19. júní


19. júní - 19.06.1960, Page 9

19. júní - 19.06.1960, Page 9
eitthvað til fyrirstöðu. Gekk hann þá að gi-afreit Hólafólksins fram af kirkjudyrum. Hafði Una tengdamóðir hans sagt honum, að þar mundi Þóra Gunnarsdóttir hvila. Hóf hann að grafa þar og kom niður á tvær kistur samhliða. Þetta voru vandaðar eikarkistur og stóðu á grindum. Voru þær þakktar tróði með torfi yfir, og var allur umbúnaður hinn bezti. Hafði Árni það fyrir satt, að þetta mundu vera líkkistur þeirra mæðgna, Þóru og Sigríðar, því að þær dóu með árs millibili. Kisturnar voru svo heillegar, að hann gat þokað annarri þeirra til, svo að þar fékkst einnig gröf fyrir Siggu Tótu fast hjá þeim. Þannig komst þetta hrakhólabarn til ljósu sinnar að lokum. Tilviljun — eða svar við bæn einstæðingssálar? OÉta-málið. Margir voru erfiðleikar madömu Þóru á Hól- um. Þó mun „Otta-málið“ hafa gengið næst henni. Otti var fæddur að Höskuldsstöðum í Blöndu- hlíð 1834. Þau voru systrabörn Þóra Gunnars- dóttir og hann. En ekki líktist hann frænku sinni. Hann þótti auðnulítill og ístöðulaus gagnvart vond- um félögum, en ekki slæmur að eðlisfari. Hér verður aðeins sagt frá lokaþætti lifs hans, eftir því sem talið var opinbert leyndarmál, þegar at- burðirnar gerðust. Otti var vinnumaður á Hólum. Tveim árum eftir að Þóra Gunnarsdóttir flyzt þangað, hurfu 200 dalir úr læstri kistu í útihúsi á Reykjum í Hjaltadal. Fór þetta leynt i fyrstu, en svo kom, að kæra barst Eggerti Briem sýslumanni vegna stuldsins. Kom sýslumaður heim að Hólum, setti rétt og stefndi þangað vitnum. Hafði áður fallið grunur á nokkra Hólamenn. Mun sýslumanni hafa þótt Otti grunsamlegur, því að hann var fluttur að heiman á sýslumannssetrið á Hjaltastöðum og hafður þar í haldi. Skömmu síðar hvarf hann þaðan og leitaði þá á náðir Þóru frændkonu sinnar á Hólum. Tók hún við honum. En brátt kom upp kvittur um verustað hans, og skipaði sýslumaður hreppstjóra Hólahrepps ásamt öðrum manni að gera leit á Hólum. Hreppstjórinn varð að hlýða, en ekki mun honum hafa verið mjög umhugað um að finna skjólstæðing madömu Þóru. Hún hafði líknað barni hans veiku, og hann mat hana mikils. Leitin bar engan árangur. Var Otti síðan á Hólum og jafnvel víðar á laun í útihúsum og kom aldrei til manna. Sýnir það næstum ótrúlegar vinsældir madömu Þóru meðal heimilismanna og sveitafólks, að það skyldi þegja um þetta. Verður nú löng saga stutt: Það líður á vetur. Otti þolir illa einveruna til lengdar, brestur kjark, vill gefa sig fram og meðganga. Sáu þá söku- nautar hans sitt ráð óvænna. Voru þeir honum bæði harðari og verri og tóku að lokum það ör- þrifaráð að fylla hann með brennivíni og stytta honum síðan aldur. Ekki vissi fólk á Hólum, hvað um Otta varð, hefur ef til vill vonað, að hann hafi komizt til annarra landa. Þó mun skjótt einhver leiðinda- grunur hafa lagzt á um afdrif hans. Tveir menn voru einkum grunaðir um að vera meðsekir Otta. Þeir fluttust vestur urn haf um þessar mundir. Löngu seinna fannst lík, sem grafið hafði verið í öllum fötum niður í gamalt leiði í Hólakirkju- garði. Var álitið, að þetta hefði verið lík Otta. Það leiði hafði verið nýorpið, er Otti hvarf. En þegar hér var kornið sögu, voru allir þeir dánir, sem við þetta mál voru riðnir, og þótti því engin ástæða til að rifja það upp að nýju. Var líkið þess vegna jarðað i k)rrrþey og sem minnst um þetta talað. Dauðir hafa sinn dóm með sér. En erfitt hefur andrúmsloftið á Hólum verið þennan vetur, og margar andvökunætur hlýtur Þóra Gunnarsdóttir að hafa átt vegna hins ógæfu- sama frænda síns. Síifasla ferðin. Fátæktin var Þóru erfið síðustu árin, og einkum var henni þó hugraun að óspilun og vandræðum Jóns tengdasonar síns. Ég sé það af bréfum henn- ar til Claessens verzlunarstjóra, að hún hefur átt í vök að verjast í því efni, að Jón lét stundum taka út í reikning hennar án leyfis. Var nú svo langt gengið fyrir Jóni; að sífelldur matarskortur var á heimili hans. Sagði hann þá stundum: „Ætli að kerlingin eigi ekki eitthvað ætilegt?“ Átti hann þar við tengdamóður sína. Slundum mun hafa verið grunnt á því góða milli þeirra og madama Þóra þá reynt að tala um fyrir honum. Á það bendir þessi saga: Tíð- rætt var um það í veizlu nokkurri, hvað syngja skyldi. Þá mælti Hóla-Jón og kímdi: „Syngið það, sem hún madama Þóra vill: Syndugi maður, sjá að þér“. Síðasta frásögnin, sem ég hefi heyrt um madömu Þóru, er eftir önnu Árnadóttur frá Atlastöðum. Hún kom unglingur sem gestur i Hóla og sat 19. JtJNl 7

x

19. júní

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: 19. júní
https://timarit.is/publication/671

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.