Náttúrufræðingurinn

Årgang

Náttúrufræðingurinn - 2000, Side 7

Náttúrufræðingurinn - 2000, Side 7
ÁGÚST H. BJARNASON Glómosi (.Hookeria lucens (Hedw.) Sm.) í Eldborgarhrauni, Kolbeinsstaðahreppi Undanfarin ár hefur höfimdur reynt að líta eftir gróðri hér og hvar, efitir því sem tiltök hafa verið til þeirra hluta. A ferðian þessum hejur allnokkru verið safnað af plöntum, bœði há- og lág- plöntwn. Smám saman hejur verið unnið úr efninu. Enda þótt hœgt hafi miðað, einkum sökwn aðstöðuleysis og vöntunar á safneintökum til að bera saman við, hejur allnokkuð komið i Ijós sem telja má til nýlundu um teg- undir og útbreiðslu þeirra. Ekki hejur verið hirt um að birta niðurstöður þessar nema að mjög litlu leyti. Tilgangur þessarar greinar er einkum sá að vekja athygli á mjög sérstæðu gróðurfélagi, sem þrífst vestur í Hnappadal og fáir hafa vitað um, og í annan stað að geta um nýfundna mosategund sent þar vex. Tildrögin voru þau að síðastliðinn vetur las höfundur greinina Jarðhitasvœði eftir Helga Torfason jarðfræðing, sem birtist í bókinni Islensk votlendi - verndun og nýting (bls. 89-99). Þar getur Helgi urn jarðhitastað við Eldborg í Hnappadalssýslu, þar sent hefur „dafnað mikið og fallegt jurta- samfélag“, eins og segir í greininni. Agúst H. Bjarnason (f. 1945) lauk doktorsprófi í grasafræði (vistfræði) við háskólann í Uppsölum (Vaxtbiologiska institutionen) 1991. Hann stundar athuganir í grasafræði á eigin vegum en hefur framfæri af annarri vinnu. Á liðnu sumri lagði höfundur því leið sína fyrir forvitnissakir vestur í Hnappadal. Haukur bóndi Sveinbjörnsson á Snorra- stöðum vísaði á staðinn í Eldborgarhrauni, sem liggur utan alfaraleiðar. ■ ELDBORGARHRAUN Áður en lengra er haldið skulu rifjuð upp örfá atriði um Eldborgarhraun í Kolbeins- staðahreppi, eða Borgarhraun eins og það er nefnt í sögum. Hraunið, sem er 33,4 km2, er kennt til Eldborgar, stærsta gígs af fimm á norðvestlægri sprungu. Eldborg var áður kölluð „á Mýrum" en nú er jafnan skrifað íbókum „í Hnappadal“. Hér er þess að gæta, að Mýrar höfðu fyrrum miklu víðari merkingu, eins og kemur fram í fomum ritum. I Egils sögu er sagt að Skalla- Grímur nam ... „Mýrar allar út til Selalóns og hið efra til Borgarhrauns"; í Bjarnar sögu Hítdælakappa segir að Þórður í Hílarnesi búi á Mýrum (sbr. vísupartinn: „En fyr einum runni / ægis dýrs og Mýrar“); í Grettis sögu er Mýrar haft um Kolbeinsstaðahrepp (sbr. vísu 48: „En fyr mér um Mýrar“ o.s.frv.). Kunn er sagan í Landnámabók um upp- komu elds í Borgarhrauni; þar segir svo um Sel-Þóri á Ytra-Rauðamel: „Þá var Þórir gamall ok blindr, er hann kom út síð um kveld ok sá, at maðr reri útan í Kaldárós á járnnpkkva, mikill ok illiligr, ok gekk þar upp til bæjar þess, er í Hripi hét, ok gróf þar í stóðulshliði; en um nóttina kom þar upp Náttúrufræðingurinn 69 (2), bls. 69-76, 2000. 69

x

Náttúrufræðingurinn

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.