru alvarlegra og þótti þá mörgum gaullistanum sem þeir væru orðn- ir sem fleinn í holdi flokksins. Ár- ið 1974 sagði borgarstjórinn í Marseille, að af hverjum fjórum meiriháttar glæpum í borginni kæmu SAC-menn við sögu í þrem- ur. Jean-Bruno Finochetti, sem stakk litla drenginn, er skólastjóri nýlega en nokkru áður hafði verið haldin í London ráðstefna á veg- um íslamska alheimsráðsins, sem rúmlega 1200 manns sóttu. Á ráðstefnunni, sem stjórnað var af pakistönskum stjórnmála- manni og trúarleiðtoga, Maulana Nourani, kvörtuðu margir undan yfirvöldum í Saudi-Arabíu og sumir gáfu jafnvel í skyn, að píla- grímar hefðu veriö pyntaðir. Var samþykkt á ráðstefnunni ályktun þar sem þess var krafist, að „aftur yrðu virt grundvallarmannrétt- indi og trúfrelsi milljóna múham- eðstrúarmanna“. - MUSHTAK PARKER sem dásamar ekkert meira en ein- kennis- og tignarmerki nasista. Hann á son á sama aldri og barn- ið, sem hann drap. Dómarinn var augljóslega þeirrar skoðunar, að þessi veikgeðja maður hefði verið leiksoppur félaga sinna og dæmdi hann í vægustu refsinguna, 15 ára fangelsi. Stjórnmálamenn úr flokki gaullista, sem báru vitni í réttar- höldunum, kváðust hafa slitið öllu sambandi við SAC fyrir mörgum árum en stjórn sósíalista leysti samtökin upp eftir morðin. Gorbachov gefur tóninn Fyrstu tvo mánuðina eftir að Mikhail Gorbachev var kjörinn leiðtogi Sovétmanna hafði hann hægt um sig en að þeim tíma liðnum gekk hann fram á sviðið með öryggi þess manns, sem veit að áhorfendur bíða hans. í síðasta mánuði var Gorbachev gestgjafi Rajivs Gandhi, forsætisráð- herra Indlands, og þótt hann sé ekki þjóðhöfðingi að nafninu til, ekki for- seti enn a.m.k., fór ekki milli mála að hann hefur alla þræði í hendi sér. Það var því Gorbachev en ekki hinn átt- ræði forsætisráðherra, Tikhonov, sem undirritaði samninginn um efna- hagssamvinnu Indverja og Sov- étmanna. Á sjónvarps- myndum af heim- sókninni mátti sjá það einu sinni eða tvisvar, að Gorbachev var ekki alveg jafn stífur og stirð- busalegur og venjan hefur ver- ið með sovéska leiðtoga. Raunar höfðu sovéskir sjónvarpsáhorf- endur fengið nokkra nasasjón af því áður, eða þegar Gorbachev sótti Leningrad- búa heim. Þegar hann sást taka fólk tali á stræti borgarinnar, námsmenn og verkamenn, mátti skilja, að kaflaskipti höfðu orðið í sovéskum stjórnmálum. RAISA: Engin leynd yfir nýju leiðtogafrúnni. VIÐBRÖGÐ Stalín, Krúsjeff og Brezhnev eru saman í lest, sem er á leiö yfir víðáttu Siberíu. Skyndilega stööv- ast lestin. „Skjótiö lestarstjórann," segir Stalín en ekki hreyfist lestin þrátt fyrir þaö. „Endurhæfiö lest- arstjórann," segir Krúsjeff en allt er sem áður, engin hreyfing. Þá teygir Brezhnev sig í gluggatjöld- in, dregur þau fyrir og lætur síðan fara vel um sig í sætinu. „Látum bara sem lestin sá á fleygiferö," segir hann. Þannig var brandarinn áður fyrr en nú hafa Moskvubúar gert á honum bragarbót. Dugnaðarfork- urinn Gorbachev stekkur á fætur og hleypur eftir lestarganginum hrópandi: „Allir út, allir út.“ Þegar allir farþegarnir eru komnir út, klifrar hann upp á eimreiðina og hrópar þaöan: „Allir aö ýta og síö- an fáiö þið kauphækkun seinna." brögðunum, sem hafa verið notuð allt frá Stalíns- tímanum. Strax eftir að hann var kjörinn aðalritari flokks- ins í mars lét hann þau boð út ganga til ritstjóra dagblaðanna, að óþarfi væri að nefna nafn hans í hvert sinn sem þýðingarmikil málefni væru til umræðu á síðum blaðanna. Gor- bachev lét líka undir höfuð leggj- ast að senda öll- um opinberum skrifstofum mynd af sér í stað myndarinnar af Chernenko og það — ROBIN SMYTH Þessi breyting á leiðtogaímynd- inni hefur komið Sovétmönnum á óvart og ekki síst vegna þess hve skyndilega Gorbachev hefur varp- að fyrir róða gömlu áróðurs- hefur vakið at,- hygli við móttökur erlendra gesta og á blaðamannafundum, að þar hefur hvergi verið að sjá neina mynd af leiðtoganum. Erlendir gestir þurfa heldur ekki að reikna með því lengur að eiga fund með leiðtoganum sjálfum, útlendir utanríkisráðherrar verða nú æði VESÖLD Asíöustu öldum hafa litlar breytingar orðið í Lhasa og í sveitum Tíbet. Óhreinir pílagrímar ganga eftir forugum götum þar sem eru engin holræsi, og úti á landi erfiða konur með frumstæðum hand- plógum við að erja hróstruga jörðina. Lífsþægindi eru af skornum skammti í þessu fornfræga fjallalandi. I húsum er yfirleitt ekki rennandi vatn nema hjá ein- staka embættismönnum og I híbýlum ferðamanna. Samgöngutækni nútímans hefur ekki teygt anga sína þangað upp í fjöllin, því að menn ferðast aðeins um gangandi eða ríðandi. í Tíbet telst sá mað- ur lánsamur sem nær því að verða 45 ára. Árið 1950 ákvað stjórn kommúnista í Kína að gera innrás í Tíbet. Tilgangurinn var sagður vera þríþættur. f fyrsta lagi þóttust þeir vilja frelsa Tíbetbúa undan lífstíðar þrældómi. Þá ætluðu þeir að koma höndum yfir náttúruauðlindir lands- ins, þar á meðal úrannámur sem jafnvel eru ætlaðar þær mestu í heimi. Loks ætl- uðu þeir að reka fleyg á milli Indverja og Rússa, sem þeir töldu helztu fjandmenn sína á þeim árum. Breytt efnahagsstefna í Kína hefur fært stórum hluta kínversku þjóðarinnar aukna velmegun. En sú hagsæld hefur ekki náð til Tíbet, heldur ríkir þar dæmigert ný- lenduástand. Þegar Kínverjar innlimuðu landið, leið hin forna efnahagsstefna þjóðarinnar undir lok. Enda þótt Tíbetbúar hafi fengið drjúga fjárhagsaðstoð frá Peking, hefur þeim ekki tekizt að koma þar upp iðnaði svo að nokkru nemi. Tíbetbúar eru sára- fátækir og hafa greinilega ennþá horn í síðu herraþjóðarinnar. Heppnir að halda lífi: Munkar fyrir framan musteri í Lhasa.

x

Morgunblaðið

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.