Hljómlistin - 01.04.1913, Page 5

Hljómlistin - 01.04.1913, Page 5
HLJÓMLISTIN 51 í seinuslu verkum Wagners sýnist hann vanda mest verkefni hljóðfæraílokksins, enda er hann mesti meistari sem enn hefir fæðzt í að raddsetja og fara með hljóðfæri; raddsetning, rythmik svo valin og einkenni- leg að enginn kemst þar nærri, og áhrifin á önnur tónskáld eftir Wagners daga mjög greini- ieg í þessari grein tónlistarinnar. Ég leiði hjá mér að tala nákvæmar um »Leitmotiv« Wagners og önnur einkenni við tónleik hans, með því þýðingarlílið er að fara út í þá sálma, nema þá að prenta upp sýnis- horn þeirra, en það verður ekki gert að þessu sinni. Um Wagner, list hans og lífsslarf, hefir verið ritað geysimikið mál, mjög margir söng- fræðingar voru honurn mjög fjandsamlegir, löldu liann óalandi og óferjandi; aðrir lof- uðu verk lians fram úr öllu liófi og trúðu á hann og dýrkuðu sem guð. Nú eru slíkar öfgar mikið horfnar og menn sjá nú kost og löst á staríi Wagners, en kostirnir eru slór- um yfirgnæfandi. Ahrif hans á tónskáld eru allmikil, en mest á »Instrumentation«. Hér á landi hafa menn átl lítinn kost að kynnast list Wagners. Hún heimtar svo mik- inn útbúnað og mikla söngkrafta (sérstakl. slóran hljóðfæraílokk), að engin von er lil að jafn fátækt og líll kunnandi land og ís- land, enn sem komið er, hafi gelað ráðist í slíkt fyrirtæki að sýna leiki Wagners og verð- ur þess því miður langt að biða, að söng- leikir lians heyrist hér. X. Nótnaprentun í Gutenberg. Sú nýlunda gerðisl hér 22. maí, að nólna- letur það, er prentsmiðja I). Östlunds hefir hingað til haft, llullist í Gutenberg, og tekur sú prentsmiðja að sér allskonar nótnaprentun hér eflir. Fylgiblað Hljómlistarinnar fyrir apríl og maí er fyrsta verk prentsmiðjunnar Gutenberg í þessari grein. Síra Stefán í Vallanesi og kirkjusöngurinn. II. Með siðaskiftunuin vaknar liér nýlt líf í sálmakveðskapnum og kirkjusöngnum. Bisk- uparnir fyrslu: Marteinn Einarsson og Gísli Jónsson voru báðir skáld og eins og áður er getið, finnast margir sálinar vel ortir í sálmabók Marteins, en þó eru þeir svo mis- jafnir, að varla er hugsanlegl að sarni mað- ur hafi þýtt þá alla. Nokkrir eru sáhnarnir úr bók lians teknir næslum óbreyttir i grall- arann, og má þar nefna sálmana: »Nú bið eg guð þú náðir mig« og »Kært lof guðs kristni alltið«. Sálmarnir í Gísla bók eru margir hinir sömu og hjá Marteini, en í nýjum þýðingum eftir Gísla biskup sjálfan. I’aðan eru komnir í grallarann, sálmarnir: »Kom skapari heilagi andi«, »Nú hiðjum vér lieilagan anda«, »Alleinasta guði í himerike«, »Jesús Kristur er vor frelsari« (sálinur Húss) og »Guð vor faðir vér þökkum þér«, en sá sálmur þó nokkuð breyltur.1) Ekki gela þeir talist til góðra skálda, hiskuparnir, Gísli Jónsson né Olafur Hjaltason og er Marteinn Einarsson þeim miklu framar í þeirri list, 1) í kirkjusögu Finns Jónssonar III. 361, cr þess gctið að sálmarnir: »Nú biðjum vcr heil- agan anda«, »Alleinasta guði i himerike« og »Vcr trúum allir á einn guð«, liafi verið í sálmabók Ólafs Hjaltasonar og séu þeir þaðan komnir í grallarann. Um Ólaf IJjaltason vitum vér að liann lét fyrstur nianna syngja lúterska sálma í isl. þýðingu í Laufáskirkju árið 1549 er hann var prestur þar og komst þess vegna i ónáð Jóns biskups Arasonar, svo hann var þegar settur frá kjól og kalli. Eigi er ólíklegt að sálmar þessir séu hinir fyrstu er þýddir hafa verið, enda eru þeir allir frá fyrstu árum siðaskil'tanna, og í dönskum sálmahókum eru þeir lika nál. 1530; eigi er heldur óhugsandi að þýðingar þeirra, séu eftir Gísla Jónsson þó sálmarnir séu í hók Ólafs Hjalta- sonar og þýðingarnar hafi þegar verið til þó Mar- teinn biskup liafi gengið á snið við þær og haft þar sínar þýðingar. En Gísli Jónsson telur þýð- ingar í sínu kveri allar eftir sjálfan sig.

x

Hljómlistin

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Hljómlistin
https://timarit.is/publication/435

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.