Hljómlistin - 01.04.1913, Page 16

Hljómlistin - 01.04.1913, Page 16
62 HLJÓMLISTIN D-dúr. d r m 1' s 1 b d E-dúr. d 1 Eftir E-dúr kemur F-dúr og svo áfram. Af þessu má sjá að do er ekki aðeins merki fyrir c heldur er það undirstöðutónn í sér- hverri dúrtóntegund. Molltónstigar ganga allir eins og a-moll og byrja með »Ia«. Eftir belgisku reglunni liefir söngkennari Sigfús Einarsson kent hér í skólum og reynst hún vel, enda er alstaðar viðurkent, þar sem hún hefir verið reynd, að miklu muni hvað íljótara sé að læra söng eftir lienni en eflir gömlu reglunni. í Danmörku hefir H. Tofte um langan tíma kent söng eftir belgisku reglunni og gefið út margar bækur um hana; dálítið hefir hann þó vikið frá hinni upprunalegu kensluaðferð. Nú á síðari árum hefir og annar danskur söngkennari, organleikari Chr. Geisler, viljað innleiða enn nýjar breytingar og komist í allharðar deilur við Tofte, en mest er það út af »do«-nöfnunum (ítölsku nótnanöfnunum) og vill Geisler í stað þeirra hafa tölurnar 1—8, sem samsvara tónum dúrtónstigans. Nú á síðustu árum lieíir Geis- ler farið til Þýzkalands og haldið þar fyrir- lestra um kensluaðferð sína, og hefir þeim verið vel tekið þar. í rauninni er sama hver aðferðin er notuð, en einfaldari virðist hún þó vera hjá Tofte. í Englandi er og lík kensluaðferð höfð, það er Tonic-sol-fa regl- an, sem kent hefir v.erið eftir þar síðan um 1840. Þá aðferð fann lcona nokkur, Sarah Ann Glover, en aðalumbætur fékk þó regla sú hjá prestinum John Curwen, og hefir síð- an verið kcnt eftir henni í nálega öllum skólum á Englandi; nótnanöfnin ítölsku höfð með enskum rithætti: doh ray me fah soh lah te, en tónhæðin merkt með tölum ofan eða neðan, og söngnum skift i liði með punktum og strykum. Regla þessi er mjög nákvæm en ekki jafn auðveld og belgisk- finska reglan. Stærsta orgel heimsins, Það er ekki ýkjalangt síðan orgel með 50 röddum var talið mikið furðuverk, og það var það í raun og veru, því til þess að byggja slikt orgel þurfti að minsta kosti meira en eitt ár, en á síðari tímum eru orgel með 100 röddum að vísu ekki víða til, en þó ekki sjaldgæf. Á sýningunni í St. Louis 1904 var sýnt orgel með »140 speaking Stops« og nálægt 10 þús. pipum, og var það álitið að vera hið langstærsta orgel, er bygt hafði verið til þess tíma, en Ameríkumenn, sem ekki eru vanir að leggja yfirburði varnings sins yfir varning annara þjóða i lágina, töldu í þessum »140 speak- ing Slops« ýms auka-atriði, sem ekki áttu neitt skylt við óvenjulega stærð og fullkom- leik orgelsins, sist svo, að það réttlætti stað- hæfingu þeirra um það, að það væri stærsla orgel heimsins. Aftur á móti hafa margir haldið því fram, að [orgelið í þrenningar- kirkjunni í Libau með 131 rödd, bygt 1885 (Eisenberg) hafi verið nokkru stærra. Hér skulu talin nokkur hinna stærslu hljóðfæra (orgel) sem bygð hafa verið á siðastl. 50 árum (nafn smiðsins og bygg- ingarárið er tilfært í svigum); Orgelið í dómkirkjunni í Ulm með 100 röddum, síðar með 107 röddum (Walker, 1856). Orgelið í St. Sulpiec-kirkjunni í París með 120 röddum (Cavaille-Coll 1862). Orgelið í Albertshöllinni í Lundúnum með 110 röddum (Willis 1871). Orgelið í dóm- kirkjunni í Riga með 124 röddum (Walker 1883). Orgelið í ráðhöllinni i Sydney með 126 röddurn (Hill & Sons, 1890). Orgelið í ráðhöllinni i Chicago með 109 röddum

x

Hljómlistin

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Hljómlistin
https://timarit.is/publication/435

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.