Þjóðviljinn - 11.04.1976, Qupperneq 15

Þjóðviljinn - 11.04.1976, Qupperneq 15
Sunnudagur XI. aprH 1976. ÞJOÐVILJINN — SÍÐA 15 Um mynd- byggingu í kvikmynd Skapandi starfi við kvikmynda- töku er hægt að skipta i tvo höfuð- þætti, lýsingu og myndbyggingu. Lýsingin gegnir þvi hlutverki að móta myndefnið, persónur, hluti og umhverfi, með samspili ljóss og skugga. (Um lýsingu hefur áður verið fjallað sérstaklega i kvikmyndakompu). Myndbygg- ing er fólgin i þvi að skipa niður einstökum hlutum myndefnisins fyrir framan tökuvélina og staðsetja þá með þvi á mynd- fletinum, þannig að tilætluðum áhrifum verði náð. Ljósmynd er gjarnan bæði nær- mynd og viðmynd samtimis. Til þess að lýsa atviki þarf ljós- myndin að sýna hvorutveggja yfirborð þess utan frá og eitthvert innra samhengi. I kvikmyndinni er þetta gert með klippingu eða tökuhreyfingum. Tökum sem dæmi myndefnið persóna i landslagi. Ljósmyndar- inn hefur persónuna svo nálægt að hún sjáist greinilega, en hún má' ekki vera svo nálægt, að iandslagið verði óskýrt eða hverfi á bak við hana. I kvikmyndinni er auðvelt að skipta þessu myndefni i tvo hluta, persónu og landslag, og sýna hvað á eftir öðru með þvi að hreyfa tökuvélina, aka henni eða láta persónuna hreyfa sig. Annar möguleiki er að taka tvö myndskeið, nærmynd og viðmynd og klippa saman. I fyrri myndinni er persónan nálæg og greinileg og i hinni siðari leikur landslagið aðalhlutverkið en persónan er fjárlæg Jg ógreinileg.Sú kvöð, sem er á ljósmynd (og málverki) að sjáist hluti likama eða hluti ein- hverrar stærri heildar. Hvað varðar myndbyggingu hefur kvikmyndin sérstöðu annarsvegar vegna þess að innan hvers myndskeiðs er hreyfing og hins vegar vegna þess að mynd áhorfandans af sviðinu er byggð upp með röð myndskeiða. Það er samspil allra myndskeiða og ailra myndramma innan hvers myndskeiðs, sem mótar heildar- mynd áhorfandans. Hver ein- asta hreyfing tökuvélar eða myndefnis veldur breytingu á myndbyggingu. Þvi er ekki hægt að gera þær kröfur til kvik- myndar, að þar riki ávallt jafn- vægi og samræmi eins og i ljós- mynd. Jafnvægisleysi i mynd- byggingu eða spenna af linum og formum jafnast upp i næsta myndskeiði sem á eftir kemur. f rauninni eru myndskeið sem byggð eru upp á svipaðan hátt og ljósmynd heldur leiðinleg i kvik- mynd. Slik myndskeið kalla ekki á framhald. Kvikmyndin er ekki leikhús á filmu og hún er ekki heldur ljós- mynd á hreyfingu. Hluti af spenn- unni i kvikmyndafrásögn er ein- mitt fólgin i þvi, sem er utan við myndgeirann og áhorfandinn get- ur sér til um út frá myndfrásögn- inni. Hvert svo sem myndefnið er, er nauðsynlegt að hafa i huga ákveðið heildarsjónarhorn til þess að áhorfandanum sé Ijós af- staða persóna og hluta. Þegar tvær persónur talast við eru bær Auða svæðið hægra megin i myndskeiði 1. kallar á framhald. Þegar skipið birtist hægra megin i myndskeiði 2., er það svar við spurn- ingunni i myndskeiði 1.: Ahvaðermaðurinnaðhorfa? hafa i sér alla hugsun verksins, gildir ekki um einstakt mynd- skeið i kvikmynd. Þess vegna er i kvikmynd hægt að leyfa sér að skera mynd þannig, að aðeins myndaðar sömu megin linu, sem dregin væri á milli þeirra. Þessa linu mætti kalla myndunarás. A fundi er hann milli ræðumanns og áhorfenda. Þegar persóna horfir Blómabúðin MÍRA Suðurveri við Stigahlið 45^7, simi 82430 Miðbæ við Háaleitisbraut simi 83590 Blóm og gjafavörur i úrvali MYNDUNARRÁSIN 4 0 c f-~>i ) o o o o d t> Fundur. Tökuvélin þarf ávallt að vera sömu megin i salnum svo ræðu- maður og áheyrendur séu andspænis i öllum myndskeiðum. -o-o— Tveir menn talast við. Til þess að A og B séu sömu megin i öilum mynd- skeiðum er tökuvélin ávallt staðsett sömu megin myndunarássins. á hiut, er hann milli persónunnar og hlutarins. Ef sviðið er svo flók- ið, að ekki liggur i augum uppi hvar ásinn liggur, verður töku- maðurinn að hugsa sér hann ein- hvers staðar. Sé ás þessi ekki hafði i liuga, verður afleiðingin sú, að erfitt er fyrir áhorfand- ann að fylgjast með þvi, hver er hvar, hver horfir á hvern o.s.frv. En það er nauðsynlegt til þess að áhorfandinn skilji myndfrásögn- ina. Persóna sem i einu mynd- skeiði horfir til hægri má ekki horfa til vinstri i næsta mynd- skeiði án þess að hafa snúið sér. I samræðum tveggja manna á áhorfandinn ekki að þurfa að velta þvi fyrir sér hvor sé A og hvor B. Sé ásinn haiöur i huga er A vinstra megin og B hægra megin hvernig sem sjónarhomið er valið. Þegar nauðsyn krefur, að farið sé yfir ásinn, er það gert með þvi að setja innskotsmyndskeið á milli (t.d. nærmynd af einhverri persónu og siðan hennar sjónar- horn i framhaldi af þvi). Um leið og tökumaðurinn ákvarðar sjónhorn þarf hann að hafa myndbygginguna i huga. Persóna horfir á einhvern hlut (t.d. skip).Það er sýnt með tveim myndskeiðum, öðru af persón- unni og hinu af hlutnum. Persón- an er vinstra megin i myndfletin- um og horfir til hægri. Áhorf- andinn biður eftir þvi að sjá, hvað persónan horfir á. Auða svæðið hægramegin eykur eftirvænting- una. Þegar myndskeiðið af hlutn- um birtist siðan.þarf myndbygg- ing þess að taka mið af spennunni i myndskeiðinu á undan. Hreyfingu til hægri er svarað með hreyfingu til vinstri o.s.frv. Sama gildir þegar tökuvélin fylgir eftir persónu á hreyfingu. Svæðið fyrir framan persónuna er haft stærra en svæðið fyrir aftan. I lok myndskeiðsins eða i næsta myndskæiði kemur mótvægi við spennuna, sem þarna myndast. Hér hafa verið nefnd nokkur dæmi um sérstök vandamál kvik- myndarinnar hvað varðar mynd- byggingu. Að sjálfsögðu gilda að öðru leyti sömu reglur um mynd- byggingu og i annarri myndlist. En tilgangurinn hlýtur ávallt að vera sá, að gera myndfrásögnina annarsvegar eins áhrifamikla og hins vegar eins auðskilda fyrir áhorfandann og kostur er. ODYR OG GÓÐUR brauði, enda gerður úr Gouda og Óðalsosti. Skerið hann helst með strengskera. Bráðnar vel og því hentugur til matargerðar. Byggjum upp borðum ostur eykurorku léttir hmcl

x

Þjóðviljinn

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.