Þjóðviljinn - 13.12.1983, Qupperneq 4

Þjóðviljinn - 13.12.1983, Qupperneq 4
4 ;SÍÖAÞ/ÓöVlLjfríNr ’ Þríáíjudagur 13'. desember lí»á3 ‘ MOÐVIUINN Málgagn sósíalisma, verkalýðs- hreyfingar og þjóðfrelsis Útgefandi: Útgáfufélag Þjóðviljans. Framkvæmdastjóri: Guörún Guömundsdóttir. Ritstjórar: Árni Bergmann, Einar Karl Haraldsson. Umsjónarmaður Sunnudagsblaðs: Guðjón Friðriksson. Auglysingastjórl: Sigríður H. Sigurbjörnsdóttir. Afgreiðslustjóri: Baldur Jónasson. Afgreiðsla: Bára Sigurðardóttir, Kristín Pótursdóttir. Blaðamenn: Auður Styrkársdóttir, Álfheiður Ingadóttir, Helgi Ólafsson, Lúðvík Geirsson, Magnús H. Gíslason, ólafur Gíslason, óskar Guðmundsson, Sigurdór Sigurdórsson, Valþór Hlöðversson. íþróttafróttaritari: Víðir Sigurðsson. Utlit og hönnun: Guðjón Sveinbjörnsson, Þröstur Haraldsson. Ljósmyndir: Einar Karlsson, Magnús Bergmann. Handrita- og prófarkalestur: Andrea Jónsdóttir, Elías Mar. Augiýsingar: Áslaug Jóhannesdóttir, Ólafur Þ. Jónsson. Skrifstofa: Guðrún Guðvarðardóttir, Jóhannes Harðarson. Símavarsla: Sigríður Kristjánsdóttir, Margrét Guðmundsdóttir. Húsmóðir: Bergljót Guðjónsdóttir. Ðfistjóri: ólöf Sigurðardóttir. Innheimtumenn: Brynjólfur Vilhjálmsson, Ólafur Björnsson. Pökkun: Anney B. Sveinsdóttir, Halla Pálsdóttir, Karen Jónsdóttir. Útkeyrsla, afgreiðsla og auglýsingar: Síðumúla 6, Reykjavík, sími 81333. Umbrot og setning: Prent. Prentun: Blaðaprent hf. Viðskiptahalli heimilanna Verðbólgan hefur verið rekin út úr stjórnarráðinu og inn á heimili fólks. Verðbólgutölur í opinberum skýrsl- um skipta nú færri tugum en áður og ríkir mikil ánægja með það hjá stórnarherrunum. Á heimilunum geisar hinsvegar dýrtíðin sem aldrei fyrr og ástæðan er sú að kaupið er fast meðan verðlagið á vöru og þjónustu hækkar linnulaust. Til þess að átta sig á því hvað hefur verið að gerast á heimilum launafólks hér síðustu mánuði má taka dæmi af einstaklingi sem hafði 20 þúsund krónur í mánaðar- laun í mars síðastliðnum. Hann greiddi fyrir vöru og þjónustu 15 þúsund krónur í þessum mánuði og 5000 krónur í vexti af verðtryggðu láni samkvæmt lánskjara- vísitölu. í októbermánuöi var högum þessa „meðal- jóns“ þannig komið að mánaðarlaun hans voru komin í 22.464 krónur. Hann þurfti þá að greiða 23.271 krónu fyrir sama magn af vöru og þjónustu og í mars, og kr. 7.417 í vexti og afborganir af láninu. í mars dugði mánaðarkaupið fyrir nauðsynjum og afborgunum, en í október átti hann ekki fyrir vöru og þjónustu. Og hvernig á maður sem hefur ekki einu sinni upp í kostn- að við heimilisrekstur sinn að standa undir vöxtum og afborgunum af láni? í októbermánuði vantar 8.224 krónur á að það að kaup „meðal-jóns“ hrökkvi fyrir útgjöldum. Það er því ljóst að hafi hann ekki haft möguleika á aukatekjum er heimilisrekstur hans í rúst. Hér er horft á hlutina af sjónarhóli einstaklings, en það má einnig velta fyrir sér hvernig gengið hefur verið á hlut launafólks sem heildar. í lok þessa árs verður kaupið sem hlutfall af verðmætasköpun þjóðarinnar komið niður fyrir 70% og hefur þá ekki verið Iægra hlutfall frá þvi fyrir 1970. Kaupið sem hlutfall af þjóð- artekjum hefur aldrei verið hærra en á árunum 1981 og 1982, en þá var það 76.5% og 78.7%. í umræðum á Alþingi í sl. viku sagði Svavar Gestsson m.a. um þessa þróun: „Það er ekki nóg með að launin séu lækkuð til samræmis við samdrátt þjóðarframleiðsl- unnar á árinu 1983. Það er gengið lengra á launin heldur en fall þjóðarframleiðslunnar segir til um. Það er skrúfað harðar að launamönnum í landinu heldur en öðrum. Þetta þýðir einfaldlega það að ríkisstjórnin flytur til fjármuni frá launasummunni, frá vinnandi stéttum í landinu, yfir til annarra aðila sem hirða gjöld fyrir sinn snúð. Það er sem sagt ljóst að ríkisstjórnin er að vinna það afrek að sökkva hlutfalli launanna niður á það stig sem var á síðustu árum viðreisnarstjórnarinn- ar, niður á stig landflótta - og atvinnuleysisáranna. Það er afrek Framsóknarflokksins núna á síðustu mánuð- um, að kaupið er lægra hlutfall þjóðarframleiðslunnar nú en nokkru sinni síðan á viðreisnarárunum. Þeir eru ekki lengi að snúa ofan af „framsóknaráratugnum“ þessir piltar þegar þeir leggja sig fram.“ í þessum tveimur dæmum er að leita skýringanna á hallarekstri þúsunda heimila í landinu. Spurningin er hversu lengi þau geta haldið áfram að auka „viðskipta- halla“ sinn útávið. Við kaupmanninn, bankana og þjónustufyrirtækin. Margir höfðu búist við því, að komið yrði til móts við heimilin með lækkun skatta. Sú von er nú að engu orðin því að skattbyrði mun aukast hjá þorra launafólks á næsta ári. Þeir sem gætu rétt hlut sinn með meiri vinnu geta heldur ekki sett traust sitt á aukavinnu, því að stjórnarstefnan miðast við það að koma á „hæfilegu“ atvinnuleysi. Baráttuleiðin er eina leiðin sem ekki er lokuð. klippt Vinnuálagið „í tíð þeirrar ríkisstjórnar sem nú situr hefur þess að vísu gætt jafnvel meira en oft áður að ráð- herrar fara sínu fram og tilkynna áform sín opinberlega áður en þau hafa hlotið þá meðferð í stjórnkerfinu sem nauðsynleg er til að þau komist til fram- kvæmda“. Svona er skrifað í leiðara Morgunblaðsins nú um helgina. Og það er hverju orði sannara að ráðslag einræðisins einkennir hæstvirta ríkisstjórn. í téðum leiðara er Mogginn að fjalla um hugmyndir svokallaðrar Stjórnkerfisnefndar. Frumvörp hennar voru fyrst kynnt á blaða- mannafundi í lok síðustu viku. Morgunblaðið nefnir einmitt þá kynningu sem dæmi um gerræðis- leg vinnubrögð. Hugmyndirnar höfðu þá ekki fengið umfjöllun í ríkisstjórn eða í stjórnarflokkun- um. Ekki þarf að spyrja að stjórnarandstaða var hvergi með í ráðum, en Morgunblaðið hefur minni áhyggjur af því, að stjórn- arandstaðan njóti ekki umfjöll- unarréttar í mikilsverðum mál- um. En það er að sínu leyti til marks um vinnulag ríkisstjórnar- innar að Morgunblaðinu skuli blöskra. Miðstjórnar- valdið Þau lög sem nú er starfað eftir um Stjórnarráð íslands, eru af- rakstur Bjarna Benediktssonar þáverandi forsætisráðherra frá 1969 og eru því ekki svo gömul. Það er eftirtektarvert að ríkis- stjórn Steingríms Hermanns- sonar leggur áherslu á að afnema þessa skipun Bjarna Benedikts- sonar á æðstlu stjórn ríkisins. Það býr áreiðanlega fleira undir en „sparnaður í kerfinu“, þegar hugmyndir af þessum toga skjótast uppá yfirborðið nær formálalaust. Og dokið við; Morgunblaðið skrifar: „Tillagan um virkari fjármálastjórn innan hvers ráðuneytis er viðnám gegn því miðstjórnarvaldi sem fjár- málaráðuneytið hefur innan stjórnarráðsins“. Og þegar Morgunblaðið hefur haft uppá sökudólgnum, Albert Guðmundssyni sem miðstýrir ríkiskerfinu, er ekki að sökum að spyrj a: „Er ekki að efa að dreifing valds og ábyrgðar á þessu sviði á fullan rétt á sér.“ Albert að missa völdin? Þanng virðist Mogganum áfram um að Albert missi völdin sem hann hefur sem fjármálaráð- herra og hinir ráðherrarnir eru nú heldur ekki að sýta ófarir fjár- málaráðherrans í þessu máli frek- ara en öllum öðrum. Fyrir nokkrum dögum var lagt fram ríkisstjórnarfrumvarp á þingihu, um að heimila ríkis- stjórninni erlendar lántökur fyrir flugstöð Bandaríkjamanna á her- vellinum í Keflavík fyrir 616 milj- ónir króna. Inn í þetta heildarfrumvarp er laumað sérstakri grein um að utanríkisráðherra (Geir Hall- grímsson) hafi yfirstjórn allra fra- mkvæmda við flugstöðina á sín- um höndum. Þetta er gert án nokkurs rökstuðnings, en sam- kvæmt núgildandi lögum ættu framkvæmdirnar að heyra undir fjármálaráðherra (Albert Guð- mundsson). í stað rökstuðnings í greinargerð kemur svona setn- ing: „Nú þegar komið er að hinni verklegu framkvæmd þykir best henta að yfirstjórn byggingafr- amkvæmdanna verði jafnframt í höndum utanríkisráðherra“. Jamm, það þykir „best henta“ að rýra völd Alberts Guðmunds- sonar og fer enda vel, að maður sem telur að ríkið sé alls staðar til ills, sé fríaður frá rótum hins illa. Því getum við tekið undir með kellingunni sem hló og sagði þeg- ar bóndi hennar fékk niðurgang eftir að hafa drukkið smyglaða ölið: Það var ekki nema gott á hann. Hafið ykkur hœga Morgunblaðið er sammála öðrum valdastofnunum ríkis- stjórnarinnar um að rýra völd Al- berts Guðmundssonar. Hins veg- ar telur blaðið önnur atriði skipta minna máli, enda eigi eftir að fjalla um þau á viðeigandi stöð- um. „Á þessu sviði er ekki þörf á að knýja neitt í gegn,“ segir blað- ið í lok leiðarans eftir að hafa sagt ráðherrum að önnur verkefni eigi að hafa forgang. Hitt er ekki síður eftirtektar- vert að meira að segja Mogginn gerir grín að ríkisstjórninni sem hleypur og tilkynnir áform sín op- inberlega áður en þau hafa fengið nauðsynlega meðferð. Og nú er bara að vita hvort kemur ný yfir- lýsing frá Albert eða hinum ráð- herrunum í dag, sem Mogginn þarf svo að draga til baka á morg- un, eða hvort ríkisstjórnin ætlar að taka upp þá nýbreytni að standa að málum eins og stjórn í þingræðisríki. ~óg og skorið Peð hjá alþjóð- legu auðvaldi í DV um helgina birtist einkar athyglisvert viðtal við Inga Þor- steinsson agent í Afríku. Hann starfar fyrir „þýskt fjölþjóðafyr- irtæki“ sem hefur með ráðgjöf að gera. „Starfssvið mitt nær yfir Uganda, Tanzaníu, Zambíu og Mauritius", segir Ingi, en hann er sjálfur hluthafi í þessu firma. Auk þess á hann annað smærra ráðgjafarfyrirtæki prívat og per- sónulega. í viðtalinu kemur glöggt fram að maðurinn er peð á skákborði hins alþjóðlega auðvalds sem hefur síður en svo verið athafnalaust á þessu svæði. Eins og hjá Albert og Ragnari í álinu Ingi Þorsteinsson „tók mikinn þátt í að fjármagna kosningabar- áttu Obotes" í Uganda. „Þá átti ég töluverðan þátt í mótun stefnuskrár flokksins". Ingi lagði áherslu á þrjú atriði: l(Alþjóðlegum fjármálastofnun- um gert Ijóst að í Uganda væri opið hagkerfi. 2) Verslun gefin algerlega frjáls og einstaklingum gert kleift að festa kaup á ríkis- fyrirtækjum. 3) Lagður grund- völlur að heppilegum jarðvegi fyrir erlenda fjárfestingu í landinu með því að bjóða skatt- fríðindi og tollfríðindi og tryggja sjálfkrafa gjaldeyrisyfirfærslu á hluta hagnaðar erlendra fjárfest- ingaraðilja. Góð uppskera Eins og þetta ber með sér, er um sams konar stefnu að ræða og Verslunarráð íslands hefur hampað með Heimdalli og Al- bert fjármálaráðherra. Stefnan er tæpast til þess fallin að tryggja sjálfsforræði þjóða og sjálfstæði þeirra, en hverju skiptir það í samanburði við gróðann? Ingi sér árangurinn m.a. í við- brögðum Alþjóðagjaldeyris- sjóðsins: „En Uganda fékk 180 miljónir dollara lán frá Alþjóð- agjaldeyrissjóðnum bundið þeim skilyrðum sem koma m.a. fram i efnahagsstefnunni" - og hvaða íslendingur öfundar ekki Ugand- abúa af þessu hlutskipti? -óg -ekh.

x

Þjóðviljinn

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.