Morgunblaðið - 26.07.2003, Side 10

Morgunblaðið - 26.07.2003, Side 10
FRÉTTIR 10 LAUGARDAGUR 26. JÚLÍ 2003 MORGUNBLAÐIÐ TILLAGA þingmanna Samfylking- arinnar og Vinstrihreyfingarinnar -græns framboðs í efnahags- og við- skiptanefnd Alþingis um að við- skiptaráðherra, fulltrúi Samkeppnis- stofnunar og ríkissaksóknari verði kallaðir tafarlaust á fund nefndarinn- ar, „í því skyni að fá frá þeim milli- liðalaust“ upplýsingar um stöðu sam- keppnislaganna, hugmyndir um nauðsynlegar breytingar á þeim og hvort rétt sé að lögfesta samvinnu lögreglu og samkeppnisyfirvalda vegna rannsókna þeirra síðarnefndu, var felld á jöfnu, með fjórum atkvæð- um gegn fjórum, á fundi nefndarinn- ar í gærmorgun. Áður höfðu þing- menn Samfylkingar og VG fallist á að ekki væri ástæða til að kalla fulltrúa olíufélaganna á fund nefndarinnar. Því var ekki farið fram á það í tillögu þeirra. Á fundinum í gær var hins vegar samþykkt tillaga Gunnars I. Birgis- sonar, þingmanns Sjálfstæðisflokks- ins, um að nefndin skyldi halda fund í ágúst með fulltrúum viðskiptaráðu- neytisins um samkeppnislög og stöðu Samkeppnisstofnunar. Tillagan var samþykkt með fjórum atkvæðum, þingmanna Framsóknarflokksins og Sjálfstæðisflokksins, en þingmenn Samfylkingarinnar og VG sátu hjá. Pétur H. Blöndal, formaður efna- hags- og viðskiptanefndar Alþingis, sagði í samtali við Morgunblaðið eftir fundinn í gær, að hann hefði ekki get- að fallist á að halda fund í nefndinni „tafarlaust“ eins og þingmenn Sam- fylkingar og VG hefðu farið fram á. Hann sagði að erfitt yrði að kalla til nefndarmenn á fund vegna fría en auk þess sæi hann engan ástæðu til þess að flýta fundinum. Það breytti engu hvort fundurinn yrði haldinn tafarlaust eða eftir tvær til þrjá vikur þegar fleiri fundarmenn gætu mætt. Tali málið út af borðinu Fulltrúar Samfylkingar og VG í nefndinni eru Össur Skarphéðinsson, Jóhanna Sigurðardóttir og Lúðvík Bergvinsson, þingmenn Samfylking- arinnar, sem og Ögmundur Jónas- son, þingmaður Vinstrihreyfingar- innar - græns framboðs. Lúðvík Bergvinsson sagði í samtali við Morgunblaðið eftir fundinn í gær, að hann væri afar ósáttur við að tillaga þeirra skyldi felld. „Við erum að tala um að fá strax fram upplýsingar í málinu svo Alþingi geti brugðist við,“ útskýrir Lúðvík. „Stjórnin virðist vilja tala þetta mál út af borðinu á einhverjum snakkfundi einhvern tímann með haustinu.“ Lúðvík vísar einnig í bókun sam- fylkingarmanna og vinstri grænna á fundinum í gær, eftir að tillaga þeirra hafði verið felld, en í bókuninni segir m.a. að ef þær upplýsingar sem fram hefðu komið í fjölmiðlum reyndust réttar væri ljóst að samráð olíufélag- anna hefði kostað borgara þessa lands milljarða króna. Þá segir í bók- uninni að það veki furðu að lögreglu- yfirvöld skuli ekki hafa farið að þeirri lagaskyldu sinni að taka mál til rann- sóknar „en lögregla skal hvenær sem þess er þörf hefja rannsókn út af vitneskju eða gruns um að refsivert brot hafi farið fram hvort sem henni hefur borist kæra eða ekki. Ríkissak- sóknari getur gefið fyrirmæli í þeim efnum skv. 2. tl. 66. gr laga um með- ferð opinberra mála nr. 19/1991“. Því er bætt við að það megi „aldrei verða svo í okkar landi að ekki gildi sömu reglur um alla“. Rætt um samkeppnislögin Fulltrúar Samfylkingar og VG lögðu einnig fram tillögu á fundi efnahags- og viðskiptanefndar í gær þess efnis að nefndin telji nauðsyn- legt að veittir verði viðbótarfjármun- ir til Samkeppnisstofnunar á fjár- aukalögum ársins 2003 svo „hraða megi rannsókn stofnunarinnar á meintu verðsamráði olíufélaganna“, eins og segir í tillögunni. Þessi tillaga var einnig felld á jöfnu með fjórum atkvæðum gegn fjórum. Pétur H. Blöndal segir að tillagan hafi verið felld vegna þess að fulltrúar stjórn- arflokkanna í nefndinni telji að það sé hlutverk fjárlaganefndar þingsins að taka ákvarðanir í málum sem þessum. Það sé síðan Alþingis að taka endanlega ákvörðun í þessum efnum. Spurður um efni næsta fundar efnahags- og viðskiptanefndar segir Pétur að á þeim fundi eigi að ræða um samkeppnislögin almennt sem og reynsluna af þeim. T.d. eigi að ræða hvort hægt sé að gera lagabreyting- ar til að koma í veg fyrir að rann- sóknir dragist það mikið á langinn að sakamálið fyrnist. „Það er slæmt bæði fyrir sakborninga og ákæru- valdið ef rannsóknir dragast svo á langinn að sakamálið fyrnist. Því þarf að skoða vel hvort hægt sé með lagabreytingum að fækka stigum í rannsókn eða flýta rannsóknum á annan hátt.“ Pétur tekur þó fram að á næsta fundi sé ekki ætlunin að fjalla sér- staklega um það mál sem fram kom í frumskýrslu Samkeppnisstofnunar um olíufélögin. Efnahags- og viðskiptanefnd Alþingis kom saman til fundar í gær Almennt verði rætt um samkeppnislög á næsta fundi HÁTT fasteignaverð á höfuðborg- arsvæðinu heldur aftur af búferla- flutningum af landsbyggðinni á höf- uðborgarsvæðið. Þetta er mat hagfræðinganna dr. Gylfa Zoega og Mörtu G. Skúladóttur, en þau birta grein í nýjasta hefti Fjármálatíð- inda sem ber heitið Maður er manns gaman. Þar er komist að þeirri meginniðurstöðu að mismunandi at- vinnutekjur eftir landsvæðum á Ís- landi séu ekki ráðandi þáttur um búferlaflutninga heldur sé það ná- lægðin við stóra þéttbýliskjarna sem valdi því að fólk kjósi fremur að búa á höfuðborgarsvæðinu en á landsbyggðinni. Hins vegar sé mun- ur á fasteignaverði á milli lands- byggðar og höfuðborgarsvæðis mik- ill og sá munur heldur aftur af þeirri þróun að fólk flytjist af lands- byggðinni. Aðdráttarafl þéttbýlisins helsti drifkraftur búferlaflutninga Í grein Gylfa og Mörtu er gerð at- laga að því að greina velferðarstig á mismunandi svæðum á Íslandi. Í greiningu þeirra er stuðst við þá skilgreiningu að velferð sé samsett úr tveimur þáttum, annars vegar lífskjörum, sem snúa mjög að efna- hagslegri afkomu, og hins vegar lífs- gæðum, sem snúa að öðrum þáttum sem ekki er hægt að meta til fjár en hafa engu að síður mikil áhrif á hamingju fólks og velferð. „Einstaklingar hafa margvíslegan hag af því að setjast að í þéttbýli. Hið sama á reyndar við um fyrir- tækin. Í þéttbýli er fjölbreytileiki starfa meiri, þar er þjónusta betri og því auðveldara fyrir vel menntað ungt fólk að fá störf við sitt hæfi. Aukið vægi þjónustugreina og betri menntun þjóðarinnar hefur því orð- ið til þess að fólk flyst úr dreifbýli í þéttbýli,“ segir Gylfi. „Tölfræðileg- ar niðurstöður greinarinnar benda til þess að aðdráttarafl þéttbýlisins sé helsti drifkraftur búferlaflutn- inga hérlendis. Mismunur meðal- tekna og atvinnuástands á milli landshluta getur þannig ekki út- skýrt mynstur búferlaflutninga. Hið sama má segja um kvótaeign og kvótamissi. Það sem helst tefur fyr- ir búferlaflutningum í þéttbýlið er hátt fasteignaverð á höfuðborgar- svæðinu. Þannig má segja að bygg- ing nýrra hverfa á suðvesturhorninu gæti raskað byggð annars staðar á landinu. Þeirri tilgátu er slegið fram hvort fyrirhugaðar framkvæmdir á Austurlandi muni fyrst og fremst draga úr þessum búferlaflutningum með því að valda samdrætti í bygg- inariðnaði á höfuðborgarsvæðinu. Að lokum benda tölfræðilegar nið- urstöður greinarinnar til þess að önnur lífsgæði en þau sem rekja má til þéttbýlis séu mikil úti á landi. Þannig virðast þess konar gæði vera mest á Austurlandi, ekki á suð- vesturhorninu.“ Í skýrslunni segir að hagfræði- kenningar um búsetu geri almennt ráð fyrir því að þegar fólk velji sér stað til búsetu liggi margvíslegar ástæður að baki. Talið er að ástæða þess að sum svæði verði hálauna- svæði, en önnur láglaunasvæði, sé sú að borga þurfi fólki almennt hærri laun til þess að setjast að á svæðum þar sem almenn lífsgæði séu slæm. Þannig sættir fólk sig við lægri laun ef það telur að annars konar lífsgæði vegi þyngra en betri efnahagsleg lífskjör. Í niðurstöðum Gylfa og Mörtu kemur einnig fram að svo virðist sem mikil kvótaeign hafi engin já- kvæð áhrif á búsetuþróun viðkom- andi byggðarlags. Fasteignaverð er mjög mikilvæg- ur þáttur í byggðaþróun í landinu en þó sérstaklega þegar um er að ræða fólksflutninga af landsbyggð- inni á höfuðborgarsvæðið. Ef höf- uðborgarsvæðinu var sleppt í þess- um útreikningum kom í ljós að fasteignaverð hefur ekki áhrif á fólksflutninga milli annarra lands- svæða. Höfundar segjast hafa kom- ist að þeirri niðurstöðu að það sem „helst viðhald[i] byggð í landinu sé hlutfallslega hátt verð fasteigna á þéttbýlisstöðum.“ Af þessu eru svo dregnar þær ályktanir að hugsanlega sé skipu- lagning nýrra hverfa á höfuðborg- arsvæðinu mesta ógnunin við byggðastefnu stjórnvalda og eins er á það bent að samkvæmt niðurstöð- um rannsóknarinnar megi draga þá ályktun að stóriðjuframkvæmdir á Austurlandi muni frekar hafa þau áhrif að hægja á byggingu nýrra hverfa á höfuðborgarsvæðinu held- ur en að skapa hátekjustörf í strjál- býli. „Framkvæmdir á Austurlandi munu valda samdrætti annars stað- ar á landinu m.a vegna, gengisáhrifa en raungengishækkun mun skemma fyrir útflutningsgreinunum. Þá munu laun iðnaðarmanna hækka alls staðar á landinu svo fram- kvæmdir annars staðar en á Aust- fjörðum eru líklegar til að dragast saman. Í þriðja lagi er líklegt að Seðlabankinn hækki vexti til að draga úr þensluáhrifum. Líklegt er að þetta muni draga úr fram- kvæmdum annars staðar á landinu,“ segir Gylfi. Grein um ástæður búferlaflutninga birt í nýjasta hefti Fjármálatíðinda Fasteignaverð heldur aft- ur af búferlaflutningum Morgunblaðið/Þorkell KONRÁÐ Sigurðsson, læknir, er látinn á 73. aldursári. Konráð var fæddur 13. júní 1931. Foreldrar hans voru Rósa Tryggvadóttir húsfreyja í Reykjavík og Sigurður Jónsson skólastjóri Miðbæjar- skólans. Konráð gekk í MR og lauk þaðan stúd- entsprófi 1952. Lækna- prófið tók hann frá HÍ 1963 og fékk almennt lækningaleyfi 1966. Hann starfaði í héraði víðs vegar um land, m.a. Kópaskers- og Raufarhafnarhéraði, Hólmavík- ur- og Djúpuvíkurhéruðum en lengst af þjónaði hann Laug- aráshéraði, fyrst ein- samall, en á þeim tíma var Búrfellsvirkjun byggð en síðan við ann- an mann frá 1973. Kon- ráð vann einnig á spít- ölum bæjarins en gerðist yfirlæknir á Heilsugæslustöð Sel- tjarnarness frá 1982-3. Hann var sjálfstætt starfandi heimilislækn- ir frá 1983 og s.l. 14 ár var hann með stofu sína í Uppsölum, Kringl- unni. Konráð var þríkvæntur og eign- aðist 10 börn. Hann lætur eftir sig eiginkonu, 9 börn og 18 barnabörn. Andlát KONRÁÐ SIGURÐSSON UMHVERFISRÁÐHERRA vísaði frá í fyrri viku þremur stjórnsýslu- kærum vegna útgáfu Umhverfis- stofnunar á starfsleyfi álvers við Reyðarfjörð. Aðalheiður Jóhanns- dóttir, sérfræðingur í umhverfisrétti, telur frávísun ráðherra bera vitni um, að kæruréttur hafi verið þrengdur miðað við fyrri framkvæmd. „Samkvæmt lögum um hollustu- hætti og mengunarvarnir frá 1998 er öllum heimilt að gera athugasemdir á meðan starfsleyfi er í vinnslu. Þess vegna er sérstakt að kæruréttur sé ekki viðurkenndur í þessu máli. Í lög- unum er ekki sérstaklega kveðið á um hverjir eigi rétt á að kæra starfsleyf- isveitingu,“ sagði Aðalheiður í samtali við Morgunblaðið. Af þeim sökum beri ráðuneytið fyrir sig meginreglur stjórnsýsluréttar, og vísi kærunum frá samkvæmt þeim. Í gildistíð eldri laga um sama efni, frá 1988, var kæruréttur rýmkaður. „Í ljósi þess tel ég að ráðuneytið sé nú að þrengja framkvæmdina. Til dæmis má einnig benda á, að í fyrstu lögum um mat á umhverfisáhrifum, frá 1993, var ekki sérstaklega vikið að því hverjir ættu kærurétt. Samt sem áð- ur vísaði ráðuneytið ekki frá kærum vegna aðildarskorts, en hefði sam- kvæmt almennum reglum stjórn- sýsluréttar átt að vísa þeim frá. Þvert á móti voru kærur teknar til meðferð- ar. Til dæmis um það má nefna kærur tveggja einstaklinga,“ segir Aðalheið- ur. „Ég tel engan vafa á því að hér sé verið að þrengja réttinn verulega, og efast um að réttlætanlegt sé, því úr- skurðurinn stingur mjög í stúf við eldri framkvæmd. Ég lít á þetta mál sem eitt dæmið í viðbót um nauðsyn heildarendurskoðunar á umhverfis- löggjöf hvað varðar aðild og kærurétt einstaklinga og frjálsra félagasam- taka,“ sagði Aðalheiður. Kærur vegna starfsleyfis álvers Efast um rétt- mæti frávísunar Í VERSLUN Bónus í Kringlunni eru nú tveir bókatitlar til sölu, ævi- saga Hillary Clinton og ævintýri Harry Potter en báðar bækurnar eru á ensku. Bónus hefur undan- farin ár staðið fyrir bókasölu fyrir jólin og jafnframt selt jólabæk- urnar í kilju allt árið en verslunin hefur ekki verið með almenna bókasölu. Á skrifstofu Bónus fengust þær upplýsingar að engar fyrirætlanir væru uppi um að hefja bókasölu allt árið um kring heldur hefði einungis verið ákveðið að selja þessa tvo titla í sumar. Morgunblaðið/Jim Smart Hillary og Harry til sölu í Bónus

x

Morgunblaðið

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.