Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Nįttśrufręšingurinn

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Nįttśrufręšingurinn

						Guðmundur Kjartansson:
Úr sögu Helliskvíslar
Helliskvísl er árspræna á Landmannaafrétti upp af Rangárvalla-
sýslu. Til skamms tíma var hún fáum kunn nema Landmönnum,
sem smöluðu afréttinn, og Skaftfellingum, sem ráku sláturfé sitt suður
um Fjallabaksveg nyrðra, öðru nafni Landmannaleið. En hin síðustu
sumur hafa hópar skemmtiferðafólks ekið bílum um bakka hennar.
Flestum mun þó annað minnisstæðara úr þeim ferðum en þessi smáá,
sem sjaldan er farartálmi nema af sandbleytu, fosslaus að kalla nema
langt frá billeiðinni og veiðilaus með öllu. En saga Helliskvíslar, þó
að ekki sé nema næstliðin 40 ár, sýnir, að áin er ekki öll þar, sem
hún er séð. Á þessu tímabili hefur hún átt i harðri baráttu fyrir
tilveru sinni og sjálfstæði og orðið svo mikið ágengt, að það hlýtur
að vekja athygli og jafnvel samúð óvirks áhorfanda.
Helliskvísl kemur upp á þeim hluta Landmannaafréttar, sem nefn-
ist Kringla (það nafn stendur eklá á neinu landabréfi). Kringlan er
ekki fjarri því að vera kringlótt að lögun og er lukin háum fjöllum
á alla vegu. 1 norðurhelmingi fjallahringsins eru í röð frá vestri til
austurs: Sauðleysur, Herbjarnarfell, Löðmundur, Lifrafjöll og Dóma-
dalsháls, öll úr móbergi. En sveiginn að sunnanverðu mynda: Króka-
giljabrún (næst Sauðleysum), Rauðfossafjöll og Mógilshöfðar (Litl-
höfði og Stórhöfði), öll úr líparíti nema Krókagiljabrún. Miðbik Kringl-
unnar er að mestu marflöt slétta, en upp úr henni standa nokkur
smáfell úr móbergi: Sáta, Langsáta og Sátubarn. Hæð slétrunnar er
um 590 m y. s., en fjallahringsins víða meira en 1000 m, mest 1230
í Rauðfossafjöllum.
I fjallahringinn er aðeins eitt skarð svo djúpt, að afrennsli sé um.
Það er að vestanverðu, milli Krókagiljabrúnar og Sauðleysna, og er
nú kallað Svalaskarð. Þar rennur Helliskvísl út af Kringlunni. Vatna-
svið hennar fyrir ofan skarðið er því Kringlan, hvorki meira né minna.
Stærð þessa vatnasviðs er nálægt 90 km2 og meðalhæð ekki minna
en 700 m y. s. Af svo stóru og háu svæði mætti búast við, að rynni
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44