Dagblaðið Vísir - DV - 26.11.1981, Síða 16

Dagblaðið Vísir - DV - 26.11.1981, Síða 16
!6 DAGBLAÐIÐ& VÍSIR. FIMMTUDAGUR 26. NÓVEMBER 1981. Útlönd Útlönd Útlönd Útlönd Nærrí tvö ár f rá innrás Sovétríkjanna í Af ganistan: Rauði herínn ráðþrota gagnvart skæruliðunum —aðalvopna- birgöir afganskra skæruliða eru hertekin sovézkvopn ingjaflokkum” þykir þvert á móti benda til þess að árásin hafi verið meiriháttar áfall fyrir stjórnina. Sigur skæruliðanna er sagður mest að þakka foringja þeirra í Pansjir, Ahmad Shah Massoud, 27 ára verk- fræðistúdent sem nú er hylltur sem þjóðhetja í Afganistan. En skærulið- arnir eru auk þess mun betur vopnum búnir en þeir voru fyrir ári síðan og er það ekki sízt að þakka vopnum sem þeir þafa hertekið frá sovézka hern- um. í viðtali við blaðamann banda- ríska blaðsins International Herald Tribune sem nýkominn er frá Afgan- istan segir Massoud að sú herstjórn- arlist skæruliðahreyfingarinnar felist nú aðallega í því að koma í veg fyrir að Sovétmönnum takist að draga saman mikinn liðsafla til stórsóknar, með því að gera sífelldar árásir á heri þeirra frá öllum hliðum. Með því sé hægt að þreyta þá og drepa niður baráttuþrekið. Massoud segir að þegar skæurliðarnir hafi yfir nægi- lega miklum vopnum að ráða muni þeir sækja að sovézka hernum inn í borgirnar. Blaðamaðurinn segir að Massoud hafi getið sér svo mikinn orðstír fyrir skipulagshæfileika sina og þekkingu á skæruhernaði að honum hafi verið líkt við kúbanska byitingarforingjann Ché Guevara. Árangur Massouds og hins þúsund manna skæruliðahóps hans, Jamiat Islami, þykir hafa sýnt að afganskir stjórnarandstæðingar eigi mikla Síðan innrás Sovétríkjanna hófst í Afganistan í desember 1979hefurhin harða andstaða hinna 80 þúsund ibúa Pansjirdals, sem er um 60 kílómetr- um fyrir norðan höfuðborgina Kabul, sífellt vakið sovézka hernáms- liðinu og stjórnarher Bubraks Kar- mal meiri áhyggjum. í augum fiestra Afgana er Pansjirdalurinn miðstöð skæruliðahreyfingarinnar í landinu. Sovézki herinn hefur gert fjórar til- skæruliðum sem beittu herteknum sovézkum vopnum. Samkvæmt heimildum vestrænna diplómata og hershöfðingja innan afganska hersins varð sovézki herinn fyrir miklu manntjóni í árásinni og missti auk þess mikið magn vopna. Sú stað- reynd að stjórnin í Kabul hefur í út- varpi og sjónvarpi lýst árásinni sem miklum sigri stjórnarhersins í barátt- unni gegn „and-múhameðskum ræn- Sovézkur brynvagn í Afganistan raunir til að gera út af við skæruliða- hreyfinguna í dalnum, en nánast með engum árangri. Fyrstu árásina gerðu þeir i apríl 1980 og aftur í ágúst sama ár. Þriðja árásin var síðan gerð í janúar síðastliðnum og að henni lok- inni hafði hernum tekizt að leggja um fjóra fimmtu hluta allra húsa, verzl- ana, skóla og bænahúsa i þessum 100 kilómetra langa dal í eyði. En mann- fallið var lítið og því var undirbúin önnur árás um miðjan ágúst síðast- liðinn. Stjórn Bubraks Karmals safn- aði saman um 15 þúsund manna her- liði sovézkra og afganskra hermanna og með stuðningi 1.500 herflutn- ingatækja og aðstoð sprengjuþotna var sprengjunum Iátið rigna yfir þau þorp í dalnum sem grunuð voru sér- staklega um stuðning við skærulið- ana. Þrátt fyrir að sovézki herinn næði tveimur þorpum á sitt vald í árásinni var hann fljótlega hrakinn burt af Þessi gæti veríð frá því i fyrri heimsstyrjöldinni og dugir væntanlega skammt gegn skriðdrekum og eldflaugum Rauða hersins. Skæruliðar í Pansjír. t Vopnaiðnaður skæruliðanna er frumstæður. Hér er verið að endurhlaða skothylk- in með púðri. möguleika á að verjast árásum sovézka hersins og stjórnarhersins, þrátt fyrir yfirburði þeirra síðar- nefndu í mannfjölda og vopnabún- aði. Afganski stjórnarherinn er álitinn telja um 20 þúsund manns en Sovét- ríkin hafa auk þess 85 þúsund manna herlið til styrktar honum. En stjórn- arherinn er sagður næstum óvirkur vegna skorts á baráttuanda og mikils liðhlaups. Árangur skæruliðanna þykir ekki sízt því að þakka að þeir hafa sýnt mikla samstöðu þrátt fyrir að rótgró- inn innbyrðis ágreiningur sé ríkjandi milli hinna ólíku ættflokka í landinu. Sjö helztu skæruliðahreyfingarnar, sem allar hafa aðsetur sitt i Peshawar í Pakistan, hafa samræmt aðgerðir sínar gegn sovéthernum, með einni undantekningu. Skæruliðahreyfingin Hezbi Islami hefur neitað að taka þátt í sameiginlegum aðgerðum og þar að auki átt í bardögum við skæruliða Massouds. Svo virðist að Hezbi Islami hafi meiri áhuga á að styrkja stöðu sína í innbyrðis valda- tafli skæruliðahreyfinganna en að kollvarpa hinni sovézku leppstjórn Karmals. Massoud rekur nú þjálfunarbúðir fyrir skæruliða í Pansjir og segist nú þegar hafa þjálfað um 5 þúsund manns víðsvegar af landinu. Honum til aðstoðar eru liðhlaupar úr afganska stjórnarhernum sem kenna nýliðum grundvallaratriði skæru- hernaðarins á tveggja mánaða námskeiðum. En vopnaskorturinn háir enn skæruliðunum, þrátt fyrir það sem þeir hafa komizt yfir af sovézkum hergögnum. Skæruliðarnir hæðast að þeim orðrómi að þeim berist vopn frá Egyptalandi, Banda- ríkjunum og Kína. Þeir segja að þau vopn sem komi utanlands frá séu keypt í Pakistan og smíðuð þar. Ef vopnasendingar berist annars staðar frá þá séu þær stöðvaðar í Pakistan og þeim skipt fyrir þarlend vopn. Þeir telja að Pakistanar mati krókinn á þessum vopnaviðskiptum en sjálfir hirði þeir aðeins ruðurnar og því verði að koma vopnasendingum beint inn í Afganistan ef þær eiga að koma aðgagni. Þrátt fyrir að algert styrjaldar- ástand ríki í Pansjir og að skærulið- arnir lendi í bardögum við sovézka herinn að meðaltali á tveggja vikna fresti, þá gengur lífið að miklu leyti sinn vanagang. Bændurnir vinna á ökrunum og hús eru byggð upp eftir sprengjuárásirnar. Vinnan í námun- um, þar sem unnir eru emeraldar og rúbinsteinar, heldur enn áfram, enda mikilvægasta tekjulind íbúanna. Komið hefur verið á fót sjálfstæðu samgöngukerfi, þar sem hertrukkar plægja götuslóðana á eldsneyti úr yfirgefnum sovézkum skriðdrekum. Pansjir er að verða eins og sjálfstætt ríki innan Afganistan sem innheimtir skatta og sér um varnir sínar út á við. Með innrásinni í Afganistan eru Sovétríkin búin að skapa nýtt Víet- nam, þau berjast vonlausri baráttu með gífurlegum herstyrk gegn þjóð sem lætur ekki kúgast. (Endursagt úr Intern. Herald Tribune).

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.