Eimreiðin


Eimreiðin - 01.04.1974, Side 18

Eimreiðin - 01.04.1974, Side 18
EIMREIÐIN sldpli af undirstöðuatvinnuvegi okkar; og jafnframt því sem rikisvaldið lætur hjá líða að ráðast gegn hinum kerfisbundnu orsökum verðbólgu, þá hefur liún ósi)art verið notuð til að réttlæta sivaxandi afskipti ríkisvalds af atvinnulífinu og efna- hagskerfinu almennt. Afleiðing þessa hefur verið aukin óhag'- kvæmni í rekstri haglcerfisins og vaxandi hlutverk skriffinnsku- bákns hins opinbera. Ef mönnum finnst skrifstofuveldi og sam- þjöppun fjármálavalds hafa gengið úr hófi fram, þá eru slíkar eðlilegar afleiðingar verðbólgukerfisins. Ef snúið skal við á þessari braut, verður ekki komizt hjá gagngerum umbótum á hagkerfinu. — Svo að vikið sé aftur að lífeyrissjóðiinum, þá hafa komið fram tillögur um að hagnýta hluta fjármagns þeirra í húsnæðis- lánakerfi hins opinbera. Hvað má segja um þá hugmynd? — Iðgjaldatekjur lífeyrissjóða eru verulegur liluti heildar- sparnaðar i hagkerfinu. Þar af leiðir, að viðunandi stjórn fjár- mála hlýtur að krefjast þess, að fjármagni þessu sé beint í hagkvæmustu farvegi, og þá e.t.v. í húsnæðislánakerfið. Við þær aðstæður, sem nú ríkja, er lítill áhugi meðal stjórna líf- eyrissjóða að festa fé sitt í hinu opinbera lánakerfi, og erfitt væri að réttlæta lögbindingu slíks, eins og komið hafa fram tillögur um. Vextir eru miklu lægri en verðbólgan, og því myndi slík lögbinding jafngilda eignaupptöku hjá meðlimum lífeyrissjóða, til hagsbóta fyrir þá, sem fá lán úr húsnæðis- lánakerfinu. Öðru máli gegnir um lán lífeyrissjóða til eigin félaga, þar sem tap á lífeyri eða dánarbótum síðar á æfinni jafngildir verðbólgu „gróða“ lántakenda. í Ijósi þessa, verður að greiða raunhæfa vexti fyrir það fé, sem líleyrissjóðirnir kunna að leggja til húsnæðislánakerfis hins opinhera. Þess skal einnig getið, að vart er réttlætanlegt að mismuna félögum lifeyrissjóða við veitingu opinberra hús- næðislána. Við lán liins opinbera er fjármagn fært frá skatt- greiðendum lil lántakenda, en við lán lífeyrissjóða geldur lán- takandi þess í bótagreiðslum, sem ávinnast kann við lántöku. — Myndi hækkun vaxta ekki leiða til aukinnar verðbólgu, þar sem framleiðslukoslnaður myndi verða hærri? — Svo þarf ekki að vera, ef undanskilin eru fyrstu áhrif vaxlahækkunar. Umframeftirspurn hefur verið helzta einkenni verðbólgu á íslandi, og þar sem vaxtahækkun dregur úr eftir- spurn, sluðlar hún að lægri verðbólgu. Vaxtahækkun hefur ])essi áhrif af tveimur ástæðum (i) við hækkandi vaxtakostnað dregur úr neyzlu og fjárfestingu, sem fjármögnuð er með lán- um, og (ii) þar sem arðbærra verður fyrir einstaklinga og

x

Eimreiðin

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Eimreiðin
https://timarit.is/publication/229

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.