Hljómlistin - 01.04.1913, Síða 17

Hljómlistin - 01.04.1913, Síða 17
HLJÓMLISTIN 63 (Rosevelt, 1891). Orgelið í dómkirkjunni i Ðerlin nieð 113 röddum (Sauer 1904). Org- elið í St. Maríu-kirkjunni í Iíevelaar með 120 röddum (Seifert, 1907). Orgelið í Niku- lás-kirkjunni í Hamborg með 101 röddum (Röver, 1891). Orgelið í dómkirkjunni í Magdeborg með 100 röddum (Röver, 1906). Orgelið í Reinholds-kirkjunni í Dortsmund með 105 röddum (Walker, 1909). Orgelið i St. Michaelis-kirkjunni í Hamborg með 163 röddum (Walker 1912). Iiið síðastnefnda er því nú sem stendur lang-stærsta orgel heimsins; orgelið, sem var i kirkjunni næst á undan þessu, var bygl 1770 (Hillebrand) með 68 röddum, en það fórst í kirkjubrunanum 3. júlí 1906. Aug- lýsingar um að gera lilboð í smíði á nýu orgeli kom út 6. febr. 1908 og gerðu þessir orgelsmiðir lilboð: Walker, Steinmeyer, Schlag & Söhne, Voit, Jehmlich, Markussen og Rother. Ilaustið 1909 var lilboði Wal- kers tekið og laulc hann við orgelsmíðið síðstl. baust. Eins og áður er sagt, er þetta orgel með 163 röddum, 12100 pípum, 5 manualer og pedal. Breidd orgelsins er 16,3 metrar eða 26 álnir, hérumbil eins og hálfur mentaskólinn er á lengd, en bann er 53 álnir. Á dýptina er orgelið 7,4 metr- ar cða 118A al., en á hæð 17,6 metrar eða 26 álnir, eins og frá jörðu og upp á miðja úrskífuna á dómkirkjuturninum (turninn er alls 33 álnir frá jörðu). Til samanburð- ar má geta þess, að ,dómkirkjan hér er að innanmáli, þegar kór og forkirkja eru und- anskilin, 32 álnir á lengd nnlli galla, l6B/s al. á breidd niðri og á hæð tæpar 11 álnir frá gólfi undir etri bita. Stæði orgel þelta hér á dómkirkjugólfinu langselis, yrði að- eins góður gangur kring um það, en það tæki á hæðina 7 álnir upp fyrir mæni kirkjunnar. Rúmið leyfir ekki nákvæma lýsingu á þessu afar-stórfelda og fjölbreytta orgeli, en þó má geta þess, að öll er byggingin engu síður nákvæm og smáger í einstökum at- riðum en hún er stóríeld í heildinni. Org- anistinn, sem á að handleika þetta mikla bákn, heitir Alfred Sitlard og sagði hann fyrir um byggingu þess og var Walkers önnur hönd á meðan á verkinu stóð; hann er talinn íramúrskarandi snillingur, eins og hann á kyn lil.1) Orgelið er bygt í 5 lofta hæð (Etager); í sambandi við það eru 2 rafmagns-vindþeyli- vélar (Walkers), er [senda frá sér 95 ten- ingsmetra af vindi á hverri mínútu með 200 mm. þrýstingi. Vindleiðslurnar eru til samans 60 kílómetrar á lengd; væru þær setlar saman hver fram af annari í eina leiðslu, mundi hún ná alla leið frá Reykja- vík austur að Ölvesárbrú, en tvölöld upp að Kolviðarhól. Hver manual (en þeir eru eins og áður er sagt 5) svo og pedalinn er fjölbreytt og fullkomið orgel út af fyrir sig, þannig, að þó ekki væri leikið á annað en t. d. ped- alinn einan, væri hægt að nola bann sem fullkomið og í alla staði fulluægjandi orgel, því í honum eru 38 raddir með alt frá 1’ lil 32’ röddum, þannig niðurskipuðum: Pedal. 1. Grossprinzipalbass 32’ 2. Grossgedaehtbass 32’. 3. Prinzipalbass 16’. 4. Gemshornbass 16’. 1) Alfred Sillttrd er fæddur í Hamborg 4. nóv. 1878. Faðir hans var Jósef Sittard (d. 1908) írægur söngfræðingur og rithöfundur; hefir hann skrifað sögu kirkjusöngsins, ágæta bók o. ni. fl. Fyrst lærði Alfred söng og hljóðfæraslátt lieima, og með- an hann var við mentaskólann par, fékk liann svo mikið álit, að hann var látinn gegna hálft annað missiri organlcikara störfum við St. Petriks-kirkj- una í Hamborg. Árin 1897—1901 var bann við sönglistaskólann í Köln og vann þar Mendelsohns verðlaun fyrir »Komposition«. 1902 varð hann organleikari við Krosskirkjuna í Dresden og lieflr verið þar síðan, þangað til hann varð organleikari við Michaelis-kirkjuna í Haniborg frá 1. jan. í vetur. Alfred Sittard er orgel-virtuos og ágætur piano-leikari; tónskáld er hann gott lika, og er því einn af allra efnilegustu söng-listamönnutn Pjóðverja. Ritsij.

x

Hljómlistin

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Hljómlistin
https://timarit.is/publication/435

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.