Þjóðviljinn - 11.04.1976, Síða 22

Þjóðviljinn - 11.04.1976, Síða 22
22 SÍOA — ÞJÓÐVILJINN Sunnudagur 11. april 1976. Olík Framhald af bls. 2. fallslega meira en körlum bæði i bóklegu og verklegu námi. Áberandi örari er þó framsókn kvenna i bóknáms- en verknáms- greinum og námsbrautaval er þar fjölbreytilegra. Piltar og stúlkur stefna þvi ekki i jafn- ólikar áttir i verslunar-, kennara- og menntaskólanámi og i verk- lega náminu. Siðan er rakið tölulega hvernig verslunarnám á sifellt auknum vinsældum að fagna hjá konum. þótt stúlkur séu hinsvegar i minnihluta þeirra, sem taka stúdentspróf frá verslunarskól- unum. Ennfremur, að i Kennara- skólanum hafa hlutföllin snúist við. Fyrstu 20 starfsár hans voru karlar 60% nemenda, konur 40%, en nú eru konur yfir 60% og hafa ekki farið undir 63% siðan 1966. Sú hlutfallsskipting hefur ekki breyst þótt fækkað hafi i skól- anum eftir að hann varð Kennaraháskóli 1971. Um menntaskólana kemur fram, að þar fer nemendum si- fellt fjölgandi og fjölgar stúlkum hlutfallslega meira, frá 1967-1972 td. um 116% á móti 52% fjölgun piltanna. Kynbundið val á deild- um innan skólanna er þó enn höfuðreglan og fara stúlkur aðal- lega i mála- og félagsfræðideildir. en piltar i stærðfræði-, eðlis- og náttúrufræðideildir. 1 háskólanámi fer konum einnig fjölgandi, voru td. tæp 30% nem- enda við Háskóla fslands sl. skólaár á móti 20% 1951. Einnig hefur námsbrautaval kvenna orðið fjölbreyttara en áður var. Hinsvegar er áberandi hve miklu fleiri karlar en konur ljúka háskólanámi. 1 lokakafla erindis sins segir Helga: Hvaða lærdóm má af þessu draga? Litum fyrst á feril kvenbarna gegnum skólakerfið. Við upphaf skólagöngu eru telpur að öllum jafnaði aðeins betur þroskaðar en drengir bæði til likama og sálar. Munurinn er þó það litill, að hann á ekki að hafa nein teljandi áhrif á námsafköst i barnaskóla. Áberandi er þó, hvað telpur eru betur félagslega þroskaðar en drengir fram yfir fermingar- aldur. 1 gagnfræðaskólum og framhaldsskólum hafa piltar hins vegar tekið félagslega forysty og efst i menntakerfinu eru konur orðnar i mikium minnihluta. Ljóst er, að skólinn gerir sitt til að viðhalda og styrkja rikjandi verkaskiptingu kynjanna. Þetta er mjög afdrifarikt, þar sem allt annað umhverfi barnanna stuðlar að hinu sama. Þegar unglingar velja sér námsbraut, um 16 ára aldur, falla þeir þvi mótþróalaust inn i þjóðfélagsmynstrið. og full- orðnir leika þeir siðan kynhlut- verk sin eftir bestu getu og sam- visku. Bæði almenn menntun kvenna og starfsmenntun er minni en karla. Ýmislegt bendir lika til, að i þeim skólum, sem sinna hefð- bundinni starfsmenntun kvenna, sé minna um framfarir og nýjungar en i ..karlaskðlum,” þeir jafnvel látnir mæta afgangi við fjárveitingar. tslenska rikið hefur þannig alla t.ið kostað meira til menntunar karla en kvenna. Meðal annars kemur bróður- partur námslána og námsstyrkja i hlut karla. Við getum að gamni velt þvi fyrir okkur, hversu mikið isl. rikið skuldar konum í bein- hörðum peningum fyrir menntunarleysi þeirra. (Jón Sigurðsson reiknaði út, hvað danir höfðu grætt á tslands- versluninni og sendi þeim siðan j-eikning fyrir upphæðinni. Kannski ættum við konur að fara eins að. Þá væri kannski ekki talað eins mikið um, hvað dýrt væri að byggja dagheimili og leikskóla fyrir börn kvenna, sem ekki nenntu aö vera heima og passa þau). Þrátt fyrir allt er þó ljósglæta á lofti. Breytingar eru að verða á menntun kvenna. Hún eykst hlut- fallslega miðað við karla i öllum skólum. Þessi aukning er þó meiri i bóklegum greinum en verklegum. Mest er ihaldssemin gagnvart störfum við heimilis- störf og barnauppeldi annars vegar (þar eru engir karlar) og sjómennsku og tækni hins vegar (engar konur). I skýrslu um sumarvinnu reyk- viskra unglinga, sem nemar i þjóðfélagsfræði unnu s.l. vetur, var tekin með spurning um fram- tiðarstörf unglinganna. Að fengnum niðurstöðum kom i ljós, að stúlkur sýndu mun minni metnað en piltar, varðandi væntanlegt fram tiðarstarf; mjög fáar ætluðu þó að gera hús- móðurstarfið að ævistarfi eða einungis 1.6% Byrjum á byrjuninni Ég hygg að það liggi nú ljóst fyrir, að breytinga að marki á menntun og starfsvali kynja sé ekki að vænta fyrr en byrjað er skipulega og róttækt á byrjuninni, þ.e. uppeldinu. Dagheimili, leik- skólar og barnaskólar eiga að vera þar i fararbroddi. Einstakir foreldrar fá litlu áorkað, þegar allt annað umhverfi barnanna er andstætt uppeldisáhrifum heimilisins i jafnréttisátt. Er ekki kominn timi til, að fóstrur, kennarar og aðrir uppalendur eigi þess kost að sækja námskeið um jafnréttismál? Mörg nágrannalanda okkar hafa haldið þannig námskeið um árabil. Ég tel það ekki lengur vansa- laust fyrir fræðsluyfirvöld að hliðra sér hjá þvi aðsinna þessum málum. Þeim ber skylda til aö gera allt, sem i þeirra valdi stendur til að út úr skólunum komi viðsýnt og þroskað fólk, sem þorir og getur endurmetið verðmæta- og gildismat umhverfisins. Spjall Framhald af 24. siðu. aðstobu svo að fólk geti nýtt þetta safn. Húsnæði er nóg, en fjár- skortur kemur i veg fyrir að hægt sé að halda uppi svoleiðis starfsemi. Að svo mæltu er lokið samtalinu viö Guðmund Friögeir á Þingeyri, þvi að nú ætlar hann upp á Þjóðskjalasafn og glugga svolitið i gömul fræði áður en hann heldur vestur til að huga að trillunni sinni. —GFr Það er erfitt Framhald af bls. 6. Þessu héldu þeir fram þrátt fyrir þá vitneskju, sem þeir höfðu fengið i Washington frá banda- riskum ráðamönnum um að til- tölulega litil hætta væri á slikri innrás. Það kemur margoft fram i skýrslunum að bandarikja- mennirnir gera heldur litið úr slikri hættu á innrás rússa. En samt var haldið áfram að hamra á þessari tilbúnu hættu, þvi að hefðu islensku ráðherrarn- ir viðurkennt að aðildin að Nató ætti að beinast fyrst og fremst gegn islendingum hefði hún aldrei fengist samþykkt á Islandi. Svo megn var andstaðan gegn henni. Meira að segja formaður Fram- sóknarflokksins kaus að sitja hjá þegar atkvæöi voru greidd um að- ildina. í áróðursmoldviðrinu fyrir inn- gönguna f Nató gripu hernáms- blöðin til fáránlegra staðhæfinga. Ein þeirra — sem dæmi aðeins — er sú kenning, að Islendingar þyrftu ekkert að óttast að vera i hernaðarbandalagi. Þeir hefðu nefnilega reynsluna af því hvað slikt væri áhættulaust. Samein- uðu þjóðirnar eru hernaðar- bandalag, sagði Olafur Thors. En það hernaðarbandalag hefur brugðist og þess vegna þarf áð stofna nýtt! Þeir vissu um herstöðvaráformin Þegar aðildin að NATO var samþykkt mætti það mjög við- tækri andstöðu almennings i landinu, en engu að siður var hún knúin i gegn. Ein forsendan fyrir Maðurinn minn og faðir okkar GEIR ÓLAFSSON loftskeytamaöur verður jarðsunginn frá Háteigskirkju þriöjudaginn 13. april kl. 13.30. Þeim sem vilja minnast hans cr bent á Slysavarnafélag tslands eða Dvalarheimili aldraðra sjó- Aðalbjörg Jóakimsdóttir Ólafur Geirsson Gunnar .1. Geirsson Aðalsteinn Geirsson. þvi að meirihluti þingmanna samþykkti aðildina var sii yfir- lýsing að aldrei yrði farið fram á herstöð á lslandi á friðartimum. En þarna var holt undir eins og viðar, og i rauninni höfðu banda- rikjamennirnir allan timann i huga að koma hér upp herstöðv- um. Þetta kemur fram i ummæl- um Andersons hershöfðingja 15.3. 1949: „Anderson hershöfðingi sagði að það yrði langtum auð- veldara, ef við hefðum þar her- afla fyrir...” Og þegar alþingi is- lendinga hefur samþykkt aðild að NATO segir bandariski skýrslu- skrifarinn „Bandarikin nálguðust verulega það takmark sitt að fá hernaðarlega aðstöðu á tslandi til langs tima er tsland ákvað að gangast undir Norður-Attants- hafssáttmálann.” (23.8. ’49). tslensku ráðherrarnir vissu strax 1949 að bandarikjamenn ætluðu að koma hér upp herstöð þó að allt annað væri látið uppi: ,,Ég (skýrsluskrifarinn) endur- tók að allur sáttmálinn væri til varnar og hr. Bohlen benti á, að á striðstimum væru vörn og árás umdeilanleg hugtök. Bjarni Benediktsson kvaðst gera sér þetta vel ljóst, en vegna kynning- ar málsins á Islandi væri að þvi stoð, að þeir GÆTU SAGT, AÐ AÐRAR BÆKISTÖÐVAR VÆRU TIL ÁRASA og að tsland yrði ein- vörðungu til varnar.” Átakanlegt öll er framganga hinna is- lensku ráðamanna i Washington hin aumingjalegasta samkvæmt skýrslum. Allar spurningar þeirra eru eins og út i hött og eng- um þeirra virðist koma til hugar að bandarikjamennirnir geti sagt annað en satt og rétt frá; engum þeirra kemur til hugar að sann- reyna hinar bandarfsku fullyrð- ingar. Atakanlegast er þó að lesa þann kafla skýrslunnar þegar is- lenskur ráðamaður spyr Dean Acheson utanrikisráðherra Bahdarikjanna hverju eigi að svara röksemdum islenskra and- stæðinga hernaðarbandalagsins. Bandariski utanrikisráðherrann leggur þá starfsbróður sinum is- lenskum orð i munn eins og nem- anda i stjórnmálaskóla Heimdall- ar. Acheson segir i skýrslu sinni 14.3. 1949: ...önnur röksemd kommúnista sem hann (Bjarni) yrði aö svara væri á þá leið að hlutleysi væri betri vemd en sdtt- málinnsem 1 raun og veru yki lik- urnar á þvi að ráöist yrði á ts- land. Égstakk upp á þvi að þessu mætti svara með þviað minna á reynslu nokkurra smáþjóða, sem isiðasta striðikomustað raun um að hlutleysi veitti enga vörn gegn árásaraðila.” Undir smásjá Þó að bandarikjamenn hefðu þrælað íslendingum inn i Atlants- hafsbandalagið og brotið niður hlutleysistefnu landsins höfðu þeir að sjálfsögðu enn ekki náð marki sinu. Þeir þurftu að þurrka út hindrunina til fulls, sem lýst var hér i upphafi greinarinnar. Þeir höfðu smásjá velskipulagðs sendiráðsstarfsliðs og leyniþjón- ustunnar, CIA,á öllum þáttum is- lensks þjóðlffs. Innflutningur, út- flutningur, verslun og viðskipti, kjaramál og verkalýðshreyfing var allt undir þeirra smásjá. Þeir fylgdust sérstaklega vandlega með verkalýðshreyfingunni og hrósuðu happi yfir úrslitum ASt-þings haustið 1948: „Þessi árangur hefur orðiö enn meiri vegna þess að kommúnistar misstu tökin í islenska verkalýðs- sambandinu i nóvember 1948.” (23.8. 1949). Einnig lögðu bandarikjamenn á ráðin um islensk efnahagsmál og vildu ólmir gengisfellingu 1949, en þar voru ýmis ljón á veginum og ekki ráðlegt að fella gengið fyrir kosningar, eða eins og segir I aðalskýrslunni um tsland 23.8. 1949: „Gengisfellingarmálið er með- al þeirra mála, sem nú eru til um- ræðu á vettvangi stjórnmála á ts- landi... hver tilraun af þeirra hálfu (stjórnarflokkanna) til að fella gengið (hlyti) að valda mjög öhagstæðum viðbrögðum innan- lands.og það yrði aðeins hl þess að leggja spilin upp i hendurnar á kommúnistum. Eftir kosningar, sem l'ram eiga að fara i október 1949, gæti gengisfelling orðið I'ramkvæmanlegri en nokkru sinni l'yrr eftir strið.” i|>ÞJÓflLEIKHÚSIfi KARLINN A ÞAKINU i dag kl. 15. Skirdag kl. 15. FIMM KONUR 2. sýning i kvöld kl. 20. Rauð aðgangskort gilda. 3. sýning skirdag kl. 20. NATTBÓLIÐ miðvikudag kl. 20. Litla sviðið: INUK i dag kl. 15. þriðjudag kl. 20,30. Siðasta sinn. Miðasala 13,15—20. Simi 1-1200. IKFÉIAG! ykjayíkurJ KOLRASSA i dag. kl. 15. EQUUS i kvöld. — Uppselt. SKJALDHAMRAR þriðjudag. — Uppselt. SAUMASTOFAN miðvikudag. — Uppselt. KOLRASSA fimmtudag kl. 15. VILLIÖNDIN fimmtudag kl. 20.30. Miðasalan i Iðnó opin kl. 14 til 20.30. Simi 1-66-20. Nemendaleikhúsið Hjá Mjólkurskógi Isýning á morgun kl. 21 [sýning Miðvikudag kl. 21 Fáar sýningar eftir [Verð miða kr. 400 Miðasalan opin i Lind arbædaglega kl. 17—19 | sýningardaga kl. 17—21. Simi 21971. Bandarikjamenn viija þó ekki láta þar við sitja að fylgjast með islenskum stjórnmálum frá degi til dags. Þeir ákveða að semja og framkvæma áætlun um það hvernig hentast sé að draga úr stjórnmálaáhrifum islenskra sósialista: „Utanrikisráðuneytið ætti að leggja drög að og byrja þegar að framfylgja áætlun i því skyni að draga úr hugsanlegu varnarleysi islensku rikisstjórn- arinnar gagnvart hugsanlegu valdardni kommúnista.” Ekki er minnsti vafi á því að slik áætlun hefur verið gerð og reynt hef ur verið aö koma henni i framkvæmd. Eftir inngönguna i NATO voru bandariskir ráðamenn ákaflega ánægðir með sinn hlut: ,,Á liðnu ári hafa Bandarikin komist tals- vert áleiðis i þvi að ná markmið- um sinum á Islandi.” En samt: „Rangt væri þó að draga þá ályktun...að hin ákafa þjóðern- ishyggja islendinga væri hér með horfin, eða að islenskir stjórn- málaleiðtogar verði siður en áður á verði við að verja það sem þeir telja hagsmuni islendinga. ...Við samningsumleitanir við Island verður þvi framvegis að gæta varúðar vegna tilfinningasemi is- lendinga.” „Það er erfitt að ala þjóðina upp og breýta hugsunarhætti hennar.” Þrátt fyrir „góðan ár- angur” bandarikjamanna með is- lenska stjórnmálaleiðtoga 1949 heldur meginhluti islensku þjóðarinnar enn sinni reisn. Hin „ákafa þjóðernishyggja” er ekki horfin,og islenskir sósialistar eru jafnsterkir að fylgi 1976 og 1949. Og nú hafa islensku Nató-sinn- arnir verið afhjúpaðir svo ræki- lega sem verða má; þar er fýrir faö þakka hinum hreinskilnu "bandarisku skýrslum, sem hér hafa verið gerðar að umtalsefni og verða áreiðanlega oft dregnar fram i islenskri utanrikismála- umræðu á næstu árum.

x

Þjóðviljinn

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.