Andvari

Árgangur

Andvari - 01.01.2007, Blaðsíða 121

Andvari - 01.01.2007, Blaðsíða 121
andvari „VÉL ER GETUR VAXIГ 119 afgreiða hann sem kukl eða hjátrú. Fram hjá því verður hins vegar ekki litið að í meðförum margra rannsakenda hafði spíritisminn öll einkenni vísinda- starfs og hlýtur því að teljast vísindi. Vandséð er að unnt sé að gera skil þróun sálfræðinnar á ofanverðri nítjándu öld og í byrjun þeirrar tuttugustu án þess að taka tillit til áhrifa spíritismans. Sálfræðibrautryðjandinn William James var t.a.m. mikill áhugamaður um yfirskilvitleg fyrirbæri. Trúin á að með sálfræðinni mætti byggja brú milli lifandi og framlið- inna kemur skemmtilega fram í bréfaskiptum Guðmundar Finnbogasonar og vinar hans Guðmundar Hannessonar læknis. Árið 1908 hvetur sá síðarnefndi vin sinn til að gera dulsálarfræðina að doktorsverkefni sínu með orðunum: .,Annað hvort eru spíritísku fænómenin tómt húmbúg eða sú mesta uppgötvun nútímans.“ (Bls. 265) Ekki tókst lækninum að glæða áhuga Guðmundar Finnbogasonar á þráð- lausum samskiptum við andaheiminn og víkur Jörgen lítt að dulsálarfræð- inni í frásögn sinni. Sama gildir um aðrar undirgreinar sálfræðinnar sem létu aðalsöguhetjuna ósnortna, þannig er nafn Sigmunds Freud hvergi að finna í bókinni. Þeim mun meira er hins vegar fjallað um þá William James og Henri Bergson, sem báðir höfðu mikil áhrif á hugmyndaheim Guðmundar. Þetta er rökrétt, því þótt lesanda verksins finnist á köflum sem ætlunin sé að stikla á stóru í sögu sálfræðinnar, er markmiðið einungis að kynna hugmyndafræði- legan bakgrunn þessa tiltekna vísindamanns, Guðmundar Finnbogasonar. Á sama hátt er eðlilegt að miklu púðri sé eytt í umfjöllun um prófessora Guðmundar við Kaupmannahafnarháskóla, samnemendur hans og ferill þeirra rakinn til enda. Þarf bókarhöfundur á stundum að halda ansi mörgum boltum á lofti, þegar stokkið er milli frásagna af lífshlaupi Williams James, deilum um menntapólitík Guðmundar Finnbogasonar og persónulegum harmsögum gam- alla skólasystkina hans. Ekki verður annað sagt en að höfundi takist vel að spinna þessa ólíku þræði. Helst mætti þó finna að því hvernig Ágúst H. Bjarnason er afgreiddur í bókinni. Þeir Ágúst og Guðmundur urðu snemma keppinautar um styrki og stöður. Varð Ágúst í tvígang hlutskarpari og virðist Jörgen eiga bágt með að fyrirgefa honum að hafa borið sigurorð af „sínum manni“. Menntakerfi verdur til Gnðmundur og Ágúst öttu fyrst kappi um námsstyrk úr sjóði Hannesar Arnasonar prestaskólakennara, sem stofnaður hafði verið til eflingar heim- sPekilegum vísindum. Fyrst var úthlutað úr sjóði þessum árið 1901, rúmum tveimur áratugum eftir lát stofnandans. Skýrðist drátturinn af því að eftirlif- ar|di systir Hannesar skyldi njóta lífeyris af eignum sjóðsins. Varð hún allra kerlinga elst og er kímilegt að lesa bréfaskipti Guðmundar og Hallgríms
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180
Blaðsíða 181
Blaðsíða 182
Blaðsíða 183
Blaðsíða 184
Blaðsíða 185
Blaðsíða 186
Blaðsíða 187
Blaðsíða 188
Blaðsíða 189
Blaðsíða 190
Blaðsíða 191
Blaðsíða 192

x

Andvari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.